Een terugblik op een jaar boordevol boeiende ervaringen

2015 is voorbijgevlogen. Het lijkt wel alsof ik gisteren nog toostte op het nieuwe jaar en hier zijn de champagneglazen alweer. Maar wat maakte 2015 zo bijzonder en waarom kijk ik des te meer uit naar 2016?

2015: het jaar van de sociale media

In 2015 besloot ik mij voor het eerst serieus toe te leggen op marketing en sociale media. Dat bleek allesbehalve een makkelijke klus, zonder enige marketingopleiding: hoe bepaal je je doelpubliek? Hoe spreek je je lezers en potentiële klanten aan? Wat willen ze van je horen? En uiteraard: wat wil ik hen vertellen? Het is een echte zoektocht gebleken, met vallen en opstaan. Maar dat is nu net wat mij zo aantrekt in het zelfstandigenbestaan: je valt en krabbelt weer overeind, telkens weer een wijze les rijker.

Nadat ik een aantal nieuwsbrieven met kleine nieuwtjes de wereld had ingestuurd, bleek het medium dat zich het best leende voor mijn boodschap de weblog — beter bekend als blog — te zijn. Ik wilde — en wil nog steeds — de buitenwereld immers duidelijk maken wat vertalen inhoudt en dat er achter elk vertaalbureau een groep vertalers schuilgaat die je ook rechtstreeks kan aanspreken. Zo geschiedde. Ondertussen staan er al aardig wat blogs op mijn naam, die na maandenlang zwoegen en kneden, gelukkig allemaal heel erg gretig gelezen worden. En ondertussen kreeg de website ook steeds meer vorm. De boodschap is overduidelijk:

Denk aan je lezers en spreek hun taal.

Dit gold voor mij als ‘marketeer’ maar was ook meteen mijn onderliggende marketingboodschap: om je publiek te begrijpen, moet je naar hen luisteren en moet je met hen en tot hen spreken. En dat was precies waarom ik netwerkevents afschuimde in 2015: ViaVia in Golfclub Witbos, Open Coffee Herentals en de Antwerp Netwerkmeetings. Ik ontdekte dat het beeld van de buitenwereld over de vertaalwereld mijlenver af staat van de praktijk. Geen van al mijn netwerkcontacten had er ooit bij stilgestaan dat er bij vertalen veel meer komt kijken dan woordjes vertalen (zonder Google Translate). Dit was dus een interessant publiek om mijn boodschap te vertellen, maar was het ook mijn doelgroep, namelijk mensen die ooit vertalingen nodig hebben? Slechts in heel beperkte mate. Het publiek was weliswaar gevarieerd maar slechts zelden ging het om de communicatieverantwoordelijke binnen het bedrijf. Mijn grootste opdracht via deze weg school hem in een fabrikant van een netwerkcontact.

De Communicatieplaneet leek daarom een betere springplank, een marketingbeurs die voor het eerst in de Kempen werd georganiseerd in 2015. De genodigden waren allemaal mensen uit de communicatiewereld: marketingmanagers, communicatieverantwoordelijken, … Dit was het publiek dat ik wilde bereiken en dat ook echt iets had aan mijn boodschap. Hun vragen waren doelgericht en legden de kiem voor een nieuwe blog: “Waarom de freelancevertaler het zoveel beter weet dan een groot vertaalbureau”of “Hoe werkt een professionele vertaler in de praktijk (en wat heeft hij van u nodig)?” En dit zette mij op het juiste spoor: de blog sloeg aan bij mijn doelgroep.

En ook door collega-vertalers werd deze blog gretig gedeeld op de sociale media zodat de boodschap ook bij hun potentiële klanten aankwam. Dit klinkt misschien raar, maar als freelancevertaler ben je maar wat blij als er een positief artikel over het vak verschijnt. We trekken immers met z’n allen aan hetzelfde zeel (voor de Nederlandse lezers: “we trekken aan één lijn”): we moeten de wereld zien te overtuigen dat vertalen een tijdsintensieve bezigheid is die de nodige vaardigheden vereist en daarnaast ook duidelijk maken dat een vertaler ook een ondernemer is die naast alle verplichte randactiviteiten in de eerste plaats zijn boterham moet zien te verdienen.

Adviezen, tips en hulp van collega-vertalers zijn dan ook meer dan welkom want ieder heeft weer andere ervaringen waar je samen uit kunt leren. Precies door kennis te delen en de krachten te bundelen staan we sterker dan ooit tevoren, mede dankzij sociale media. Zo heb ik ook dit jaar weer enorm veel opgestoken van collega’s op het Facebook-forum van GentVertaalt en de talrijke netwerkevents voor vertalers die zij organiseerden. Maar de echte klap op de vuurpijl kwam — net als in 2014 — van hun jaarlijkse event met deze keer wel een heel aparte naam: de ‘Unconference’. Dergelijke samenkomsten zijn een overduidelijk bewijs dat we elkaar nodig hebben om onszelf naar een nog hoger niveau te tillen. Wat ik uit deze workshopconferentie heb geleerd?

- Het belang van relatiegeschenken voor alle contactpersonen binnen eenzelfde bedrijf;
- Dragon Naturally Speaking (spraakherkenningssoftware die gebruikmaakt van de technologie van Lernhaut en Hauspie);
- Machinevertaling vormt geen gevaar voor het vak van de vertaler maar kan misschien ooit wel een meerwaarde bieden;
- Tweetdesk: een manier om overzichtelijk alle Twitter-communicatie te volgen;
- En nog veel meer.

En geloof of het niet, dergelijke kanalen zijn een heel goede springplank om geld in het laatje te brengen: veel vertalers geven elkaar via sociale media opdrachten door.

2015 is op het vlak van sociale media een echte onderdompeling geworden, want ook via LinkedIn heb ik nieuwe klanten gevonden.

En wat belooft 2016?

Voor 2016 heb ik mezelf voorgenomen om me nog meer te focussen op mijn talencombinaties, dat wil zeggen vertaalwerk naar het Nederlands. Dat wordt op marketingvlak opnieuw een heuse uitdaging want het merendeel van de bedrijven die vertalingen naar het Nederlands nodig hebben, zit immers in het buitenland. Het is niet voor niets dat 90% van al mijn vertaalopdrachten naar het Nederlands van buitenlandse vertaalbureaus en bedrijven komt: Duitsland met zijn machinebouw vormt mijn hoofdactiviteit aangezien technische vertalingen mijn specialiteit zijn, maar daarnaast weten ook Frankrijk en Zwitserland mij te vinden voor allerlei marketingmateriaal: Axa Born to Protect is bijvoorbeeld helemaal van mijn hand, maar ook de nieuwe catalogus met orthopedische hulpstukken van Thuasne is door mij vertaald. En wie zijn kinderen trakteert op een MagicBox in de Quick, vindt daarin waarschijnlijk doeboeken van Foot 2 Rue Extrême in het Nederlands.

Om deze landen — en vooral de bedrijven die internationaal actief zijn — te bereiken, ga ik de sociale media op een andere — meertaligere — manier moeten benaderen maar hoe bereik ik bedrijven in landen waar ik geen ‘voeling’ heb met wat er speelt onder de ondernemers, waar ik niet via netwerken kan peilen wie mij nodig heeft? Het antwoord is simpel: met vallen en opstaan, net als in 2015.

Dus gaan we ook dit jaar door met bloggen en nieuwsbrieven schrijven, maar ook met netwerken in België want wie weet zit uw fabrikant in het buitenland wel met een vertaalvraag en kunt u zo mijn naam doorspelen.

