140journos whatsapp tartışma grubu: internet altyapısı

uluslararası araştırma şirketi akamai’nin hazırladığı son rapora göre türkiye, fiber internet hızıyla dünyada 147 ülke arasında 67. sırada bulunuyor. serbest telekomünikasyon işletmecileri derneği (telkoder), ‘türkiye’de internet hızı neden yavaş?’ sorusunun cevabını araştırdı. telkoder‘in yaptığı açıklamaya göre, ortalama 7.6 megabitlik fiber hızıyla avrupa ülkelerinin eriştiği hızın neredeyse yarısına erişebilen türkiye, kenya (15 megabit) ve şili (8.6 megabit) gibi ülkelerin de gerisinde kalıyor. yukarıdaki veriler ve türkiye’deki internet pahalılığı göz önüne alındığında, aldığınız hizmet ve karşılığında ödediğiniz ücrete dair görüşlerinizi merak ediyoruz.

Aysha
Aysha
Aug 29, 2017 · 6 min read

❓internet hizmeti ve buna karşılık ödenen fiyat arasındaki ilişki hakkındaki görüşleriniz ve eleştirileriniz neler?

  • “fiyatı tabii ki çok pahalı ancak ne ucuz ki zaten bu ülkede. milletten tek bir ses bile çıkmıyor haliyle kazanan adam da sesini çıkarmıyor.”
  • “ internetin mb başına bir maliyeti var arkadaşlar. akk (adil kullanım kotası) gibi kotalar dünyanın her yerinde vardır. sadece bizimki gibi komik rakamlar değiller.”
  • “yurtdışında da aynı yaptırımlar veya benzerleri var fakat bizde ki uygulama yanlış. komik rakamlar fahiş fiyatlar.”
  • “yani bu konuda düzenleme yapılsa adam akıllı akk değerleri ve fiyatlar belirlense akk’nin varlığını bile unutacağız.”
  • “akk’siz paketler yurtdışında da yurtiçinde de mevcut.”
  • “sıkıntı yurtdışında 100 liraysa burada 1000 lira olmasında”
  • “akn kademeli olarak kalkıyor 2018 sonuna kadar. hiç dışarıdan göründüğü gibi değil, kazı izinleri almak çok zor ve kısıtlı maliyetlerin düşmesi için yaygın bir alt yapı gerek. şu anki alt yapı 2019'da tekrar yenilenecek. fiyatların ucuzlaması zor gibi.”
  • “türkiye’nin genel internet hızı 8–9 arası iken sen sınır koymasan ne olur ülkenin %60'ı interneti aktif olarak kullanamıyor bile.”
  • “gerekli altyapı çok yavaş şekilde ilerliyor istanbul’un yarısından fazlasında fiber desteği bulunmuyor.”
  • “ülkemizde fahiş fiyatlar ve düşük akk’ler olduğu gibi hız da yeterli değil.”
  • “resmen yüksek hız rakamları gösterip haksız ücret alıyor firmalar.”
  • “internet hizmetinin temel insan hakkı olduğu dünya şartlarında onu lüks kategorisine sokmadan hizmet vermek bizim ülkemizin servis sağlayıcılarının es geçtiği bir mevzu.”

❓2017’de, adil kullanım kotası (akk) hakkında yayınlanan yönetmelik gereğince gece 2 ile 8 arasında kotanın kalkacağı bildirildi. ancak aynı zaman diliminde internet hızının da düşürüldüğü ortaya çıktı. sizin akk ile ilgili düşünceleriniz ve deneyimleriniz nelerdir?

  • “orijinalinde bu uygulama dünyanın her yerinde mevcut. altyapılar, korsan ve bir sürü sebebi var.”
  • “çünkü 50 yıl önce telefon konuşması için döşenmiş olan hatları kullanıyoruz görememiz çok normal.”
  • “akk konusunda ülkemizden daha acımasız ülkeler de var mı acaba? veya diğer ülkelerde bizim ülkemizdeki gibi mi uygulanıyor kota sistemi? ingiltere’de fiyatlar çok uygun diye duymuştum. fransa’da ise kota aşımında uyarıyorlar daha sonra bir yüksek pakete geçiriyorlarmış sanırım.”
  • “bu duruma sınırlama, düzenleme getirebilecek tek kurumun btk olduğunu düşünüyorum.”
  • → “btk’nın tüketiciden yana olduğunu sanmıyorum maalesef.”
  • “valla ben balıkesir’in iyi mahallelerinden birinde oturuyorum ve turkcell altyapı konusunda mahalleye daha bugün girdi.”
  • “lisans konusu biraz daha serbest bırakılan belediyeler sadece boş alt yapı kanalları üreten konumda olsa rekabetten kalite artıp fiyat düşecektir.”
  • “ 1) eğer böyle bir aynı anda yüklenme halinde kaynak sıkıntısı yaşanıyor ise ayın ilk günlerinde, yani kimsenin kota sıkıntısı yokken de, bu tür sorunların olduğu anlamına gelir ki bu da altyapının yetersizliğine kanıt olarak ele alınabilir.
    2) torrent vb. gibi ağlardan durmaksızın bir şeyler indiren kullanıcılar kotaları bittikten sonra, nasıl olsa kotam bitti diye, 7/24 indirirler. bu da elektrik tüketiminden tutun da, kaynakların sürekli meşgul edilmesine varana kadar daha çok sıkıntıya sebep olur.”

