Een prijs per woord

Onlangs kreeg ik op een netwerkevent de vraag hoeveel freelancevertalers dan wel verdienen per uur als er per woord wordt gerekend in de vertaalsector. Op de Nederlandse nieuwssite nu.nl verscheen op 29 juli het artikel ‘Tarieven freelancers in 2015 gedaald’ dat daarop een antwoord leek te geven. Alleen is een antwoord, volledig uit de context gerukt, weinig waard.

Appels en peren

Freelancevertalers die maar 35 euro — of zelfs minder — per uur verdienen, bestaan zeker, maar zij moeten keihard buffelen om rond te komen, zeker als ze de enige kostwinner in huis zijn. Dergelijke freelancevertalers werken eigenlijk uitsluitend voor vertaalbureaus, met andere woorden niet voor directe klanten. En daar zit hem het grote hiaat in het hele onderzoek: er worden appels met peren vergeleken.

Een professioneel vertaler die ook, of zelfs uitsluitend, voor directe klanten werkt, verdient gemiddeld meer. Mijn prijs ligt bijvoorbeeld in lijn met wat u als eindklant aan een vertaalbureau zou betalen (alleen krijgt u als eindklant bij mij veel meer waar voor uw geld). Maar naast het geldplaatje geeft het mij vooral ook veel meer voldoening want ik hoef bij vragen niet eerst langs een projectmanager die eigenlijk helemaal geen zin heeft in mijn vragen (zie hiervoor mijn blog ‘Vragen staat vrij, antwoorden niet’) .

Een professioneel vertaler met ondernemersbloed richt zich dus op directe klanten want als ondernemer wil je mooie resultaten neerzetten en resultaten, die laten zich toch nog altijd het beste uitdrukken in cijfers, zelfs in een wereld waar het allemaal om letters draait.

Het is niet meer dan logisch dat onderaannemingsprijzen beduidend lager liggen dan eindprijzen, de vertaalbureaus willen immers ook een graantje meepikken als tussenpersoon. Een graantje is zelfs nog zwak uitgedrukt als u weet dat ik in mijn beginjaren minimumtarieven van 25 of zelfs 10 euro aanvaardde terwijl u als eindklant een minimumfactuur van 50 tot zelfs 75 euro voorgeschoteld krijgt. En dan heb ik het nog niet gehad over de bureaus die hun vertalers echte bodemprijzen betalen en niet met minimumtarieven werken maar aan de eindklanten wel ruim het vierdubbele of meer aanrekenen, de zogenaamde ‘bottomfeeders’. Zo groot is dat graantje dus. En dat terwijl zij vaak niet meer doen dan de tekst van de ene naar de andere doorschuiven…

De praktijk

Om over de uurprijs van een vertaler te spreken, moet er dus een onderscheid gemaakt worden tussen werk voor vertaalbureaus en werk voor rechtstreekse klanten.

Bij een dagopdracht voor een Belgisch vertaalbureau - dat wil zeggen bij een niet al te moeilijke tekst van ca. 2.500 tot 3.000 woorden (dat wil zeggen ca. 8–10 pagina’s) en 8 werkuren - verdient een vertaler in België gemiddeld inderdaad tussen de 25 en 35€/uur (*). Maar dan gaat het echt om een vrij eenvoudige tekst, dus geen juridische tekst waarin je met begrippen zit die in het Nederlands gewoon niet bestaan of teksten met kuitenbijtertjes of woordspelingen. En al helemaal geen zwaar technische teksten zoals ik regelmatig voor mijn kiezen krijg.

Een andere voorwaarde is dat de vertaler de hele dag ongestoord moet kunnen doorwerken aan die tekst, want anders haalt hij nooit 3.000 woorden binnen acht werkuren. En laat dat nu eens net iets zijn waar vertalers een haat-liefdeverhouding mee hebben… Elke vertaler droomt ervan om ongestoord en gefocust te kunnen doorwerken maar anderzijds baart het hem zorgen als er een hele dag niets nieuws binnenkomt.

Rechtstreekse klanten hebben bovendien nog het besef en de beleefdheid niet van de vertaler te eisen dat hij aan zijn mailbox gekluisterd zit, vertaalbureaus daarentegen hebben vaak nog geen tien minuten geduld. Reageer je bij bureaus pas een half uur na hun mail, dan is de kans reëel dat er iemand anders de job voor je neus heeft weggekaapt. Zoals u op mijn website EP Vertalingen kan lezen, doet het er bij grote vertaalbureaus immers niet toe of de vertaler ervaring heeft in dat domein, als zij de opdracht maar snel kwijt zijn.

