Caerdydd Danddaearol

Datgelu’r Brifddinas gudd ar y Tube gyda Tanni-Grey a Jarman

Bydd map trên tanddaearol a gaiff ei gyhoeddi heddiw (28 Mehefin) yn dangos Caerdydd mewn ffordd nas gwelwyd o’r blaen gan gynnig cipolwg unigryw ar hanes a phresennol y Brifddinas.

Syniad pwyllgor Cyncoed, Penylan, Y Rhath, a Cathays oedd cyfarfod â Christian Amodeo, sefydlydd cwmni I Loves The ‘Diff yn Y Rhath, er mwyn cael symbol gweledol cryf i ddathlu Caerdydd, ac i godi arian ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018.

Lansiwyd y ‘Cardiff Underground Map’ dychmygol gwreiddiol, a grewyd gan Christian, ‘nol yn 2010 ac mae e bellach i’w weld ar ffurf anferthol yng nghanolfan siopa St Davids 2 yn y dre. Mae’n denu chwilfrydedd trigolion o bob cenhedlaeth!

Trafododd y Pwyllgor nifer o syniadau gyda Dylan Foster Evans o’r Adran Gymraeg ym Mhrifysgol Caerdydd, a fe sy’n bennaf gyfrifol am yr addasiad difyr i’r Gymraeg.

Cydweithiodd Christian gyda Dylan i greu darlun trawiadol o Gaerdydd ddychmygus gydag enwau gwneud ar leins trên megis ‘Tafwyl’ a ‘Jarman’. Mae’r rhain yn cysylltu lleoliadau cyfarwydd fel y Rhath, Pen-y-lan a Threganna.

Mae’r map yn datgelu rhai o enwau Cymraeg hynaf Caerdydd gan hefyd dalu teyrnged i rai o fawrion y Brifddinas, y bocsiwr Jim Driscoll, yr athletwraig baralympaidd Tanni-Grey-Thompson a Rhodri Morgan Prif Weinidog cyntaf Cymru.

Arno hefyd mae rhai o safleoedd mwyaf adnabyddus Caerdydd fel cerflun Aneurin Bevan ar Heol y Frenhines ac adeilad y Senedd ym Mae Caerdydd.

Mae’r map hefyd wedi mynd ati’n fwriadol i arddangos rhai enwau gwreiddiol Caerdydd sydd, mewn rhai achosion, wedi eu hen anghofio. Mae’r rhain yn cynnwys Heol y Plwca (City Road), Y Cimdda (Victoria Park) a Sarn Fid Foel (North Road).

Ac, yn gyson â natur chwareus y map, mae Dylan Foster Evans wedi manteisio ar y rhyddid i lunio enwau newydd sy’n tynnu ar hanes cyfoethog Caerdydd. Mae’r rhain yn cynnwys gorsaf Llywelyn Bren (a arweiniodd wrthryfel yn y bedwaredd ganrif ar ddeg yn erbyn un o arglwyddimwyaf rheibus Morgannwg) ynghyd â lein sy’n dathlu cyfraniad y canwr adnabyddus Geraint Jarman.

Meddai Christian Amodeo I Loves The ‘Diff

“Pan drafodwyd y syniad o gael map o’r math yma ar gyfer yr Eisteddfod, mi roeddwn yn awyddus o’r dechrau’n deg. Dwi’n meddwl ei fod yn syniad rhagorol. Mae’n dda gwybod bod y tîm disglair nid yn unig wedi sicrhau cywirdeb ieithyddol ond maen nhw hefyd wedi ychwanegu llawer o flas diwylliannol. Dwi’n gobeithio ychwanegu nodiadau ar yr amrywiol orsafoedd ar wefan ilovesthediff.com er mwyn esbonio’r rhesymau dros enwau nifer o’r gorsafoedd!”

“Mae’r map yn ceisio cynnig enwau Cymraeg ar gyfer nifer o strydoedd ac atyniadau Caerdydd gan eu rhoi yn llythrennol ar y map mewn ffordd sy’n ffres a chwareus. Ond mae hefyd yn ceisio datguddio peth o hanes cudd yr iaith Gymraeg yn y ddinas. Ar adegau, mae’r Brifddinas wedi bod yn gyndyn i ddathlu ei hetifeddiaeth ieithyddol ac mae yna wastad berygl y bydd y dreftadaeth gyfoethog honno yn cael ei hanghofio. Mae’r map hardd hwn yn fodd i sicrhau nad yw ein hanes yn cael ei golli ac ar yr un pryd bydd yn codi arian mawr ei angen ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol.”

Mae cryn ddiddordeb wedi bod yn y map yn barod a phobl yn awyddus i archebu eu copi yn fuan!

Sut i archebu copi?

Gellir prynu’r poster am £12 tra bod fersiynau wedi’u fframio ar gael am £40 (heb mount) a £50 (gyda mount). Bydd y map ar werth yng ngŵyl Tafwyl.

Gellir gosod archebion gyda Nia Richards ar niabenaur[at]hotmail.com

    Pwyllgor Apêl Pen-y-lan,Cyncoed, y Rhath a Cathays

    Written by

    Apêl Penylan, Cyncoed, Y Rhath a Cathays Appeal | Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd/Cardiff 2018 | Targed £35,000 | http://JustGiving.com/Penylan