❓yukarıda türk telekom konusu biraz konuşuldu. bunu biraz açalım. 2016 yılında turkcell superonline, vodafone, türksat ve serbest telekomünikasyon işletmecileri derneği (telkoder) üyesi şirketler, türkiye’deki fiber altyapı sorununa çözüm bulmak amacıyla ortak altyapı şirketi kurmayı planladıklarını açıkladılar. ancak şu anda bağımsız birkaç girişim olmasına rağmen altyapının büyük çoğunluğu tek elde (türk telekom) tutulmakta. sizce yoğun bir rekabetin olmadığı bu ortamda kullanıcılar daha kaliteli bir hizmete nasıl erişebilirler?

  • “reklam yapmadan bi siteden alıntı yapıyorum haklı olduklarını düşündüğüm bir konuda:
  1. yoğun saatlerde hızın düşürülmesi:
    özellikle İngiltere’de yaygın olan bu sistemde de servis sağlayıcılar yoğun saatlerde hızı biraz aşağıya çekerler. yoğunluk kalkınca yine eski haline gelir. fakat bu sınırlama ülkemizdeki gibi katlarca değil internet kullanımını çok da etkilemeyecek %30 seviyesindedir. yani örneğin 50Mbps ise 35Mbps’de sabitlenir bir süreliğine.
  2. kademeli uyarı sistemi:
    avrupa’daki bazı internet servis sağlayıcılarılarının (iss)uyguladığı bir sistem de bu mesela. bu yöntemde limit aşıldığında bizde olduğu gibi şak diye kağnı hızına indirmek yerine, ilk ay uyarı, ikinci ay tekrarında ekstra ücretlendirme devam etmesi halinde ise daha pahalı akk’sız bir pakete geçirme gibi işlemler uygulanıyor. keza benzer bir diğer yol da kredi sistemi. bunda da hıza üst sınır getiriliyor ama o üst sınırın altında kaldığımız süre boyunca sınırımızın üzerine ekstra kredi ekleniyor.
  3. günün belirli saatlerinde kotanın devre dışı kalması:
    özellikle amerika ve kuzey avrupa ülkelerinde uygulanan bu sistemde internetin yoğun olmadığı saatlerde, yani ekseriyetle gece yarısından sabaha kadar, adil kullanım kotası devre dışı kalıyor. bu bizde de var ama münferit bir servis olarak ekstra faturalandırılıyoruz.”
  • “türk telekom en nihayetinde devlet kanalıyla kurulmuştur. devletin her şeyi özelleştirme politikasını regüle etmemesi dolayısıyla sonucu tek bir firmanın belirlediği fiyata kalıyoruz.”
  • “akk arşivciliği tetikliyor kısır döngüye sokuyor maalesef eğer insanlar ihtiyaçları olan şeyleri hızlı şekilde halledebilseler sürekli indirme yapmazlar”

→ “katılıyorum”

“akk bittikten sonra kullanıcılar kendilerini özgür hissediyorlar ve torrent’te seed etmeye başlıyorlar.”

  • “zaten tarifeler hemen hemen aynı. fiyatlar ve kota uygulamaları. 3–5 kuruş uygun olana bak bu iyiymiş diyip geçiş yapıyoruz. bu sisteme daha farklı bir bakış açısıyla yaklaşıp çözüm yolları üretmek en iyisi. birleşme çözümden ziyade kullanıcıya daha da zulüm olacaktır diye düşünüyorum.”
  • “forum donanım haberde bunun uğraşı uzun süreler verildi mecliste bazı vekiller aracılığıyla seslerini duyurmaya çalıştılar, forum üzerinden ülkeler arasında internet ücretleriyle asgari ücret oranlaması gibi güzel çalışmaları, twitter etkinlikleri gibi eylemleri oldu.”

❓kent merkezlerinde belediyeler tarafından verilen internet hizmetini kullandınız mı? kullandıysanız memnun kaldınız mı?