En naast klantenwerving is — net als voor elke ondernemer — kwaliteitszorg een belangrijk issue:

- Hoe verbeter ik mijn productiviteit?
- Hoe verlaag ik het foutenpercentage?
- Hoe vind ik de juiste partners voor vertalingen buiten mijn vakgebieden/talencombinaties?

Voor het eerste punt heb ik eind 2015 al een investering gewaagd: Dragon Naturally Speaking, een spraakherkenningssoftware waarmee ik Nederlandse vertalingen en e-mails kan dicteren. Spreken gaat immers altijd sneller dan typen.

Het tweede omvat meerdere pistes: enerzijds merk ik nu al dat een gedicteerde tekst nalezen je met andere ogen naar de tekst doet kijken, waardoor andere fouten worden gedetecteerd. De spraakherkenningssoftware zou dus wel eens twee vliegen in één klap kunnen slaan. Maar daarnaast zijn er nog andere pistes.

Zo ben ik bezig met de vorming van nieuwe ‘tandems’ voor vertaalwerk naar andere talencombinaties: de eerste tandems — voor Nederlands-Duits, Nederlands-Frans en Engels-Nederlands, zijn in 2015 al tot stand gekomen maar zullen worden bijgestuurd in functie van wat de toekomst brengt. Mijn ervaring uit 2015 leert mij immers dat een tandem met twee native speakers zijn voor- en nadelen heeft: de focus ligt op de doeltaal, maar de kans bestaat dat ze beiden een bepaalde zinsconstructie in de brontaal niet helemaal vatten, met een (klein) nuanceverschil tot gevolg. Daarom dat ik — met Nederlands als moedertaal — de revisie van vertalingen naar het Engels, Duits en Frans op mij nam en zo dus dat soort problemen kon onderscheppen. De keerzijde is echter dat ik de doeltaal niet zo perfect beheers als een moedertaalspreker en dus niet kan zien of de vertaling ook echt idiomatisch is. Het zoeken en werken met de juiste tandems is een kwestie van aftasten tot je de juiste match hebt voor elke klant hebt, iets waarin ik mij onderscheid van de grote vertaalbureaus. Voorlopig kan ik met trots vertellen dat ik voor Frans-Nederlands en Nederlands-Italiaans de juiste tandem heb gevonden bij Elke Nuytemans en dat er voor Duits-Nederlands en Nederlands-Duits meerdere tandems in de maak zijn (met elk een ander vakgebied). Een van die tandems is nog heel pril en is ontstaan uit mijn blog: Freelancevertalers gezocht (m/v). Een jonge starter nam contact met me op en die probeer ik nu geleidelijk aan, en voor zover de omstandigheden het toelaten, de kneepjes van het vak te leren. Dat wil ik in 2016 nog verder intensifiëren.

Net als in 2015 wil ik jonge starters of potentiële freelancevertalers in opleiding een zekere basis geven zodat ze de best mogelijke slaagkansen hebben op een succesvol ondernemerschap. Daarom is mijn voornemen om ook TraduGent, een stagevertaalbureau opgericht door studenten aan de Universiteit Gent, de kans te bieden om vertaalervaring in de praktijk op te doen.

Nieuw voor 2016 is dat ik ook wil proberen om samen met twee collega’s uit andere vertaalsectoren — ondertitelen en tolken — een soort infomoment te organiseren voor de laatstejaarsstudenten die interesse hebben in het ondernemerschap. Hierover later meer.

Verder staan er ook nog een aantal opleidingen/bijscholingen op mijn agenda. Een opfrissing van spellingsregels, een mogelijke opleiding omtrent productiviteitsverhoging met de spraakherkenningssoftware, een eventuele opleiding met aankoop van een nieuw vertaalprogramma, …

Een hele boterham maar het is net die variatie en de uitdagingen die in het verschiet liggen, die ervoor zorgen dat ik elke dag met veel plezier en vol passie mijn werk doe.

Els Peleman
EP Vertalingen