Hiper-enflasyon: Venezuela

Dünya'nın en tehlikeli şehirlerinden biri olan Caracas’da aile bireyleri gün ağarmadan yola çıkmak zorunda. En yakın markete ulaşıp çoğu zaman saatlerce sıra beklemeleri gerekecek. Bu bekleyiş sıklıkla çıkan kargaşa sebebiyle daha zorlu hale geliyor. Bebek karnesi veya bebeği yanında olan anneler gıda ürünleri yanı sıra 2 paket bebek bezi alma hakkına sahipler. Genellikle sıra daha kendilerine gelmeden biten gıda ve diğer öncelikli ürünlere ulaşamadan evlerine boş dönmek zorunda kalıyor. Sıra kendisine geldiğinde biraz mısır unu ve bir paket bebek bezi alarak eve dönebilenler şanslılar.

Venezuela OPEC verilerine göre petrol rezervlerine sahip ülkeler arasında en büyük paya sahip olmasına rağmen derin bir ekonomik kriz ile karşı karşıya geldi. Petrol fiyatları 2012 yılında varili 100 dolardan 2016’ya gelindiğinde 30 dolara kadar geriledi. Ardından tekrar 50 dolar düzeyine ulaşsa da petrol gelirleri ile sübvanse edilen Venezuela ekonomisi zor günler geçiriyor.

Uzun yıllardır devlet tarafından sübvanse edilerek satılan un, yağ, yumurta, bebek bezi gibi ürünlere marketlerde ulaşmak neredeyse imkansız hale gelmiş durumda. Enflasyon %500’ün üzerine çıktı ve gelecek yıl %1,600’ü bulacağı tahmin ediliyor.

Giovani Henriquez mango toplamak için yaptığı uzun sırığı ile poz veriyor. Sezonunun başlamasıyla mango bir öğünün geçiştirilmesine en önemli alternatiflerden birisi.

Petrol ihracatı 13 yılın en düşük seviyesinde

OPEC ülkeleri petrol üretimini artırırken Venezuela Temmuz 2016’da günlük olarak 2.15 milyon varil ile 2003 Şubat ayından itibaren en düşük petrol üretimini gerçekleştirdi. Düşen petrol fiyatları ve birbirini tetikleyerek azalan üretim, ihracatı %96’lık pay ile petrole dayanan ülkeyi ekonomik krize soktu. Elektrik kesintileri yaşanması ile bazı petrol rafineleri karanlığa gömülmüş halde ve üretim gerçekleşmiyor.

Yetersiz yatırım
Doğal petrol yataklarının zaman içinde bozulmasını engellemek için petrol endüstrisine yeterli yatırım yapılmadı.
Elektrik kesintileri
Yaşanan uzun elektrik kesintileri ve barajlardaki su seviyesinin son yılların en alt düzeyine inmesiyle muhalefet Maduro hükumetini rüşvet ve kötü yönetim ile suçladı.
Yüksek Maliyet
Enflasyonun %500 düzeyine çıkmasıyla birlikte paranın değer kaybetmesi petrol şirketleri ve tedarikçileri için ekstra maliyetlere sebep oluyor.
Şirket işletme zorluğu
Birçok şirket yüksek maliyetler sebebiyle piyasadan çekilmeye başladı ve Citibank’ın ülke hesaplarını ve merkez bankasının hesaplarını kapatmayı planlaması üzerine Maduro durumu “Finansal Bloke” olarak değerlendirdi.

Hapishanede Çiftçilik

Devlet tarafından desteklenerek halka ulaştırılan et, balık, meyve, şeker gibi ürünlerin ithalatında düşüş yaşandı. Bir önceki yıl ile 2016 yılının ilk yarısı karşılaştırıldığında et ithalatı %63 azalarak 350 milyon dolardan 127 milyon dolara kadar geriledi. Ayrıca meyve (muz, çilek) %99, balık %87 ve şeker %34 gibi ürünler geçen yıla oranla daha az ithal edildi.

İthal edilen ürünlerden artış gösterenler arasında mısır 140 milyon dolardan 239 milyon dolara ve sebze 102 milyon dolardan 270 milyon dolara yükseldi.

Krizin boyutları derinleşirken Ağustos ayında başkan Nicolas Maduro, eşi ile birlikte evlerinin bahçesinde yetiştirdikleri bal kabağı ile yaptıkları çorbanın lezzetini “cennet” gibi tanımlayarak halktan okullarda, fabrikalarda, kamusal ve askeri alanlar hatta hapishanelerde çiftçilik yapmalarını istedi.
Mahkumlar hapishane bahçelerinde çiftçilik yapıyor.

İlk üç aylık periyotta 273 ton sebze ve meyve üretimi gerçekleştirilirken yıl sonuna kadar 3.500 ton üretim yapabileceği tahmin ediliyor. Eleştirmenler çözüm yolunu komik bulsalar da bu çalışmadan umutlu olan 69 yaşındaki Luisana Galvis, Caracas’ın gecekondu mahallerinde 30 farklı çeşitte sebze üretimine öncülük etmiş. Galvis herkesin üretime destek vermesi halinde gıda ürünlerindeki yüksek enflasyonun önüne geçilebileceğini düşünüyor.

Dört çocuk annesi Leidy Cordova boş buzdolabının yanında duruyor. Bozuk dolaplarında sadece mısır unu ve bir sirke şişesi görünüyor.

Tüm bunlar yaşanırken önceki yıllarda sübvansiyonlu olarak halka sunulan ürünlerin kaçakçılar tarafından Kolombiya’da satılmasını önlemek için geçtiğimiz yıl sınır kapıları kapatılmıştı. Bu sefer açılan sınır kapısı ile gıda ve sağlık ürünlerindeki yüksek enflasyon sebebiyle zor şartlar altında yaşayan Venezuelalıların sınırı geçip alışveriş yapmasına izin verildi. Sınır kasabası olan San Antonio’da tüm oteller ve otobüs terminalleri tıklım tıklım dolu hale geldi. İki hafta ara ile verilen izinde yaklaşık 100 bin kişi Kolombiya sınırını geçerek alışveriş yaptı.