Αφιέρωμα στον Γιάννη Κουνέλλη

pARTicle Biographies

Μέσα από τη στήλη αυτή θα ήθελα να μεταφέρω στο κοινό το συνοπτικό βιογραφικό σημαντικών καλλιτεχνών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με σκοπό να υπάρχει μια βαθύτερη γνωριμία με προσωπικότητες που έχουν συμβάλλει ριζικά στον κόσμο της τέχνης. Το πρώτο μου άρθρο θα ήθελα να το αφιερώσω σε έναν διεθνή πρωτοπόρο καλλιτέχνη που έφυγε από τη ζωή πρόσφατα, τον Γιάννη Κουνέλλη (1936–2017).

Ο Γιάννης Κουνέλλης γεννήθηκε στον Πειραιά το 1936. Το 1956 έφυγε για τη Ρώμη, όπου σπούδασε στην Academia di Belle Arti και έκτοτε εγκαταστάθηκε μόνιμα στην ιταλική πρωτεύουσα όπου και παρουσίασε την πρώτη ατομική του έκθεση (1960, “La Tartaruga”). Στα πρώιμα έργα του, επηρεασμένα από το κλίμα της ιταλικής πρωτοπορίας, αποτυπώνει σύμβολα του αστικού πολιτισμού, αριθμούς και γράμματα, σε μονόχρωμες επιφάνειες.

Τα επόμενα χρόνια απομακρύνθηκε από τα συμβατικά μέσα απεικόνισης και από το 1967, μετά τη συμμετοχή του στην έκθεση με τίτλο “Arte povera e IM Spazio” στη Galleria La Bertesca της Γένοβα, συνδέθηκε με την Arte Povera και χαρακτηρίστηκε ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της.

Στην τέχνη του χρησιμοποίησε από νωρίς έτοιμα αντικείμενα και “ταπεινά υλικά” (χώμα, κάρβουνο, σακιά από λινάτσα, μαλλί, σίδηρο, πέτρα, κ.ά.) αλλά και ζωντανά ζώα, φωτιά, χρυσό, κ.ά. Σταδιακά, δημιούργησε ένα νέο καλλιτεχνικό λεξιλόγιο, που ενσωματώνει διάφορα μέσα έκφρασης, με πολλά κατασκευαστικά, θεατρικά και τελετουργικά στοιχεία, τα οποία οργανώνονται σε μεγάλες σύνθετες εγκαταστάσεις.

Χωρίς να σταματήσει να αυτοχαρακτηρίζεται ζωγράφος, προχώρησε σε μια ριζοσπαστική αναθεώρηση της έννοιας του ζωγραφικού έργου, όπου η φόρμα διατηρεί τον αισθητικό της ρόλο και την ερμηνευτική της δύναμη, αλλά αποκτά ζωή και κίνηση, προκαλεί τη συμμετοχή του θεατή και επεμβαίνει στην αρχιτεκτονική δομή του χώρου. Παράλληλα, εκφράζει τα βιώματα και τους προβληματισμούς του καλλιτέχνη γύρω από τις ποικίλες διαστάσεις της σύγχρονης πραγματικότητας, με αναφορές στην κοινωνική και πολιτισμική ιστορία και με μια ποιητική ματιά στην ανθρώπινη υπόσταση.

Έχει παρουσιάσει πολυάριθμες ατομικές εκθέσεις στην Ευρώπη και στην Αμερική, σε σημαντικές γκαλερί και μεγάλα μουσεία. Συμμετείχε επίσης σε ομαδικές και διεθνείς διοργανώσεις, όπως: Μπιενάλε του Παρισιού (1967, 1971, 1969), Documenta (1972, 1977, 1982), στη Μπιενάλε Βενετίας (1972, 1974, 1976, 1978, 1980, 1984, 1988, 1993), Μπιενάλε Κωνσταντινούπολης (1993) και Μπιενάλε του Σίδνεϊ (2008).

Η παρουσία του στην Ελλάδα, μετά την πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα το 1977 (Γκαλερί Μπερνιέ) ήταν αρκετά τακτική. Το 1994 παρουσίασε αναδρομική έκθεση στο φορτηγό πλοίο “Ιόνιον” στο λιμάνι του Πειραιά. Σημαντικές εκθέσεις του οργανώθηκαν επίσης στην Αθήνα το 2004 στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και το 2012 στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Έχει αναγορευτεί σε επίτιμο διδάκτορα της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΑΠΘ (2006) και της ΑΣΚΤ (2009).

Ο Γιάννης Κουνέλλης έφυγε από τη ζωή πριν από λίγες μέρες στη Ρώμη, σε ηλικία 81 ετών. Εδώ μπορείτε να δείτε μια κατατοπιστική συλλογή των έργων του που διατηρεί η Tate Modern στο Λονδίνο.

Πηγές: Tate Modern, CNN Greece, Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης


Σας άρεσε αυτό το άρθρο; Για περισσότερη αθηΝΕΑ γραφτείτε δωρεάν στο newsletter μας εδώ.

* Της Αγγελικής Ντούρου. Η Αγγελική εργάζεται ως Ιστορικός Τέχνης και ως Εκτιμητής-Σύμβουλος Έργων Τέχνης. Παρακολουθεί ανελλιπώς το art market και την εικαστική πλευρά της τέχνης, όπου και όπως εμφανίζεται. Μοιράζεται μαζί μας την προσωπική της γνώμη για το ελληνικό #MustSee του μήνα, μέσα από τη στήλη της pARTicle.