Observeren van de ademhaling — Anapana I

Een simpele meditatie techniek is het observeren van de ademhaling, ook wel anapana genoemd. Het observeren van je ademhaling is niet gebonden aan een bepaalde religieuze of spirituele stroming. Iedereen kan deze techniek beoefenen.

Sommigen scholen vertellen je dat je je bij het observeren van de ademhaling moet concentreren op een fysieke plaats op of rondom je neus. De yoga school vertelt je dit onder andere, maar sommige mensen worden letterlijk gek als ze zich concentreren op een fysieke plaats op hun neus. Daarnaast is het onmogelijk om echte samadhi te realiseren als je je blijft concentreren op je lichaam/neus. Omdat mensen de uitleg in o.a. de Dharmataradhyana/Anapanasati sutra niet begrijpen, wordt deze verkeerde uitleg van anapana gehanteerd.

De juiste manier van het observeren van de ademhaling is vanuit een ontspannen en comfortabele toestand, waarin je zo ontspannen bent dat je de aanwezigheid van je lichaam niet opmerkt. Alsof je half slaapt of half wakker bent, maar je blijft je wel bewust van je ademhaling. Is er iets bijzonders dat je hiervoor moet doen? Niet echt, want observeren kost geen moeite. Beter nog, je observeert continu, zonder stop, 24/7 registreer je alles, maar de kunst is om dit bewust te doen.

Probeer het nu! Sluit je ogen en observeer/bekijk je ademhaling. Weet je wanneer de ademtocht je neus ingaat of wanneer de ademtocht de neus verlaat? Natuurlijk. Moest je hiervoor bijzondere handelingen verrichten? Natuurlijk niet. Op een natuurlijke manier bewust zijn van je ademhaling, dat noemen we concentreren op de neus. Dit is anapana.

Onze dagelijkse bewustzijn is meestal in een staat van constante stroming, net als een rivier. Ik vergelijk onze onophoudelijke gedachtenstroom met iemand die ondergedompeld is in een rivier, maar niet beseft dat hij zich diep in de stroom bevindt. Door je focus te leggen op de ademhaling breek je het patroon van je geest om onbewust te stromen. Dit is te vergelijken met iemand die zijn kop boven de rivier uitsteekt. Wanneer je anapana beoefent, en dus uiteindelijk breekt met je onbewuste gewoontepatronen, je je kop boven water steekt, wordt het uiteindelijk zelfs mogelijk om uit de rivier te stappen en volledig los te komen van de gewoontepatronen van je geest/psyche/bewustzijn.

Het is dit principe van observeren dat ervoor zorgt dat je steeds meer en meer los komt van de grip die je gedachtenstroom op je heeft. Je zult merken dat de gedachtenstroom afzwakt, je mentale beleving helder wordt, je capaciteit om te denken sterker en vanuit daar kun je verder werken voor nog betere en hogere resultaten.

Uiteindelijk, met correcte anapana oefening, kom je er proefondervindelijk achter dat het observeren niet iets is dat jij persoonlijk doet of kan doen, maar dat observeren een algemene functie is die er altijd is, of ‘jij’ er nou bent of niet. Hoe kom je hier achter? Omdat je na enige tijd observeren, je een kalme geest krijgt. Je gedachtenstroom zwakt af. Diezelfde gedachtenstroom zorgt er momenteel voor dat je continu nieuwe gedachten creëert waarin je vasthoudt aan een zelfbeeld, een idee over jezelf. Je gebruikt je gedachten om een identiteit te produceren en vervolgens wring je je in allerlei bochten om die identiteit te beschermen. Uiteraard en uiteindelijk maar allemaal in je eigen hoofd. Dit proefondervindelijk realiseren noemen we echte vooruitgang.

In elke tijd is er een algemeen aanvaardbaar idee dat zo intrinsiek verkeerd is dat mensen er later om zullen lachen dat het geloofd werd. Zoals wij nu lachen om het idee dat mensen vroeger echt dachten dat de wereld plat was en je er af kon vallen. Nu denken mensen dat bewustzijn begint in het brein. Dat elk mens een op zichzelf staand entiteit is, een eiland. Wellicht onderdeel van de dogma van materialisme. En dat terwijl er momenteel voldoende wetenschappelijke resultaten uit o.a. de kwantumfysica bestaan om aan te tonen dat alles en iedereen uit één essentie bestaat, een energie. Met andere woorden, jouw brein samen met jouw lichaam is slechts een filter, een zonnebril, waar het ‘grote observeren’ doorheen schijnt. Jij begint niet in je brein of in je hoofd. Om je eigen illusies te doorbreken moeten we eerst terug naar het ‘grote observeren’. Anapana helpt.

Observeren van je ademhaling is een techniek om ongezonde neigingen uit je systeem en structuur te verwijderen. Een methode om onafhankelijk te worden van je eigen driften, gewoonten en gedachten. Met anapana creëer je helemaal niets nieuws.

In de loop van de komende dagen schrijf ik meer artikelen over anapana. Voor personen die al geoefend zijn in anapana dienen zich enkele andere kwesties aan. Wat doe je namelijk wanneer de ademhaling zo subtiel wordt dat hij verdwijnt? En wat doe je wanneer je spanning voelt in het lichaam bij het beoefenen van anapana? Vragen waar ik in de komende artikelen meer aandacht aan zal besteden!

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Yussuf Abdi’s story.