Şekerin, yağın, tuzun geleceği ne olacak?

Fikri Türkel
Sep 7, 2018 · 2 min read

İki hafta sonra Brüksel'de hepimizi ilgilendiren bir toplantı var: “Şekerin Geleceği”… Avrupa Gıda ve İçecek Dernekleri Federasyonunun kongresi kapsamındaki bu toplantıda, gıdanın güvenliği konusunda pek çok tebliğ de sunulacak. Muhtemelen gazetedeki arkadaşlarımız bunu takip edecek.

Evet, şekerin geleceği konusunda ne gibi gelişmeler bizi bekliyor. Malum, dünyadaki obezite sorununun birinci suçlusu olarak şeker gösteriliyor. Ardından yağ, tuz listeye eklenmiş durumda.

Çözümlerden biri “günlük kullanım miktarları” ile etiketlerde bilgilendirici işaret ve miktarların belirtilmesi hedeflenmektedir.

Bu gönüllü sistem üzerine ilk çalışmalar, Dünya Sağlık Örgütü'nün obezite ile mücadele kapsamında özel sektöre yönelik, “tüketicilere doğru ve anlaşılır ürün ve beslenme bilgileri sunma” çağrısı ile ortaya çıktı. Bugün, tüm dünyada bu alanda yapılan çalışmaların temeli de buna dayanıyor.

Günümüzde tüm Avrupa'da 1.500'ün üzerinde tanınmış gıda ve içecek markası, Günlük Kullanım Miktarı (GKM) gönüllü etiketleme sistemini ürünlerinde kullanıyor.

Geçen hafta Gaziantep'te Pepsico'nun “Kızlarımız Okuyor” adlı kariyer günlerine katıldım. Pepsico'nun yöneticilerine iki yıl önce yeni Etiket Tebliği kapsamında yapılan bir toplantıda, Pepsico'nun küresel yöneticilerinden birinin orada ifade ettiği taahhüdü hatırlattım.

Yıllık geliri yaklaşık 65 milyar dolar olan Pepsico, portföyünün yüzde 51'i içecek, yüzde 49'u ise yiyecek markalarından oluşmaktadır. Dünya çapında her biri 1 milyar dolar perakende satışı getiren 22 farklı mega markası ve ürünleri ile dünyanın en büyük ikinci yiyecek ve içecek şirketidir.

Son dönemde, grubun markalarından Lay's reklamlarını hatırlayın. Zeytinyağlı, baharatlı ürünlerini lanse ediyor. Aslında bu reklamlarda bile taahhütlerin izlerini görüyoruz. Önce ürünlerin içerikleriyle ilgili taahhütlerine bir bakalım:

. 2015 yılına kadar porsiyon başına sodyum miktarını yüzde 25 düşürmek.

. 2020 yılına kadar porsiyon başına doymuş yağ oranlarını yüzde 25 düşürmek.

. 2020 yılına kadar porsiyon başına ilave şeker miktarını yüzde 25 düşürmek.

. Bu yıl itibariyle tüm yiyecek ve içecek etiketlerinde kalori miktarı ve besin değerlerini belirtmek.

. 12 yaşından küçük çocuklara yönelik reklamlarda bilimsel kriterlerin izin verdiği reklamları yapmak.

. Tüm dünyada ilk ve orta dereceli okullarda tam şekerli meşrubatların satışını durdurmak.

Aslında bu taahhütler sadece Pepsico tarafından sunulmuyor. Dünyadaki yeni yaygın kabul, etiket mecburiyeti olmasa bile şirketlerce kabul ediliyor. Yakın dönemde ülkelerin çoğunda bu taahhütler bir zorunluluk olarak gıda yasal düzenlemeleri arasında yer alacak.

Öyle ki, restoranlardaki mönülerde bile porsiyonların kalori miktarı ile yağ, tuz, şeker değerleri yer almak zorunda olacak.

Bu taahhütleri doğrultusunda Cheetos ürünlerinde sodyum miktarını yüzde 25 azalttı. Lay's ürünlerinde ise toplam doymuş yağ oranını yüzde 80 düşürdü.

Mesela, Unilever de benzeri bir taahhüt içinde. Buna göre, Unilever 2020 yılına kadar, beslenme alanında, uluslar arası beslenme kılavuzlarına göre en yüksek besleyicilik standartlarına uygun ürünlerimizin oranını iki katına çıkaracak. Şimdilik yıllık hedeflerini yakalamış görünüyorlar.

Türkiye’deki gıda üreticilerinin çoğu küçük ve orta ölçekli işletmeler. Bizler de yağlıyı, tatlıyı seviyoruz. Bir tarafta ağız tatlarımız, diğer tarafta küresel gelişmeler; bakalım besin değerleri ve GKM konusunda etiketler ve alışkanlıklarımız ne zaman değişecek?

05 Ekim 2012

Fikri Türkel

Written by

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade