Ik ben beginnend freelancevertaler maar hoe bepaal ik nu mijn woordprijs?

Heel vaak merk ik dat beginnende freelancevertalers niet weten welke prijzen gangbaar, aan de lage kant of echt not done zijn in de vertaalsector. Omdat er in de vertaalsector gewerkt wordt met woordtarieven, is het zeer moeilijk om een uurprijs te berekenen. Omdat ik de laatste tijd de meest gekke tarieven heb zien voorbijkomen, vond ik het tijd om dit even in een artikel te gieten. Let op: ik vertel het vanuit mijn perspectief, dat wil zeggen vanuit mijn talencombinaties en over de standaard vertalingen, dus niet over echte specialisaties zoals patentvertalingen of medische vertalingen, én ook uitdrukkelijk voor werk voor vertaalbureaus, dus in onderaanneming, omdat dit nog altijd de grootste inkomstenbron is van de meeste vertalers.. Wat ik hier vertel, is geen absolute waarheid, maar ik hoop toch van harte dat het je wel aan het denken zet over het ondernemerschap en het zelfstandigenbestaan…

De definitie van ‘financieel gelukkig zijn’

Om te beginnen moet je weten hoeveel je moet verdienen om rond te komen en hoeveel je graag zou verdienen om ‘gelukkig’ te zijn. Dat is voor iedereen anders. Geef je je gezin voorrang? Doe je nog andere (al dan niet betaalde) activiteiten of zelfs vrijwilligerswerk? Of ben je een ondernemer in hart en nieren en tellen voor jou de cijfers en de winstmarge en ga je er echt helemaal voor?

Daarnaast moet je weten dat België voor ondernemers echt geen gunstig klimaat heeft (al zijn er voor beginners wel positieve tekenen aan de wand): ca. 40% van je inkomsten gaan naar de belastingen en sociale bijdragen, plus andere (vaste) kosten zoals een boekhouder, gas, water, licht en je uitrusting.

Kortom: stel dat je 1800 € netto wilt overhouden, dan moet je 3000 € aan opdrachten binnenhalen. In onderstaande voorbeelden gaan we van dit bedrag uit, maar dit is uiteraard fictief, want alles hangt af van je uitgavepatroon.

Er zijn twee mogelijke uitgangspunten:

1. Hoeveel uren wil ik werken en wat ik wil verdienen?

Ofwel vertrek je van hoeveel je per maand wilt verdienen en het aantal uren dat je per maand wilt werken. Let op: als beginner werk je trager. 
50 uur/week lijkt mij een absoluut minimum. Daarnaast moet je er ook rekening mee houden dat hoe lager je woordprijs is, hoe meer uren je zal moeten kloppen om een fatsoenlijk (uur)loon bij elkaar te krijgen.

Voorbeeld: bij een woordprijs van 0,08 €/bronwoord houd je gemiddeld maximaal 25 €/uur bruto over. Dat komt ongeveer neer op 120 uur werken (3000:25). Netto komt dit neer op 15€/uur, nauwelijks meer dan wat je verdient in dienstverband.

Ik raad beginners dan ook altijd aan nooit onder 0,09 €/bronwoord te beginnen voor vertaalbureaus (!! Ik spreek voor de talencombinaties Frans, Engels en Duits naar het Nederlands). Zeker voor gespecialiseerde teksten is dit in mijn ogen een absoluut minimum. Er is echter één uitzondering mogelijk: als je samenwerkt met een ervaren vertaler die je van de nodige feedback en training voorziet. Aangezien hij zelf nog werk heeft aan jouw vertaling (deze gaat immers in zijn naam naar buiten en moet dus voldoen aan de kwaliteit van een ervaren vertaler) maar ook een beargumenteerde feedback voor jou schrijft, kan hij je zelden tot nooit een tarief van 0,09 € betalen. Toch raad ik je aan deze kans met beide handen te grijpen, want de feedback zal zich op termijn dubbel en dik terugbetalen. Van vertaalbureaus krijg je immers nooit feedback (tenzij het echt heel slecht is), waardoor je eigenlijk niet weet of je echt goed bezig bent en dit ontneemt je meteen ook de kansen om te groeien. Bovendien zal je ook merken dat het veel aangenamer samenwerken is met iemand met verstand van zaken in plaats van met een onpersoonlijke projectmanager.

Je zal echter zien dat heel veel bureaus je trachten te paaien met tarieven van 0,08 € en er zijn er zelfs die zullen beweren dat 0,06 de marktprijs is. Aan jou uiteraard om te bepalen of je erop ingaat of niet, maar bedenk dan eerst even hoeveel je per uur aan deze opdracht netto over zou houden… Hoe bereken je dit?

1) Je houdt bij hoe lang je aan de opdracht werkt (per 5 minuten volstaat);
2) Je deelt de totale tijd door 60 = het aantal uren dat je aan de opdracht hebt gewerkt;
3) Je deelt totaalprijs van de opdracht door het aantal uren;
4) Daarna vermenigvuldig je met 0,6 om je netto-uurbedrag te verkrijgen.

Voorbeeld 1: een opdracht van 3000 woorden x 0,06 = 180 euro (bruto), waar je 720 minuten (720 : 60 = 12 uur) hebt overgedaan = 180 : 12 = 15 € /uur bruto = 9 €/uur netto (dit is minder dan wat een poetsvrouw verdient!)

Voorbeeld 2: 3000 x 0,09 = 270 : 12 = 22,5 €/uur bruto = 13,5 €/uur netto.

Dit zijn uiteraard maar fictieve getallen, want elke opdracht is anders: er zijn opdrachten waar je zo doorheenfietst, en andere waar je gewoon veel langer over doet. Maar deze cijfers geven je wel een idee van de bruto/netto uurlonen.

