Óásættanlegt kynjahlutfall
Þegar erlendir fjölmiðlar birta lista yfir þau fyrirtæki sem þykja skara fram úr í aðbúnaði og umgjörð starfsmannamála þá trónir tæknifyrirtækið Google nær undantekningalaust á toppnum. Það þótti því fréttnæmt, í byrjun þessa mánaðar, þegar fyrirtækið sagði upp starfsmanni sem — að eigin sögn — gerði ekki annað en að lýsa skoðunum sínum. Starfsmaðurinn hafði stuttu áður sent tölvupóst á samstarfsfélaga sína hjá Google þar sem hann dró beinlínis í efa hæfni kvenna (helming mannkyns) til að starfa í upplýsingatæknigeiranum. Bréfið var yfirfullt af rótgrónum en löngu úreltum staðalmyndum um að konur höndli ekki álag með sama hætti og karlar og að þær hafi minni áhuga en karlar á störfum sem fela í sér að vinna undir pressu. Þetta væri ástæða þess að hlutfall kvenna í upplýsingatæknigeiranum væri jafn slakt og raun ber vitni, en hjá mörgum tæknifyrirtækjum er hlutfall kvenna sem sinnir beinum tæknistörfum í kringum 10%.
Umrætt bréf setti Google í algjört uppnám. Fyrirtækið hefur stært sig af því að þar megi allir tjá skoðanir sínar. Stefna og áherslur félagsins eru til að mynda ræddar opinskátt á svokölluðum town-hall fundum og ólíkt því sem tíðkast víða annars staðar geta starfsmenn sent póst á flesta ef ekki alla starfsfélaga sína (man einhver eftir Alli.R!). Engu að síður völdu forsvarsmenn Google þann kost, að segja viðkomandi starfsmanni upp þar sem skoðanir hans ólu, án nokkurs vafa á kynjamisrétti.
Ég, sem fyrrum mannauðsstjóri og núverandi forstjóri í upplýsingatæknifyrirtæki, fylgdist með þessu máli af áhuga. Ég hef lengi verið hugsi yfir því hve illa gengur að fjölga konum í tæknistörfum. Það er eiginlega með ólíkindum að hlutfall kvenna í tæknistörfum hjá stærstu tæknifyrirtækjum heims skuli vera eins lágt og raun ber vitni. Ég er hins vegar að sjálfsögðu fullkomlega ósammála umræddum (nú fyrrverandi) starfsmanni Google um ástæður þessa mikla kynjahalla.
Ef við lítum okkur nær og skoðum til dæmis kynjahlutföll í hópi íslenskra háskólastúdenta kemur í ljós, að 46 konur innrituðust í tölvunarfræði við verkfræðideild HÍ síðasta haust eða 22,5% nýnema í faginu. Í Háskólanum í Reykjavík er hlutfallið það sama — þar eru 34 konur innritaðar og hlutfallið því 22,8%. Þrátt fyrir ýmsar ágætar tilraunir á vegum SKÝ, Samtaka iðnaðarins og fleiri aðila til að fjölga konum í tölvunafræði þá hefur þetta hlutfall staðið í stað. Raunar má segja að það hafi versnað, því þegar Háskólinn í Reykjavík tók til starfa árið 2000 voru konur í tölvunarfræði 35% af nemendum á fyrsta ári. Síðan eru liðin 17 ár og virðist manni þá gamla viðkvæðið, að við séum á réttri leið og færumst hægt og rólega nær auknu jafnrétti, vera orðið heldur hjákátlegt.

Hjá Advania hefur verið lögð rík áhersla á að jafna kynjahlutföllin. Ég segi rík áhersla en sjálfsagt má velta fyrir sér merkingu þeirra orða einnig. Eitthvað hefur vissulega áunnist en þrátt fyrir góðan vilja hefur hlutfall kynja staðið nokkurn veginn í stað síðustu ár, karlar eru 70% starfsfólks og konur 30%. Hlutfallið í lykilstjórnendahópnum er ívið betra og í sex manna framkvæmdastjórn fyrirtækisins eru tvær konur. Öll getum við verið sammála um að viðvarandi misrétti í launum sem greidd eru körlum og konum er mikið mein. Það gladdi mig því mjög þegar við fengum það staðfest, með vottun óháðs aðila nú fyrr í sumar, að hjá Advania er fullt launajafnrétti á milli kynja. Því til sönnunar fengum við afhent gullmerki PWC að lokinni jafnlaunaúttekt. Skref í rétta átt, þótt enn sé langt í land. Þó að vilji sé til að gera betur í þessum efnum á Íslandi og kynjahallinn í tæknigreinum hér á landi sé mikill þá er ekki mikið skárra um að litast í löndunum í kringum okkur. Hjá systurfyrirtækjum okkar í Svíþjóð og Noregi er hlutfall kvenna í hópi starfsfólks enn lægra og við tökum eftir því að samskipti okkar við samstarfsaðila erlendis eru undantekningalítið við karla.
Í næstu viku mun Advania halda árlega haustráðstefnu sína í 23. sinn. Markmið okkar með ráðstefnunni er að miðla til íslenskra stjórnenda og sérfræðinga þeim stefnum og straumum sem hæst bera í heimi upplýsingatækninnar. Við munum fræðast um hvernig tæknin getur umbylt skólastarfi, hvernig gjaldmiðlar framtíðarinnar verða rafrænir og hvernig gervigreind og skýjaþjónustur eru að breyta rekstri fyrirtækja. Þá mun maðurinn sem sumir telja ábyrgan fyrir kosningasigri Donalds Trump síðastliðið haust segja okkur frá því hvernig gagnagnótt (big data) og greining gagna nýtist við markaðssetningu og við að ná til fólks í kosningum. Áhugavert efni, og á vissan hátt pínu ógnvekjandi líka.
Við erum stolt af haustráðstefnunni í ár en við erum ekki jafn stolt af kynjahlutfallinu í hópi fyrirlesara. Undanfarna mánuði höfum við unnið að því að gera dagskrána eins glæsilega og kostur er og átt í tíðum samskiptum við erlenda samstarfsaðila okkar sem senda fulltrúa sína á ráðstefnuna. Fyrir tveimur mánuðum var stýrihópur ráðstefnunnar kátur mjög, því ekki aðeins var dagskráin áhugaverð heldur leit út fyrir að 30% fyrirlesara yrðu konur. Hlutfall sem er með því hæsta sem við höfum náð. En Adam var ekki lengi í paradís. Konur sem búnar voru að boða komu sína og áttu að tala fyrir hönd afar spennandi fyrirtækja, forfölluðust. Staðgenglar þeirra, þið getið líklega giskað á svarið. Þeir eru allir karlar. Fyrir vikið verður hlutfall kvenna í hópi fyrirlesara á ráðstefnunni einungis um 10–15% í ár. Of seint er að bregðast við og finna nýja kvenkyns fyrirlesara í tæka tíð fyrir ráðstefnuna, sem hefst eftir rúma viku.
Við höfum einsett okkur að gera betur á haustráðstefnunni 2018. Sem stjórnendur eins stærsta tæknifyrirtækis landsins berum við ríka ábyrgð á að stuðla að jöfnum tækifærum kynjanna í tæknigeiranum. Við þurfum að fá fleiri konur til starfa með okkur og til að laða þær til okkar þá þurfum við að tefla fram öflugum fyrirmyndum, til dæmis sem fyrirlesurum á ráðstefnum, svo eyða megi þeirri röngu ásýnd að upplýsingatækni sé karlaheimur. Okkur brást bogalistin hvað þetta varðar í ár en það verður önnur saga að ári. Því lofa ég.
Engu að síður hlakka ég til dagskrárinnar í Hörpu þann 8. september, enda eigum við fjölmörg góð erindi í vændum og enginn staður er betri til að ræða framtíðina og miðla leiðum til að gera betur á sem flestum sviðum. Sjáumst í Hörpu!

