Gezocht: freelancevertalers M/V

De examens zitten erop. Een nieuwe lading pas afgestudeerden betreedt de arbeidsmarkt. Wie zijn ze, wat doen ze? Wat willen ze? Een vast contract of hun eigen dromen nastreven? Laat mij alvast proberen om de ondernemers onder de pas afgestudeerde master-vertalers wakker te schudden voor het freelancersbestaan want wij, ervaren freelancevertalers, staan te springen om jong bloed!

Toen ik in 2001 afstudeerde als licentiaat-vertaalster Frans-Duits wist ik wat ik wou: ik wou vertalen. Maar uit de statistieken op de hogeschool bleek toen dat slechts een derde van de studenten Vertaalkunde mijn droom deelde. Wat de huidige statistieken vertellen, weet ik niet maar ik vrees weinig verbetering voor de vertaalsector. En daar doen de media, en Google Translate, geen goed aan.

Iedereen jaagt uiteraard zijn droom na, en als je het niet ziet zitten om de hele dag helemaal alleen achter je computer te zitten, dan is een job als freelancevertaler inderdaad niet voor jou weggelegd. Maar ergens vraag ik mij af of het feit dat de media de toekomstperspectieven van de taalberoepen miskent, sommige studenten niet in een andere richting duwt. Het feit dat er geen enkel taalkundig beroep in de Lijst van knelpuntberoepen in Vlaanderen 2015 (vertalers, copywriters, technical writers, tolken, taalleerkrachten en -docenten …) voorkomt, doet mijn wenkbrauwen fronsen. En in Nederland is het zelfs nog iets erger.

Volkskrant (2014)

Ik, en talrijke collega-vertalers binnen het netwerk waarmee ik samenwerk in binnen- en buitenland, ervaren namelijk regelmatig een tekort aan goede vertalers … Voor technische vertalingen vanuit en naar het Duits en vanuit het Frans naar het Nederlands bijvoorbeeld is het soms een echt gevecht om beschikbare kwaliteitsvertalers te vinden. Ze zijn er dus wel, ze zijn alleen niet — binnen voor de klanten redelijke termijnen — beschikbaar omdat ze werk zat hebben.

Eigenlijk is het zoals in elke sector. Kijk maar naar bondscoach Marc Wilmots. Wie goed is, kan/moet aanbiedingen weigeren en eisen stellen…
Want hoe graag je het ook zou willen, je hebt maar één leven, één hoofd, twee handen. Een dag telt maar 24 uur waarvan je als vertaler echt geen 12 uur kan vertalen. Daarvoor eist vertalen te veel van je hersenen en concentratie.

En op zo’n momenten wil je als freelancevertaler iemand waarop je kan terugvallen, iemand die voor jou kan inspringen zodat je die klant of opdracht niet kwijtspeelt. Maar dat moet wel iemand zijn waarvoor jij je handen in het vuur durft te steken, iemand aan wie jij je beste klant durft toe te vertrouwen…

En daarom dus mijn oproep naar jonge pas afgestudeerden met ondernemingsbloed in de genen: denk eens serieus na over een job als freelancevertaler, daarom niet voor meteen, maar misschien wel voor op korte termijn want wij, zelfstandige vertalers, hebben versterking nodig. Zeker voor de courante talen Frans, Engels, Nederlands en in het bijzonder Duits.

Als je denkt dat het iets voor jou is, dan heb je volgens mij twee keuzes:

- Ofwel ga je zoals ik eerst ervaring opdoen in een bedrijf en/of vertaalbureau(s) om daarna voorzichtig in bijberoep te beginnen;
- Ofwel waag je meteen de sprong in het diepe MAAR laat je je begeleiden door een ervaren collega.

Beide opties hebben voor- en nadelen. Mijn keuze biedt financiële zekerheid en je doet de broodnodige ervaring op over het bedrijfsleven. Maar je bent gebonden aan een baas die misschien andere waarden hanteert dan jij er op school — met reden — ingepeperd hebt gekregen.

Bij de tweede keuze ga je met vallen en opstaan helemaal je eigen weg maar het is en blijft echt sprong in het diepe. Om die sprong minder diep te maken, is er dus dat vangnet van een ervaren collega-vertaler. Zo’n samenwerking werpt voor beide partijen vruchten af en is voor jou als nieuweling echt van onschatbare waarde:

- De ervaren freelancevertaler weet welke specialisaties er veel worden gevraagd in jouw talencombinaties en of die specialisatie jou ligt.
- Hij kan je vertellen welke minimumtarieven je voor jouw kwaliteit kan hanteren, rekening houdend met de marktprijzen.
- En hij weet ook bij welke vertaalbureaus je zeker (niet) moet aankloppen. Waar zitten de bottom-feeders met slavenprijzen en onmogelijke deadlines?

En voor de ervaren vertaler: hij krijgt er op termijn een collega bij aan wie hij met een gerust hart zijn werk kan toevertrouwen in de toekomst, en die hij ook aan collega’s kan aanbevelen. En zo kun jij je als freelancevertaler verder ontplooien en je weg zoeken.

Ben je nog niet overtuigd maar kriebelt het ergens wel? Dan mag je me gerust een mailtje sturen, dan leg ik je met plezier de voordelen van het zelfstandigenbestaan uit, want ondanks het feit dat er heel wat administratie bij komt kijken en je veel belastingen moet betalen, wegen de nadelen nog altijd niet op tegen de voordelen. Dat kan elke freelancevertaler bevestigen!

Ben je het Duits goed meester? Dan raad ik je aan om ’20 Tipps für mehr Erfolg als Übersetzer’ van Rüsterweg eens rustig te lezen. Ik kan ze van A tot Z beamen!

Wil je meer lezen over het belang van samenwerken met andere freelancevertalers, dan raad ik je de Engelse blog ‘Nice or nasty? Which translators finish first?’ aan.

Els Peleman
EP Vertalingen

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.