Deze redenering is in mijn ogen de gezondste en is ook degene die ik in de praktijk nog steeds toepas. Ter info: ik ben een vertaalster met meer dan 10 jaar ervaring en kom met mijn woordprijzen op een gemiddelde van 45 €/uur bruto, soms is dat meer, soms is dat minder om bovenstaande reden (meer hierover lees je ook in mijn artikel ‘Een prijs per woord’). En ook ik ben begonnen aan een tarief van 0,08, alleen is dat ondertussen wel al ruim 15 jaar geleden, dus een kleine indexering van 1,13 % van de minimumvertrekprijs lijkt mij absoluut niet overdreven (Veel collega’s vinden zelfs 0,10 € de absolute bodemprijs, maar dat is voor beginners in mijn ogen onrealistisch om hiervan uit te gaan, want geen enkel vertaalbureau noch collega geeft dit aan een beginner voor standaard vertaalwerk.)

Bedenk hierbij ook dat je tarief verhogen bij vertaalbureaus een heel moeilijke zaak is, in heel veel gevallen raak je het bureau in kwestie kwijt als klant, dus het is een kwestie met de juiste partners in zee te gaan.

2. Hoeveel moet ik verdienen om rond te komen, ongeacht hoeveel uren ik ervoor moet draaien?

Een andere redenering is dat je kost wat kost een bepaald bedrag moet verdienen om rond te komen, ongeacht hoeveel uren je hiervoor moet draaien. In dat geval doet de prijs er minder toe. Alle centjes zijn welkom. Dus ook 0,08 €/bronwoord en 25€/uur en dus 120 uur per maand werken of 0,06€/bronwoord en dus 180 uur werken om de 3000 € bruto (1800 € netto) te halen.

Maar: dit is een heel gevaarlijke valkuil voor een burn-out en overspannenheid, want er zal nauwelijks nog tijd overblijven om te ontspannen, weekends en avonden zal je gewoon moeten doorwerken. Het lijkt mij gezonder om in dit geval (tijdelijk) een andere inkomstenbron te zoeken tot je klantenkring financieel rendabel genoeg is om van te kunnen leven (of je besluit uiteraard om het te blijven combineren omdat je de variatie wel leuk vindt).

Een ander niet onbelangrijk nadeel is dat je met deze prijzen de markt verziekt. Zolang vertaalbureaus vertalers blijven vinden die willen werken voor deze slavenprijzen– daarom worden deze vertaalbureaus ook vaak bottomfeeders genoemd — zal de marktsituatie voor vertalers nooit significant verbeteren. En helaas moet je het van de overheid ook niet hebben, want justitie zit helaas ook in deze prijsklasse (met daarbovenop nog het nadeel dat ze soms pas na 3 maanden betalen waardoor jij financieel in de problemen komt).

Maar wat nog veel belangrijker is: je wordt door andere vertalers vaak als onprofessioneel beschouwd als je bereid bent voor deze tarieven te werken, en laat werken voor collega-vertalers nu net een steeds groeiendere markt zijn (in 2016 heb ik bijvoorbeeld ca. 17% inkomsten gedorven uit werk dat mij via collega’s is toegespeeld).

En als je later ‘groot’ bent…

Dan moet je niet denken dat je schatrijk gaat worden. Als ik kijk naar mijn gemiddelde woordprijzen bij vertaalbureaus — en ruim 80% tot meer van mijn opdrachten komen nog steeds van hen — dan haal ik ca. 40–45 €/uur bruto, maar als ik dit vergelijk met het loon van mijn echtgenoot en rekening houd met het feit dat hij een eindejaarspremie en vakantiegeld krijgt, houd ik netto niet meer over dan hij.

Maar van geld alleen word je niet gelukkig. Het feit dat ik zelf kan bepalen welke opdrachten ik aanneem (het liefste technisch, maar geen juridisch, geen medisch), wanneer ik werk (zelden tot nooit in de weekends en alleen als ik zin heb of als iets langer duurt dan gedacht ’s avonds, gemiddeld 35 uur per week) en voor wie ik werk (zie hiervoor ook mijn artikel: Vertaalbureaus in binnen- en buitenland: anders en beter) maakt mij veel gelukkiger dan toen ik in dienstverband als vertaler werkte.

Conclusie: denk even serieus na vooraleer je ingaat op tarieven onder 0,09 en wil je er toch op ingaan, vraag dan misschien eerst aan een ervaren vertaler of hij geen werk voor je heeft, dan leer je ten minste nog iets bij.

Onderaanneming versus directe klanten

Tot slot nog even dit: bovenstaande tarieven gelden uitsluitend voor werk voor vertaalbureaus, dat wil zeggen voor werk in onderaanneming waaraan de tussenpersoon (het bureau) uiteraard zelf ook iets wilt verdienen én waarvoor het bureau in theorie ook een revisieronde moet voorzien.

Het klinkt misschien overbodig voor sommigen, maar omdat ik deze week toevallig op een website van een vertaler stuitte met prijzen van 0,07 voor eindklanten en deze week nog een opdracht aan mijn neus zag voorbijgaan voor een eindklant omdat de collega de opdracht aan de vertaalbureauprijs binnenrijfde, zeg ik het toch nog even voor alle duidelijkheid: voor eindklanten gelden heel andere prijzen.

Als je rekening houdt dat bepaalde vertaalbureaus zonder schroom tot wel meer dan het dubbele vragen van jouw tarief zonder hiervoor een echte meerwaarde te bieden, weet je waar jij als zelfstandig vertaler het verschil kan maken.