Ne kadar dizi film, o kadar marka ihracatı
@FikriTurkel, 4 Nisan 2014,
“Kültür Coğrafyası” tanımı ekonomik olarak ilk Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci”den duydum. Önceki yazımda, kültür coğrafyasının ihracatta nasıl kullanılacağından bahsettim. İhraç ettiğimiz dizi filmlerde yerli markalar tanıtılacak.
İlginç bir konu; RTÜK”ü ilgilendiren tarafları var, film yapımcılarının dikkat etmesi gereken noktalar bulunuyor ve markaların seçimi önemli. Haliyle ihracat teşvik sisteminde de yeni düzenleme gerektiren bir durum.
Zeybekci”nin referans noktası, Hollywood filmleri oldu. Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü de dizi ihracatına ayrı bir önem gösteriyor.
Uluslararası pazara açıldığı ilk günlerde bölüm başına 35 ila 50 dolar fiyat biçilen Türk dizilerinin satış fiyatları bugün, 500 dolar ile 200 bin dolar arasında değişiyor. 2013 yılı sonu itibariyle Türkiye”nin yıllık dizi ihracatı ise toplamda 150 milyon doları aştı.
Türk dizi sektöründe 70"in üzerinde dizi film 54 ülkeye ihraç edilirken, 2013"te ilk kez Ukrayna, Pakistan, Rusya ve Çin pazarına girildi. Dünya çapında en çok ilgi gören Türk dizileri arasında “Muhteşem Yüzyıl”, “Fatmagül”ün Suçu Ne”, “Adını Feriha Koydum” ve “Aşk-ı Memnu” gibi yapımlar yer alıyor. “Gümüş” dizisinin final bölümü sadece Ortadoğu “da 84 milyon kişi tarafından izlendi.
Dizi ihracatını elinde bulunduran Fırat Gülgen”le de daha önce konuyu görüşmüştüm. Dizi ihracatında Hollywood”dan sonra ikinci sırada olan Türkiye”nin bu konuda daha etkin olabilmesi için bazı düzenlemeler yapması gerektiğini düşünüyor. Gülgen”e göre Güney Kore”nin bu alanda büyük atağı olduğunu ve dikkat edilmesi gereken bir ülke olduğunu hatırlatıyor.
Türkiye”deki dizilerde reklam ve marka kullanımının yurtdışı etkisini ilk yazan da medyada ben olmuştum. 10 yıl önce dizi ihracatı yapılmıyordu ama uydudan izlenen filmler sayesinde sponsorlara ilginç talepler geliyordu.
Mesela, o günlerde Zerda dizisi çok popülerdi. Sponsorluğunu da Altınbaş Kuyumculuk üstlenmişti. Zerda dizisini İran”dan izleyip Türkiye”ye altın almaya gelenlerin olduğunu İmam Altınbaş söylemişti. Sadece müşteri değil, temsilcilik isteyenler, birlikte iş yapmak isteyen yurtdışı talepleri yoğunlaşmıştı. Ayı dönemdeki Melekler Adası ve Gurbet Kadını dizilerini seyredenlerden de benzer talepler gelmeye başlamıştı.
Amerika”da sponsorluğu filmlerden örneklerle anlatayım.
Mehmet Öz”ün The Dr. Oz Show, Jimmy Fallon”un The tonight Show veya benzeri programlarda marka övgüleri ve eleştirileri açıkça yer alıyor.
Filmlere gelirsek; 2013 yılında en fazla filme sponsor olan Mercedes oldu. Tam 10 Hollywood filmine destek verdi. İkinci sırada 9 film sponsorluğu ile Apple yer aldı. Sony, Pepsi, Ford, BMW 6 film sponsorluğu ile listede yer aldı.
Sony, Chevrolet, Porsche, Ferrari de 5 film sponsorluğu bu alanda var olduklarını gösterdi.
Gündemdeki markalar hakkında da bilgi vereyim. Twitter, Youtube ve Facebook geçen yıl ikişer filme sponsor olmuştu.
Cep telefonu alanında yoğun bir rekabete giren Samsung geçen yıl 2 filme sponsor olmuştu. Bu yılın ilk iki ayında 2 film sponsorluğu ile en büyük Hollywood destekçilerinin başında yer alıyor.
Ocak 2014"te vizyona giren Ride Along filmi, 36 marka ile sadece gişe zenginliğini sponsor rekoru süsleyecek görünüyor.
Lone Survivor 22, The Lego Movie 5, Non Stop 9"da sponsor yer alıyor.
Dikkat edilirse, markalar arasında Amerikan olanların yanı sıra Alman, Güney Kore, Japon veya İtalyan markalar da yer alıyor. Şunu da unutmamak gerekiyor; uluslararası iddiası olmayan markalar küresel pazarda yer alacak filmler ve dizilere sponsor olmuyorlar.
Elimde Türk dizilere sponsor olan markaların isimleri var, ancak çoğunun ya yurtdışı hamleleri yok, ya da küresel iddiası olacak büyüklükte olmayan şirketlere ait.
Malum RTÜK”ün gizli reklam uygulamaları sebebiyle sponsorlar kısıtlı hareket ediyorlar. Eğer kültür coğrafyası anlayışı içinde dizilerle ihracatçıya destek olunacaksa, konu farklı yönlerden yeniden değerlendirilmek zorundadır.
fikriturkel@gmail.com,