Yaşam ve Ölüm Problemleri Üzerine — Cho Chikun

Önemli bir Yeti Olan Hesaplama Yaşam-ve-Ölüm Problemleri Çözmek ile Gelişir

Bu makale Cho Chikun’un “Go Hakkındaki Görüşlerim” adlı kitabının 3. bölümünden alındı. Bu kısım, Li Ang tarafından yazılmış olan “Kore Go Klasik Yaşam-ve-Ölüm Talimleri “adlı kitabın bir bölümünde “Go’da Yaşam-ve-Ölüm Çalışmanın Belirgin Önemi” olarak belirtilmiş.

Bana göre bu makale her seviyeden go oyuncusu için çok faydalıdır ve batılı takipçilerle de paylaşılması gerekmektedir. Bu sebepten ötürü en iyi şekilde çevirmeye çalıştım. Umarım siz de benim kadar eğlenirsiniz. (Tchan Blog)

Önemli bir Yeti Olan Hesaplama Yaşam-ve-Ölüm Problemleri Çözmek ile Gelişir (Cho Chikun)

Uzun yıllar önce go oyunu seviyem çok iyi değilken, öğretmenim ve arkadaşlarım sık sık bana yaşam-ve-ölüm problemleri dizerlerdi(1). Doğru cevaplayamazsam, gözüme uyku girmezdi; çünkü yanlış cevap verdiğim takdirde, okuldan ayrılmam istenecekti. Bu sebeple beynimi yakarcasına problemleri tüm açılardan değerlendirmek zorundaydım.

O zamanlar, problemlerin zor olduğunu düşünüyordum, fakat şimdi geriye dönüp baktığımda, aslında çok kolay olduklarını görüyorum.

Yaşam-ve-ölüm problemlerine özel bir ilgim hiç olmadı; fakat 5-dan seviyesindeyken, özellikle klasik zor yaşam-ve-ölüm problemlerinde uzmanlaştığım bir dönem oldu. Buna karşın yaşam-ve-ölüm problemlerine ilgim sadece sıradandı (idare ederdi).

Yaşam-ve-ölüm problemleri üretmek konusunda tutkulu bir kişi olduğumu söyleyemem. Buna rağmen yeni problemler beklenmedik bir anda aklımda beliriyor, genellikle bunları o anda kaydedemiyorum, bir süre sonra da hiçbir iz bırakmadan havada uçup gidiyorlar. Ne zaman benden bir problem dizmem istense, hemen yeni bir taneyle gelebilirim. Fakat yine de, lütfen Cho Chikun’u bir yaşam-ve-ölüm problemleri uzmanı olarak düşünmeyin ve kendisine aşırı bel bağlamayın.

Herkes yaşam-ve-ölüm problemlerinin goyu öğrenmede ve çalışmada mükemmel bir metot olduğunu söylerler ve ben de buna katılıyorum. Aynı zamanda, bunun öncelikli bir gelişim yolu da olduğunu söyleyebilirim. Neden yaşam-ve-ölüm problemlerine böylesine bir değer veriyorum?

2 sebebi var.

İlk olarak, hesaplamanın(2) doğru yolunu öğretir.

İkincisi, aynı zamanda rakibimizin bakış açısından da düşünmemizi teşvik eder, bu sayede daha derin hesaplarız.

Bu iki sebep ispat eder ki, yaşam-ve-ölüm problemleri bir kişinin gelişimine katkı sağlar.

Amatör ya da hatta profesyoneller sıklıkla şu yanlışı yaparlar : Doğru bir şekilde hesaplayamazlar ve sadece düşüncelerinde gelişigüzel dolaşıp dururlar. Yaşam-ve-ölüm problemleri çalışmak kesinlikle bu kötü alışkanlığı değiştirebilir.

Bundan başka, bir kişi zayıf bir oyuncu ise, en kolayı her gün birkaç problem çözmesi çok faydalı olur. Eğer 1 saat zaman ayırabiliyorsanız, her biri 1 dakikada çözebileceğiniz 60 problemle uğraşmak 60 dakikanızı alacak bir zor problemle uğraşmaktan daha iyidir (avantaj sağlar). Genel olarak, yüzde 80’ini kolaylıkla yapabileceğiniz yaşam-ve-ölüm problemleri kitaplarını okumanız, yüzde 20 sini çözebileceğiniz kitaplardan daha yardımcı olur.

Hesaplamanın Önemi

Godaki en temel yetenek nedir? Hesaplamadır. Oyun ortasında, yüzde 80’i hesaplama, gerisi sezgidir. En önemli yetenek olan hesaplama için yapılacak çalışmanın yaşam-ve-ölüm problemleri ile doğrudan bir ilişkisi vardır. Yaşam-ve-ölüm problemlerini çözmede sezgiye yer yoktur(3).

Bir oyunun, hesaplamadan ve yaşam-ve-ölüm problemlerinden yeterince uzak olduğunu düşünebiliriz, fakat yine de o oyun yakın ve agresif bir savaşın yaşanacağı bir aşamaya elbet gelecektir. Bu gibi durumlarda, hesaplama gücü çok önemlidir. Hatta söylemek gerekirse, bazı kişiler yeni başlayanlara yaşam-ve-ölüm problemleri ya da esir alma yarışlarını göstermeden goyu öğretiyorlar. Onlar sadece fuseki, sezgi ve hamlelerin mantıksal sırası vs. öğretirler. Bu tamamıyla yanlıştır. Bu aynen çocuklara toplama ve çıkarmayı göstermeden çarpma ve bölmeyi öğretmeye benzer.