  • “kullandım memnun kalmadım. hız olarak yeterli değil ve neden kullanıcı adı ve şifre ile giriş yapmak zorunluluğunda bırakılıyorum?”
  • “ben kullandım kullanmaz olaydım, telefonum siyasi parti reklamları ile doldu.”
  • “güvenlik sebebiyle kullanmadım. bu tarz hizmetlerde gerekli güvenliğin belediyelerdeki yetersiz ekipler ve yandaş mentalite tarafından kurulduğunu bildiğimden güvenliğimi sağlayabileceklerine inanmıyorum”
  • “van belediyesinin parkta verdiği wifi vardı ama internet yoktu.”
  • “hesap oluştururken de tüm kişisel bilgilerinizi alayı torpilli olan belediye çalışanlarına açtığınız için atlamayın lütfen.”
  • “sadece o değil yeterince donanımlı birisinin gidip kolayca ağdan geçen her türlü veriyi elde edebileceğini aklınızda bulundurun.”
  • “belediyenin ve ekiplerin bu konuda ekstra önlem almasını gerekirken alındığını hiç sanmıyorum.”

❓yukarıda biraz konuşuldu ama son soruda daha detaylı tartışalım. oturduğunuz bölgede fiber altyapısı var mı? varsa, fiber hızda internet kullanabiliyor musunuz? kullanamıyorsanız, hangi sorunlarla karşılaştınız, sebeplerini paylaşır mısınız?

ayrıca yeni binalarda dahi fiber internet altyapısının sağlanmaması şehirleşme esnasında internet altyapısının göz önüne alınmaması sizce kullanıcıları nasıl etkilemektedir?

  • “fiber falan yok maalesef. reklamlarda %99 ama reelde %50 bile olduğunu sanmıyorum bu altyapının.”
  • “fiber altyapı evin çok yakınından geçiyor ancak tüm bina olarak almazsak kapımıza kadar gelmeyeceğini söylediler, hane halkı da çok umursamayınca öylecek kaldı, en fazla hipernet VDSL sağlanıyor.”
  • “bunun yanısıra kocaeli’ndeki evde ise 30 bloktan oluşan sitede fiber altyapı yok. bir de aidatla sağlanan internet var ki, insan 2g ile daha verimli internet deneyimi yaşıyor.”
  • “arkadaşlar gerçekten batı illerimizde yine şirket vb. gibi yerler sayesinde alt yapılar güçlendiriliyor ancak doğu illeri başta olmak üzere gerçekten sizin kullandığınızın internetten daha kötü bir internet kullanıyoruz.”

tartışmamızı 10 dakika sonra sonlandıracağız. eklemek istediklerinizi ve deneyimlerinizi paylaşabilirsiniz.

  • “alternatif çözüm yollarının bulunmasından ve yetkili kurumların bu konuda düzenleme yapmasına baskıda bireyler nasıl yol izlenimlerinde bulunabilir?”

“bimer cimer. en verimlisi o, çünkü donanım haber sitesinde yapılan anketlere göre, internet hızının artması gerektiği ve kotanın kalkması gerektiğini düşünenlerin sadece yüzde 60'a yakını sokağa inmeyi göze alacağını belirtmiş; takdir edersiniz ki söz konusu kitle zaten bir avuç insan. en bariz örnek bi sokak öteden fiber alamayan haneler.”

  • “oturduğum yerde fiber internet bağlantısı sadece turkcell superonline’a ait var. mevcut fiyatımdan memnun olduğum için tercih etmeyeceğim.”
  • “ben devlet yurtlarındaki internetin hız ve takip edilmesi konusunda konuşmak isterim bilgisi olan varsa.”
  • “kyk yurtlarında internet altyapısı altbaşlığında durumu içler acısı. imzalamızı istedikleri sözleşmede altı ay bizim girdilerimizi tutacaklarını söylüyorlar. sadece porno ya da kumar içerikli siteden öte metin tabanlı olmayan sitelere girmek yasak demeye getiriyorlar. yavaş bağlantı bile değil, söz konusu olan yurt internetine bağlanamıyoruz çoğunlukla. abartısız üç dakikada bağlanırsak şanslı sayıyoruz. tc kimlik numaramız ile sisteme giriyoruz. bankacılık işlemlerimizi ister istemez yürütüyoruz ancak kimse bize güvenliğe dair tek cümle kurmuyor. ayrıca bağlantı ekranınızda şifremi unuttum seçeneği bile yer almıyor.”
  • “bulunduğum yerde nedendir bilinmez sınav zamanları internetimiz kesiliyor. 2 cihazdan bağlanamıyoruz o ayrı bir konu.”
  • “yukarıda bahsi geçen halka açık wifi alanları ya da bu tarz devlete doğrudan bağlı, sınırlandırılmış bağlantılara asla güvenmiyorum ben. muktedirden ister istemez çekinilen bir ortamda kimliğimin ve internette ne yaptığımın açığa çıkması beni aşırı derecede korkutuyor. twitter’da yazılanlarla soruşturma açılan bir ortamdayız.”
)
    Aysha

    Aysha

    The missing piece.

    Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
    Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
    Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade