Hayır İşlerinde Yeterince İyi Değiliz

@FikriTurkel,

100 milyar doları aşan servetiyle, dünyanın en zengin insanı kabul edilen Bill Gates, “Servetimin büyük bölümünü miras bırakmanın ne çocuklarım, ne de toplum için doğru olacağını sanıyorum” diyor.

Gates’in eşiyle kendi adına hayır işlerinde bulunmak için kurduğu “Bill ve Melinda Gates Vakfı” insani amaçlar için yaptığı cömert bağışlarla tanınıyor. Bir de onu takip eden diğer milyarderler var.

Gates, bir yazısında vakıf kurmaya nasıl karar verdiğini anlatıyor. Bir yardım teşkilatına 10 milyon bağış yapmak istiyor. Bağışta bulunmadan önce, hayır işleriyle ilgili genel bilgi alıyor. Bu konuda uzmanları çağırıyor, yardım sistemlerini inceliyor ve bazı örnekleri değerlendiriyor.

Sonunda, şu kanaate erişiyor: Yapılan her yardımın ortalama dörtte biri ancak ihtiyaç sahiplerine ulaşıyor. Lojistik, yanlış stratejiler ve gereksiz harcamalar dörtte üçü amacı dışında harcanıyor.

O yardımı yapıyor ama ardından aile vakfını da kuruyor.

Gates’in yardımlarda birinci hedefi, ihtiyaç sahiplerini harekete geçirmek. Kendilerinin de katkısı olacağı bir çözüm sistemi oluşturmak. Aile vakfına yine dünyanın en zengin kişilerinden biri olan Warren Buffett de 70 milyarı geçen servetinin önemli miktarını bağışlayacağını açıkladı.

Maksadımız zenginin malı ile çenemizi yormak değil.

Filantropi Özgürlüğü Endeksi, dünyada bağışçılığın geldiği durumu analiz ediyor. Bu endeksin 2015 listesine göre, Türkiye 64 ülke arasında 47. sırada yer alıyor. Endeksin Türkiye bölümünün yazılmasına Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (TÜSEV) katkıda bulunmuş.

Bir bayram günü, bağış, yardım ve hayır işlerinde biraz daha kalbimizin sesini dinleyelim diyorum. Muhtemel ki endeksin “bağış” adıyla yaptığı listelemede, bizim vergi mevzuatımızın da sorunları olabilir. Kültürel kodlarımızda yer alan, “Bir elin verdiğini diğer el görmesin” esasıyla hesaplanamayanlar da vardır.

Bayramlarda olsun, daha fazla cömert olmamızı gerektiren binlerce sebep sayabiliriz.

Malum son yılların en büyük bağış ve farkındalık kampanyası ALS hastalığına dikkat çekmek için yapılan buz kovasını başından boca etmek (Ice Bucket Challenge) oldu.

Kampanya çerçevesinde Facebook’a yaklaşık 2 milyon 400 bin video yüklendi. Paylaşım sitesinde yaklaşık 28 milyon kişi de ya video yükledi, ya kampanyayla ilgili yorum yaptı, ya da kampanyaya desteğini dile getirdi.

Fotoğraf ve video paylaşım sitesi Instagram’a da #ALSicebucketchallenge ve #icebucketchallenge adlı etiketlerle yaklaşık 3 milyon 700 bin video yüklendi.

ALS, İngiltere’de motor nöron hastalığı olarak biliniyor. “Bir kova buz” kampanyası sonrası ise ülkede Motor Nöron Hastalığı Derneği’ne bağışlarda artış gözlendi. Geçen yıl 29 Temmuz-28 Ağustos tarihleri arasında derneğe 2 milyon 700 bin dolar bağış yapılmıştı. Bu yıl ise aynı dönemde bağış miktarı 98 milyon 200 bin dolar oldu.

İngiltere’de aynı dönemde diğer yardım kuruşlarına yapılan bağışlar da arttı.

Macmillan Kanserle Mücadele Vakfı’na yaklaşık 5 milyon dolar yardım yapıldı.

İyilik, bağış, hayır işleri bulaşıcıdır. Etrafımıza örnek olalım, Ice Bucket Challenge gibi viral kampanyalar oluşturamasak bile; fıtr sadakası, bağış veya zekat toplumda tahmin edemeyeceğiniz Kelebek Etkisi oluşturabilir.

Hayırda yarış edin, duygularımızı harekete geçiren nice böyle kutsi günlere erişmek dileğiyle…

fikriturkel@gmail.com,