Go oyununda Bahsedilen Kuvvet Tam Olarak Hesaplama Gücü Kuvvetidir.

Özellikle amatör oyunlarda fuseki seçimi kazanma ve kaybetmeyle alakalı değildir. Kazanma ya da kaybetmedeki karar verici faktör, yakın savaşlardır. Kazanma ve kaybetmenin bir grubun yaşaması ya da ölmesine bağlı olduğu durumlarda, hesaplaması daha doğru olan kazanacaktır.

Profesyonel oyunlarda ise, kazanma ya da kaybetme daha çok ekstra puan çıkarmakla alakalıdır. Profesyoneller her küçük avantaj için savaşmak zorundadırlar ve en iyi hamleyi oynamak için çabalarlar.

Bu açıdan bakacak olursak, amatör ve profesyoneller arasındaki fark hesaplama gücündedir. Hesaplama olmadan, kazanmanın mantıklı yolu yoktur. Fakat profesyonelleri değerlendirmede, biz onların hesaplama gücüne değil fuseki ve sezgilerine bakarız. Örneğin, Meijin Shusai’nin hesaplama gücü örnek gösterilir. Oysa, Meijin Shuei’nin hesaplaması da çok derin ve sezgisi birinci sınıftır. Bu sebeple, onun sezgisi çok güzel go oynamasına olanak kıldı. Shuei sıradışıydı, fakat aynısını Shusai için söyleyemeyiz. Bu değerlendirme onların go tarihindeki bireysel başarılarına göre değil, oyun içeriğine (kalite) bağlıdır.

Çağdaşım olan profesyonel oyunculara da baktığımda, geçmişin büyük oyuncularının sahip olduğu derin hesaplama gücünün bizde olmadığını görüyorum. Bu tarz konuşmak biraz haddini aşmak gibi görülebilir, fakat bunu sadece kişisel derin iç-değerlendirme sonrasında söyleyebiliyorum. Benim kendi hesaplama gücüm göreceli olarak zayıftır. Bana göre, bir profesyonel oyuncu Igo-Hatsuo-ron (4) gibi problemleri hata yapmadan çözebiliyor olması gerekir. Eğer çözemiyor ve açıklayamıyorlarsa bu bir profesyonel için utanç verici durumdur.

Sadece Hesapla, Ezberleme

Bazı kişiler 200–300 joseki sekansını ezbere bildiklerinden ötürü kendileriyle gurur duyarlar. Fakat, farkında değillerdir ki bunun yararı olmadığı kadar, tamamıyla herhangi bir değeri de yoktur.

Aklınızı her hamleye ait sekansları ezberlemek için kullanmanız, sizi goda geliştirecek yol değildir. Oyunun açılış safhasında her iki oyuncunun köşeler için mücadelede josekiyi hangi mantıkla kullandığını öğrenmek zorundasınız. Ancak böylece joseki öğrenmenin kilit noktasını kavramış olursunuz.

Tesuji de aynı şekilde salt ezberle olmaz. Joseki ve Tesuji, her ikisi de zayıf hamle içermeyen hesaplamadan gelmesi gerekmektedir. Hiç kimse kötü hamle oynamak istemez. Sadece doğru bir şekilde hesaplamaya ihtiyacınız var ve böylece o hamlenin kötü şekil oluşturduğu ya da zokusuji (üstünkörü hamle) olduğu konusunda şikayet etmezsiniz.

Yaşam-ve-ölüm problemleri aynıdır. Ezberlemeye dayanmazlar. Geçmişte “Mr Maeda’nın Yaşam-ve-Ölüm Problemleri Koleksiyonu”na başından sonunda kadar baktım, sadece tek bir bakışta iki-üç problemi doğru cevaplayamadım. İncelememi yapıp, nerede yanlış yaptığımın notunu aldım. Bir süre sonra problemlere tekrar döndüğümde, yine o iki-üç problemi kaçırıyordum. Bu gösteriyor ki yaşam-ve-ölüm problemi çözdüğüm her seferde, ezbere dayanmayan daima yeni hesaplamalar yapıyorum.

1 Tahtada problemi dizip doğru cevabı vermesi bekleniyor.

2 Hesaplama burada zihinde pozisyonu tüm açıdan okuma, ileriki hamleleri görme anlamında kullanılmış.

3 Doğru çözümün hamleleri zihinde görmek ve kesin hesaplama işi olduğu belirtiliyor.

4 Igo-Hatsuo-ron : 1713 yılında Dosetsu Inseki tarafından yazılmış 183 çok zor problemden oluşan kitap.

5 Bu yazı bir nevi çevirinin çevirisi oldu. İşin ustası olmadığım için birçok hatalı kısım olabilir, ama sadece içeriğe odaklandığınızda kesinlikle bir fikir vereceğine inanıyorum.


Originally published at Go Akademy.