Formalne potwierdzenie statusu spadkobiercy — 3 sytuacje, w których trzeba się nim legitymować

Polskie prawo nie przewiduje obowiązku uzyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku ani aktu poświadczenia dziedziczenia. Czasem jednak bez formalnego potwierdzenia statusu spadkobiercy się nie obejdzie.

Gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość …

Po pierwsze, osoby, które odziedziczyły nieruchomość nie zostaną wpisane do księgi wieczystej jako następcy prawni spadkodawcy dopóki nie przedstawią jednego z dokumentów wymienionych we wstępie. W konsekwencji, zbycie przez spadkobierców willi po babci będzie raczej wykluczone.

Gdy trzeba załatwić coś w urzędzie …

Po drugie, legitymowanie się formalnym potwierdzeniem statusu spadkobiercy może okazać się niezbędne przy „załatwianiu” różnych spraw urzędowych. Na przykład, jeżeli spadkobiercy będą chcieli zakwestionować decyzję wydaną w postępowaniu administracyjnym, w którym stroną był spadkodawca, to będą musieli przedstawić postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 stycznia 2002r. (sygn. akt I SA 1421/00) następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych.

Gdy dziedziczymy udziały w spółce z o.o. …

Po trzecie, do czasu dopełnienia formalności spadkowych, spadkobierca, który odziedziczył udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać wykluczony od wykonywania w niej swoich uprawnień korporacyjnych, takich jak udział w zgromadzeniu wspólników i oddawanie na nim głosu, przeglądanie ksiąg i dokumentów spółki czy żądanie wyjaśnień od zarządu. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 26 maja 2011r. (sygn. akt III CSK 221/10) wskazując, że przejście udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze dziedziczenia powinno być wykazane wobec spółki postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia.

Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia są przydatne także w wielu innych sytuacjach, których opisanie przekracza ramy tego wpisu. Ponieważ zgodnie z prawem wobec osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku, spadkobierca może wykazać swoje uprawnienie do dziedziczenia wyłącznie za pomocą ww. dokumentów, w większości wypadków warto się nimi legitymować. Zrezygnować z formalnego potwierdzenia swoich praw mogą w zasadzie spadkobiercy, którzy odziedziczyli ruchomości o niewielkiej wartości.

Dziękuję za lekturę. Nazywam się Daria Juchnowicz-Bierbasz i jestem radcą prawnym specjalizującym się w prawie rodzinnym i spadkowym. Więcej o mnie można przeczytać na stronie www.prawodlarodziny.pl. Zapraszam też do śledzenia mnie na Twitterze i Facebook’u.

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Daria Juchnowicz’s story.