Tohum/erken aşamada doğru yatırım yap(a)MAmak için yapmanız gerekenler

Bora Yılmaz
Jun 14 · 3 min read

Tohum/erken aşamada doğru yatırım yap(a)MAmak için yapmanız gerekenler basit. Aşağıdaki başarısı girişimciler tarafından onaylı(!) 18 ipucu ile başlayabilirsiniz…

1/ Öncelikle herkes şunu kabul etmeli ki bu işin starı sizsiniz. Girişimciymiş, startupmış… Geçiniz!! Spotlar üstünüzde olmalı, PR’ınızı aksatmayın, henüz yapmamış olsanız da her platformda yatırımcılıktan bahsedin.

2/ Hiç yatırım yapmamış olsanız da, Linkedin’e yatırımcı yazın, hatta yatırımcı diye kart bastırın. Geçmiş kişisel iş tecrübeniz ve başarılarınız, tecrübenizin olmadığı yatırım dünyasındaki başarınızın da teminatı!

3/ Sahip olduğunuz iş ağını kendinizi geliştirmek için kullanmayın, tecrübeli yatırımcılar ile konuşmayın, fikir alışverişi yapmayın, ‘bilmiyorum’ demeyin, melek ağlarına girmeyin, fonlarda yatırımcı olmayın. Yatırımcılığı onlardan öğrenecek değilsiniz!

4/ İşe hızlı girin. Neden yatırım yaptığınızı düşünmeyin, motivasyon kaynağınızı belirlemeyin, portföy stratejisi oluşturmayın. Biomedikalden otonom araca her şeyle ilgilenin. Geniş düşünün, startup’lara genel bakın. Hepsi zaten temelde aynı değil mi, altı üstü ticaret…

5/ Bütçe planı yapıp, kaç işe kaç para koyacağınızı belirleyip, beklenti hesabı yapmayın. Zaten hepsi çok kat dönüş yapacak değil mi? Risk kapasitenizle yüzleşmeyin, ihtimal bile vermeyin. Bu parayı kaybetmeye hazır mısınız, bilmeyin.

6/ Girişimcilere mesafeli durun. Onlar zaten sizi bulur. Bulduklarında da maillarına cevap vermeyin, toplantı vermeyin, ağırdan alın. Reddettiklerinize cevap verdiğinizde nedenini söylemeyin ki kendisini geliştirip sonra iyi bir şeye dönüşmesinler, kaçırdım demeyin.

7/ Olumlu döndüklerinize toplantı verin, geç gidin, ya da erteleyin. Girdiyseniz erken çıkın. Zaten sizden para alma dışında işleri yok, olabildiği kadar takvimi meşgul edin. Toplantı bitince aynı konuda bir toplantı daha isteyin.

8/ Toplantıya hazırlıksız gidin, sunumu detaylı okumayın, konu için ön araştırma yapmayın. Zaten sonuçta ticaret yapacaklar, ne kadar karmaşık olabilir ki. Pazarı tanımayın, tanıyanlara sormayın. Genel geçer rakiplere hakim olun yeter.

9/ Dinlerken anlamsız, alakasız sorular sorun. Girişimcinin anlatmadığı şeyleri sorun. Cevaplarını da dinlemeyin. İşi değerlendirmeyin, kendi fikirlerinizi değerlendirin. 100 ayrı sebeple bu işin neden olmayacağını anlatın. İkna edin.

10/ Bir işi potansiyeli ile değil bugünkü durumu ile değerlendirin. Pazar bugün nasıl ise ondan bahsedin. Girişimcinin nasıl farklılaşacağını, neyi çözdüğüne takılmayın. Bugün rakipler yapmıyorsa bunları vardır sebebi. Olamayacağına ikna edin.

11/ Her konuşmanızda en önemli şey takım diyin ama toplantınızda takımla ilgilenmeyin, bu girişimciler ‘o’ girişimciler mi merak etmeyin, geçmişlerini, ekip dinamiklerini, motivasyonlarını, yetkinliklerini önemsemeyin, sormayın. Ağınızı ekibi tamamlamalarına yardım için açmayın.

12/ Gelir var mı sorun! Erken aşama olsalar da gelir yoksa zaten başarısızdırlar! Müşterisi olmayan iş mi olur? Hatta abartın kar ediyor musunuz diye sorun, şaşırsınlar! Hayal için nakit yakan şirket mi olur? Gelir kazanınca tekrar gel diyin, ama ne kadar gelir söylemeyin.

13/ Büyük büyük iş planları isteyin. Detaylı yetmez çok detaylı isteyin. 3 yıllık, 5 yıllık, 10 yıllık isteyin. Yatırım toplamı diğer yatırımcılarla belki hepi topu 100.000 tl olacak ama olsun, 1 ay bunla uğraştırın.

14/ Olur da yatırım kararı alırsanız, hisse olarak %51'den az istemeyin… E hadi 40'ın altına inmeyin. 30'un altına da iş mi yapılır yahu?!?

15/ Hemen hemen hiç bir verisi olmayan startup’ı DCF vs gibi geç aşama metodları ile değerleyin. Hatta geç aşama değerleme yapan danışmanlardan/şirketlerden profesyonel yardım alın, ücretini startup’a ödetin.

16/ Zaten değerlemeden bağımsız, ne çıkarsa çıksın, siz olabilecek en ucuz fiyatı verin. Pazarın, benzerlerin altına inin. Zaten paranın az olduğu bir ülkede size muhtaç bir startup var. Düdüğü çalın!

17/ Tüm bu işlemleri yatıracağınız 10.000 TL (on bin) için yapın!!! Vereceğiniz o çok değerli 10 bin TL ile $ bazında unicorn olmalarını isteyin, bekleyin! Ya da hiç para vermeyin, ‘sana iş ağımdan müşteri getireceğim’ deyin, karşılığında hisse ve üstüne gelirden pay alın…

18/ Olur da hala girişimci kaçmadıysa (ki nereye gitsin size mahkum), sözleşme için kaşısına avukat ordusu çıkarın, 50 sayfa kontrat imzalayın, paranın önemli kısmını avukatlik masrafına harcatın. Kontrat imzası zamanı uğraştırın, uzatın, bugün git yarın gel diyin.

Tüm bunları yaptıysanız ve hala yatırımı yapabildiyseniz, tebrikler artık harika bir yatırımcısınız! Heryerde startuplardan girişimim, girişimcilerden çalışanınız gibi bahsedebilirsiniz.

Ama bana sorarsanız, bu ekosistemin sağlıklı bir şekilde yaşaması ve hatta büyümesi için lütfen bir daha yatırım yapmayın! Emin olun böylece ilk yatırımınızın bile geri dönüşü daha yüksek olacak.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade