De delegatie imams ontvangen door medewerkers van de ambassade en het consulaat. Vooraan El Bakkali El Khammar, voorzitter Vereniging Imams Nederland en lid van de Raad van Marokkaanse Schriftgeleerden. Achter hem Driss El Boujoufi, voorzitter van de Unie van Marokkaanse Moskeeorganisatie Nederland.
De Lange Arm van Rabat
May 8 · 4 min read

De Ramadan is begonnen. Voor veel moslims een maand van spiritualiteit en bezinning. Ook voor de Europese moslims. Voor de Marokkaanse overheid echter een maand van propaganda en bemoeienis op religieuze leest. Rabat stuurt wederom imams hiernaartoe.

Aan de vooravond van de Ramadan zijn 800 imams en vrouwelijke religieuze gidsen in verschillende Europese landen aangekomen. Nederland krijgt 58 imams en vrouwelijke predikanten van het Marokkaanse ministerie van religieuze zaken en Stichting Hassan II. En het blijft niet alleen bij de vastenmaand. Zij komen ook op andere momenten. De uitzending van Marokkaanse imams gebeurt al meer dan 30 jaar. Hun aantallen groeit gestaag. In 2016 werden 310 imams en predikanten ingevlogen. In 2017 waren het 384. Niet onbelangrijk is de toenemende rol van de vrouwelijke predikanten.

Imams als megafoon van Rabat

Op sociale media is veel ophef over de komst van de imams. Sommigen beklagen zich over deze import imams. Het failliet van een imamopleiding hier -die al meer dan 15 jaar aan de gang- wordt aangeklaagd. Ook in België is deze kritiek te horen. Verder zien Riffijnse Nederlanders, die betrokken zijn van de protestbeweging Hirak, maar ook andere kritische Marokkanen in het bezoek van de imams het zoveelste bewijs van de lange arm. Sommigen roepen op tot het boycotten van moskeeën waar deze Makhzen imams gaan preken.

In de voorbije jaren is het karakter van het zendingswerk van imams door Marokko ook veranderd.

Dit past binnen de religieuze diplomatie van Marokko. Ook richting de Marokkaanse onderdanen in de diaspora is met de oprichting van de Raad van Marokkaanse Schriftgeleerden in Brussel nieuwe koers ingezet. De Marokkaanse islam als synoniem voor vrede, co-existentie en verdraagzaamheid wordt actief gepropageerd.

Inspelen op angst in Europa

Er is ook een veranderend patroon te zien in de komst van deze imams naar Europa. Waar aanvankelijk de angst was om niet toe te geven dat het om een initiatief van Rabat was — er werden redenen zoals behoefte aan goed gekwalificeerde imams uit Marokko, spirituele begeleiding, gebrek aan imams tijdens de drukke maand e.d. opgevoerd- is Rabat nu openlijk en zelfverzekerd met het uitzenden van de imams. Bij de ontvangst van 81 predikers in België, onderstreepte de Marokkaanse ambassadeur in Brussel de verdieping, die de imams geven aan de band tussen de Marokkaanse gemeenschap en hun moederland.

Gedurende de hele maand zullen de ingevlogen imams moskeegangers wijzen op de Marokkaanse gematigde islam. Ook de “heilige status” van de Marokkaanse koning zal impliciet worden benadrukt.

Als “afstammeling” van de profeet wordt Mohamed VI als “leider van de gelovigen” in de Grondwet genoemd. Europese burgers met een Marokkaanse achtergrond, die Rabat als eeuwige onderdanen beschouwt, tellen ook mee. Tijdens de tournee van de imams worden veel gelovigen herinnerd aan loyaliteit aan en verbondenheid met Marokko en de koning.

Marokko is zelfs expliciet over het doel, namelijk de begeleiding en ondersteuning van de Marokkaanse diaspora volgens de Marokkaanse religieuze school. Het Marokkaanse ministerie van religieuze zaken stelt dat het doel van het bezoek van de imams ‘de bescherming van Marokkaanse moskeeën tegen extremisme en radicalisering’ dient, ondanks het feit dat er weinig te melden is over de effectiviteit van deze bezoeken. Met deze boodschap probeert Marokko Europese regeringen te paaien. Het verhaal van de gematigde islam is een welkom pleidooi bij de Europeanen gelet op het groeiende islamitische extremisme.

Bemoeienis verpakt als religieuze missie

Het zetten van de Marokkaanse islam in de etalage is een effectieve strategie in de beeldvorming. Zelfs de Paus, die recent in Marokko was, werd hem dat beeld opgedrongen, terwijl voor Christenen verboden is zendingswerk daar te doen. Het Noord-Afrikaanse land speelt daarbij handig in op de aanslagen in Europa. Door intensieve samenwerking met Europese inlichtingendiensten om terroristische daders op te sporen en infiltratie van de Marokkaanse geheime diensten in radicale netwerken krijgt Rabat daarmee nog meer macht en positie.

Wie verder kijkt, ziet natuurlijk de inzet van de imams uit Marokko een ander doel dienen. Het bestendigt de grip en bemoeienis van Rabat op Marokkanen in het buitenland en het versterkt hun loyaliteit aan Rabat. Daarmee wil Marokko enerzijds kritische en vrije geluiden overstemmen en anderzijds de miljarden aan financiële overmakingen veiligstellen. De lobby richting de Europese politici op cruciale thema’s, die Marokko aangaan is daarbij niet onbelangrijk.

Door de verstikkende sfeer in de Rif, waar veel Riffijnse Nederlanders -ook in andere Europese landen trouwens- zich betrokken bij voelen in combinatie met de repressieve aanpak van de vreedzame Hirak demonstranten, zien veel Riffijnen in de komst van de imams het bewijs van de lange arm van Rabat.

    De Lange Arm van Rabat

    Written by

    De beïnvloedingsstrategieën van Marokko in Nederland.

    Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
    Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
    Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade