Czy można odwołać testament przez zniszczenie wypisu aktu notarialnego?

Co do zasady spadkodawca aż do śmierci ma prawo w każdej chwili odwołać testament, a może to zrobić m.in. przez celowe zniszczenie dokumentu obejmującego jego rozrządzenia. Czy w ten sposób można odwołać testament notarialny skoro testator nie dysponuje jego oryginałem, a jedynie wypisem? Pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie udzielił niedawno Sąd Najwyższy.

W wyroku z 6 sierpnia 2015r. (sygn. akt V CSK 635/14) Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że możliwe jest odwołanie testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego przez świadome zniszczenie przez spadkodawcę wypisu tego aktu. Zdaniem Sądu Najwyższego za prawidłowością powyższego poglądu przemawia fakt, że:

  1. wypis aktu notarialnego ma zgodnie z prawem moc oryginału,
  2. przepisy nie wykluczają możliwości wykorzystania tego sposobu odwołania testamentu do testamentu notarialnego,
  3. taka wykładnia pozwala w maksymalnym stopniu spełnić wolę spadkodawcy.

Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że do odwołania testamentu wystarczające jest intencjonalne zniszczenie jednego wypisu aktu notarialnego.

Mimo że Sąd Najwyższy dopuścił możliwość odwołania testamentu notarialnego przez zniszczenie jego wypisu, nie jest to najlepszy sposób unicestwienia swoich rozrządzeń przez spadkodawcę.

Po pierwsze, pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy nie wiąże sądów w innych sprawach, a więc mogą one orzec odmiennie (tym bardziej, że omawiana kwestia jest kontrowersyjna).

Po drugie, wykazanie, że spadkodawca niszcząc wypis testamentu w formie aktu notarialnego działał w zamiarze odwołania swoich rozrządzeń może być trudne. Dlatego też testator, który chciałby odwołać (albo zmienić) testament notarialny powinien po prostu zdecydować się na kolejną wizytę u rejenta lub ewentualnie wyrazić swoją wolę w tej mierze w sposób wyraźny przez sporządzenie nowego testamentu (nowy testament nie musi być w formie aktu notarialnego, może być też np. testamentem własnoręcznym).

Dziękuję za lekturę. Nazywam się Daria Juchnowicz-Bierbasz i jestem radcą prawnym specjalizującym się w prawie rodzinnym i spadkowym. Więcej o mnie można przeczytać na stronie www.prawodlarodziny.pl. Jestem też na Twitterze i Facebook’u.