Conclusie: vaak overschrijd je de gemiddelde benodigde tijd en dat drukt op je uurprijs. En dan heb ik het nog niet gehad over al die kleine opdrachtjes die net zoveel administratie vergen maar die ook telkens weer een nieuwe ‘inwerking’ vereisen. Als je bijvoorbeeld net een begeleidende brief voor een tuinverlichtingscatalogus hebt vertaald, is het echt even omschakelen als je daarna een tekst over finishing van krukassen voor je kiezen krijgt.

Prijskaartje voor de eindklant

U als eindklant betaalt omgerekend ca. 40/50 euro per uur (**) aan het vertaalbureau dat slechts een heel beperkte rol speelt in het hele vertaalproces: in het beste geval voeren zij nog een revisieronde door, in het slechtste geval spelen ze gewoon voor doorgeefluik.
Dat zijn ook de tarieven die u bij de freelancer omgerekend mag verwachten voor vertaalwerk. Het grote verschil is echter dat u nu die prijs betaalt aan de uitvoerder en niet aan de tussenpersoon. U krijgt met andere woorden waar voor uw geld.

Een vertaler schudt de vertaling niet uit z’n mouw

Als we het bekijken vanuit het uurprijstarief, dan lijkt me dit een billijke prijs. Toch krijg je als freelancevertaler vaak te horen dat je prijs te hoog is. Vaak ligt dit eraan omdat de persoon in kwestie het vertaalproces onderschat en niet weet wat vertalen inhoudt.

Vertalen is een intensief denkproces. Wist u bijvoorbeeld dat een professionele vertaler gemiddeld maar 8 tot 10 pagina’s per dag kan vertalen, wil hij goede kwaliteit en dus geen GoogleTranslate-vertalingen afleveren? Vertalingen vragen altijd - hoe simpel de tekst ook lijkt - research en reflectie. Vertalen is elke dag bijleren, dat maakt de job zo boeiend maar het is iets wat je moeilijk uitgelegd krijgt aan mensen die spreken in termen van “Iedereen kent toch Engels” of “Als het zoveel kost, vertaal ik het wel even zelf”. Laat ik u een paar voorbeelden van deze week geven:

- In een Duitse begeleidende brief bij een tuinverlichtingscatalogus: Stehlampen und Pollerleuchte.
- In een revisie van een Nederlandse collega: Sitz vertaald als hoofdkantoor (in Nederland is dit de gebruikelijke term voor het Belgische maatschappelijke zetel, maar dat wist ik niet)
- In een brief van een Frans ziekenhuis: attestation des droits vitale
- Hoe is een MSDS-sheet opgebouwd in het Nederlands? Hoe luiden de officiële Nederlandse titels?

En zo ook in een tekst over brandwerende systemen, een onderwerp waar ik al behoorlijk veel over heb vertaald, omdat er een deel over de Duitse machinerichtlijn ging, iets wat in Nederland/België niet als dusdanig bestaat. Landgebonden verschillen zijn in juridische teksten schering en inslag, daarom dat ik juridische vertalingen dan ook liever aan gespecialiseerde vertalers overlaat (alhoewel ik ze van vertaalbureaus toch nog vaak op mijn bord krijg om de hierboven vermelde reden). Zij kennen de kneepjes van het vak. Als ik me er zelf aan zou wagen, haal ik volgens mij niet eens 20 €/uur omdat dit soort teksten me enorm veel tijd kost.

Ik kan rustig stellen dat er in de 10 jaar dat ik nu als zelfstandig vertaler aan de slag ben maar weinig teksten door mijn vingers zijn gegaan, waarvoor ik totaal geen research heb moeten doen.

Conclusie: Een kwaliteitsvertaling gaat gepaard met research en dat vergt soms veel tijd, tijd die ook vreet aan het uurtarief. Als u bij een freelancevertaler dus een prijsofferte vraagt, denk er dan even aan dat hij de vertaling niet eventjes uit zijn mouw schudt, maar dat er bloed, zweet en tranen maar vooral veel leeswerk en voorbereiding aan vooraf zijn gegaan. Een vertaler is geen wandelend woordenboek.

Els Peleman
EP Vertalingen