Altijd al je eigen R2D2 willen hebben? Nog even wachten, het is bijna zover. In de nabije toekomst komen er namelijks steeds meer robots ons op aarde vergezellen. Van het verzorgen van ouderen tot het werken in fabrieken. Zij zullen steeds meer taken op zich nemen, zoals nu al het stofzuigen van de vloer. Maar de komst van deze robots brengt ook veel vragen met zich mee.

Waar is deze trend momenteel en hoe ziet de toekomst eruit? Zullen de robots ons werk gaan overnemen in de toekomst? Wat voor waarde voegen ze toe? Al deze vragen zal ik beantwoorden in deze trend analyse.

‘Mama, waar komen robots vandaan?’

Een robot is een machine die geprogrammeerde opdrachten kan uitvoeren. Het woord robot werd in 1921 geïntroduceerd door de Tsjechische toneelschrijver Karel Čapek. Het is afgeleid van het woord ‘robota’ wat ‘werk’ of ‘verplichte arbeid’ betekent.

De robots hadden één functie: werken. Ze kregen taken ingeprogrammeerd en voerden deze uit. In de science-fiction hadden ze hier een andere toekomstvisie op. Zo werden er robots bedacht die op mensen leken, qua uiterlijk maar ook menselijke karaktertrekken. Een voorbeeld waar je waarschijnlijk wel mee bekend bent is het duo C3PO en R2D2. Als je de filmreeks Star Wars hebt bekeken heb je gezien dat beide robots een eigen karakter hebben. Je krijgt sympathie voor deze bewegende computers.

Het feit dat in 1921 de term ‘robot’ werd geïntroduceerd zegt eigenlijk maar weinig. Zo zijn er tekeningen van Leonardo Davinci gevonden in 1495 waarop een volledig uitgewerkt humanoïde robot staat, een op een mens lijkende robot. Deze tekeningen zijn nadat ze ontdekt waren in 1950 uitgewerkt. Het resultaat was een robot die kon zwaaien, zitten en zijn hoofd en kaak kon bewegen. Voor de 15e eeuw was dit zeer geavanceerd.

De opkomst van de robots

In de 20ste eeuw werd er vooral gefocust op de industriële functies van robots. Robots werden ingezet om arbeiders te vervangen. Ook werd er in de 20ste eeuw al gefocust op humanoïde robots. Zo werd er in 1939 de robot Elektro gepresenteerd. Een ‘vriendelijke’ robot met een gewicht van maar liefst 120 kg!

De echte mogelijkheden kwamen kwamen pas toen de technologisering van de maatschappij op gang kwam. De fantasieën van alle sciencefiction schrijvers werden stukken realistischer. Niet alleen de fantasieën van schrijvers werden langzaam vervuld, maar ook die van fabriekseigenaren. Zij konden steeds meer processen automatiseren en arbeiders vervangen door robots. Door de grote sprongen die er gemaakt werden op het gebied van technologie, kon er steeds meer gerealiseerd worden.

Tear jerking Tamagotchi & Furious Furby

Ik kan het me nog goed herinneren hoe verdrietig ik was toen ik mijn Tamagotchi had laten verhongeren. Mijn zuivere kinderhart was oprecht een beetje gebroken. Ook weet ik nog dat ik een jaar later in mijn bed lag te dromen, tot ik ineens wakker werd geschreeuwd door mijn Furby die demonisch was geworden. Dit was 14 jaar geleden.

De robotisering van de maatschappij is dus al een tijd aan de gang, maar de laatste tijd gaat het snel. Waarschijnlijk ken je al mensen die hun stofzuiger hebben vervangen voor een robot of die in het bezit zijn van een drone.

Robots zijn het antwoord op de verschillende behoeften die nu spelen bij de mens. Zo is er in Nederland een enorme vergrijzing op komst. De behoefte aan verzorging kan voor een deel gedekt worden door robots. Ook willen consumenten zo goedkoop mogelijke producten. Het automatiseren van processen door middel van robots maakt dit mogelijk. Wanneer een trend voortvloeit uit behoefte is er sprake van een Mesotrend. Deze Mesotrend is voortkomend uit de technologisering van de maatschappij.

Hier boven zie je de Hype Cycle van het bedrijf Gartner. Dit bedrijf voorziet dat Smart Robots een grote rol gaan spelen in onze toekomst. Gartner verwacht dat het nog vijf tot tien jaar duurt voordat deze trend zijn maximale impact heeft gehad.

Links zie je de verschillende fasen van een trend. Als je deze naast de Hype Cycle van Gartner legt, kun je stellen dat de trend nu in het midden van de Early Majority zit.

De toekomst van robots

In de toekomst zullen robots steeds geavanceerder worden. Ze zullen werk overnemen maar ook creeëren. Zo zullen zelfscan kassa’s bijvoorbeeld een gastvrouw krijgen die helpt bij het afrekenen. De robots kunnen overal voor worden ingezet. Van het onklaar maken van bommen tot het uitlaten van honden.

Waar banen zullen verdwijnen, worden ze ergens anders gecreëerd. Toch denk ik dat er door de robotisering een groei zal komen in het aantal werklozen. De IT-sector zal wel gaan groeien. De mensen die met hun handen werken zullen het moeilijk gaan krijgen.

Ik denk dat de relevantie van robots groot zal zijn. Zo kan het een oplossing zijn voor de behoefte aan zorg in de vergrijzing, maar zullen robots ook een grote rol spelen in het voeren van oorlog. Zo worden er nu al op grote schaal drones ingezet door het Amerikaanse leger.

Als je kijkt naar sciencefiction van een aantal decennia geleden zie je dat veel ervan gerealiseerd is. Het is dan ook benauwend om films als i, Robot te zien, waarin de wereld uiteindelijk bedreigd wordt door de overname van robots. Bij The Matrix en ‘Surrogates’ komt dit neer op hetzelfde verhaal. Zijn dit realistische toekomstscenario’s? Ik denk het wel.