หนูทำได้ สไตล์ มอนเตสซอรี

รู้ไหม? ความสำเร็จระดับโลก เริ่มต้นจากจุดเล็ก ๆ อย่างวัยเด็ก
Miki Kannari เขียน
เมื่อเราอยากพัฒนาศักยภาพและความเชื่อมั่นในตัวลูกๆ ต้องไม่ลืมจุดยืนที่จะ “ช่วยเหลือพวกเขาเพียงเล็กน้อย” เด็กจะได้ทำกิจกรรมแบบมีชีวิตชีวา พ่อแม่ก็จะมีรอยยิ้มได้ทุกวัน
หนังสือแนะนำวิธีเลี้ยงลูกให้พึ่งตัวเองได้ เป็นแนวทางการศึกษาที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายทั่วโลก
การเลี้ยงลูกแบบ “เข้าใจ” และ “เฝ้าดู” ช่วยเหลือลูกๆ เมื่อจำเป็น ไม่เข้าไปแทรกแซงกิจกรรม หรือช่วยเหลือลูกมากเกินไป เพราะส่งผลต่อพัฒนาการและเส้นทางที่ลูกจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ทีพึ่งพาตัวเองได้ไม่ดี

Miki Kannari บอกกับพวกเราว่า การศึกษาแบบมอนเตสเซอรี คือ การเชื่อมั่นในศักยภาพในตัวเด็ก ให้เด็กรับบทนำ ในขณะที่พ่อแม่รับหน้าที่สนับสนุน จัดเตรียมสิ่งแวดล้อมให้ส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพและเฝ้าดูลูกๆ
ซึ่งลูกๆของพวกเราจะมีพฤติกรรมจดจ่อยึดติดกับบางสิ่งบางอย่าง(จำเป็นต่อพัฒนาการของพวกเขา) แต่พ่อแม่กลับมองว่าเป็นพฤติกรรมในช่วงวัยต่อต้าน ถ้าพ่อแม่ตำหนิ ห้าม หรือขัดขวางก็เท่ากับขัดขวางการเจริญเติบโตของลูกๆเช่นกัน
โลกของเด็กๆมีการรับรู้และเรียนรู้ที่แตกต่างจากผู้ใหญ่ พวกเขาจะทำบางอย่างซ้ำไปซ้ำมา ซึ่งพ่อแม่มองดูแล้วจะไม่เข้าใจ

ทำไมความสำเร็จระดับโลกเริ่มต้นจากจุดเล็กๆ อย่างวัยเด็ก และหนังสือเล่มนี้ให้อะไรกับเรา?
- หาคำตอบของพฤติกรรมของลูกๆที่ทำให้เรางุนงง ซึ่งส่วนใหญ่แล้วลูกๆจะมีเหตุผลในแบบของพวกเขา
- วิธีการรับมือพฤติกรรมต่างๆจากมุมมองการศึกษาแบบมอนเตสเซอรี
- ลูกๆจะได้เรียนรู้ด้วยประสบการณ์ที่ทำสิ่งเดิมๆซ้ำไปซ้ำมา จนรู้ด้วยตัวเองว่า นี่แหละวิธีการของตัวเขาเอง
- วิธีการสนับสนุน และจัดเตรียมสิ่งแวดล้อมให้ส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพ ที่สร้างแรงกระตุ้น ช่วยให้ลูกๆเติบโตอย่างรวดเร็ว
- พัฒนาการและเส้นทางที่ลูกจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ทีพึ่งพาตัวเองและดูแลตัวเองได้
คอยสังเกตว่าลูกๆมองโลกอย่างไร และเฝ้าดูแลพวกเขา

7 สัญญาณอัจฉริยภาพและศักยภาพ
- ลูกๆยึดติดกับ “ลำดับขั้นตอน” >>> พัฒนาศักยภาพด้านการจัดการ
ลูกๆจะเรียนรู้ว่าทุกเรื่องมีระเบียบขั้นตอนเมื่อพ่อแม่ทำอะไรผิดไปจากลำดับขั้นตอนของพวกเขา จะทำให้ลูกๆรู้สึกสับสน ขัดขืน งอแง แต่ความเป็นจริงแล้ว พวกเขาแค่เคร่งครัดกับกฎของตัวเองมากกว่า ลูกเรียนรู้ว่าต้องทำตามลำดับขั้นตอนเพื่อที่จะ “บรรลุเป้าหมาย” เขากำลังฝึกใช้ความคิดและจัดการด้วยตนเอง - ลูกๆยึดติดกับ “กิจวัตร” >>> พัฒนาศักยภาพด้านการสร้างนิสัยให้ทำอะไรได้อย่างต่อเนื่อง
ลูกๆไม่ชอบทำอะไรที่ต่างจากเดิม พวกเขาจะงอแงเมื่อ “ไม่ได้ทำสิ่งเดิมด้วยวิธีเดิมๆ” พ่อแม่ต้องเข้าใจว่า ถ้าจะให้ทำต้องให้ทำตลอด ถ้าจะไม่ให้ทำ ต้องไม่ให้ทำตลอด เราต้องคอยสังเกตว่ากิจวัตรลูกเป็นแบบไหน พยายามส่งเสริมให้เป็นนิสัยในอนาคต - ลูกๆยึดติดกับ “ความเป็นเจ้าของ” >>> พัฒนาศักยภาพด้านการรู้จัก “ครอบครอง” ก่อนรู้จัก “แบ่งปัน”
แท้จริงแล้วลูกๆกำลังเรียนรู้ “ความเป็นเจ้าของ” สิ่งของที่อยู่กับเขาคือของของเขาและเขาจะไม่สนใจสิ่งรอบๆข้าง พ่อแม่ต้องให้ลูกรู้จักเลือกของเล่นเพื่อเติมเต็มความรู้สึกเป็นเจ้าของ และให้เพื่อนยืมของเล่นที่ตัวเองไม่เล่น หรือกำหนดเวลาในการเล่นแล้วสลับเล่นกับเพื่อน เพื่อพัฒนาทักษะการสื่อสารกับคนอื่น - ลูกๆยึดติดกับ “สถานที่” >>> พัฒนาศักยภาพด้านตรรกะและหัดประเมิน
ลูกๆจะสบายใจเมื่อของต่างๆอยู่ที่เดิม และจดจำตำแหน่งเดิมๆ ลูกให้ความสำคัญกับของอะไรก็ควรอยู่ที่เดิม เมื่อคนเดิมหรือของชิ้นเดิมถูกเปลี่ยนตำแหน่งลูกจะสับสนและรู้สึกแย่ ลูกๆกำลังเรียนรู้ว่าโลกนี้เป็นอย่างไร มีอะไรบ้าง ที่ตรงไหนเป็นของใคร พยายามทำความเข้าใจว่าทำแบบนี้ถูกต้องรึเปล่า(จริยธรรม) - ลูกๆยึดติดกับ “การออกกำลัง” >>> พัฒนาศักยภาพด้านความสมดุลสมองและร่างกายให้ทำงานประสานกัน เคลื่อนไหวปลายนิ้วช่วยกระตุ้นสมอง
ลูกๆจะมีความสุขมากเมื่อได้เคลื่อนไหวร่างกาย และพื้นที่ต่างระดับ ลูกๆอยากปีนบันไดเพื่อใช้กำลังขา อยากปีนโต๊ะเพื่อใช้กำลังแขน อยากหยิบของเล็กเพื่อฝึกใช้นิ้วสามนิ้ว เมื่อออกกำลังกายสมองและร่างกายจะได้ฝึกการทำงานประสานกันและหยิบจับอุปกรณ์ต่างๆได้อย่างคล่องแคล่ว - ลูกๆยึดติดกับ “การช่วยเหลือคนอื่น” >>> พัฒนาศักยภาพด้านความรู้สึกยินดีเมื่อได้ทำเพื่อส่วนรวม
พ่อแม่ชอบคิดว่าลูกๆมากวน จริงๆแล้ว ลูกๆต้องการมาช่วยต่างหาก ลูกๆอยากทำตัวเป็นประโยชน์และช่วยเหลือเพราะอยากให้เป็นที่ยอมรับฐานะของสมาชิกในครอบครัว เมื่อลูกมาช่วยให้พ่อแม่ตอบรับด้วยคำว่า “ขอบคุณ” - ลูกๆยึดติดกับ “ภาษา” >>> พัฒนาศักยภาพด้านคำพูด ตัวอักษร และความใฝ่รู้
ลูกจะขยับปากอ้อแอ้หรือส่งเสียงแบบต่างๆเพื่อฝึกพัฒนาการด้านการพูด พ่อแม่อาจช่วยลูกๆด้วยการชี้สิ่งต่างๆหรือป้ายต่างๆแล้วสอนลูกวิธีการออกเสียง ลูกๆจะชอบตั้งคำถาม “ทำไม” เพราะอยากรู้อยากเห็น ความอยากรู้อยากเห็นของลูกๆจะเชื่อมโยงสู่การพัฒนาสติปัญญาของเด็กๆ ลองให้ลูกๆหาคำตอบจากหนังสือเองก็ได้ ถ้าเด็กๆมีประสบการณ์การค้นหาเองมาก จะสนุกกับการค้นคว้าด้วยตนเอง และจะรู้ว่า “ทุกคำถาม ก็มีทุกคำตอบ”

10 ข้อที่เริ่มทำได้เลย
- สังเกตและค้นหาความสนใจของลูก
- ให้ลูกได้ตัดสินใจอย่างอิสระ จะได้พัฒนาความสามารถในการตัดสินใจ
- ให้ลูกได้ลองทำดู ไม่สอนจนกว่าลูกเอ่ยปากขอ
- ทำให้ดูช้าๆ กระชับ อย่าพูดไปด้วย และไม่ต้องถามว่า “เข้าใจไหม”
- ให้ลูกลองทำ และรอ
- เลิกเดาใจ ให้ลูกๆได้อธิบาย
- ตั้งกฎกติกา ถึงปล่อยให้เล่นตามใจแต่ต้องมีกฎ
- อย่าชมลูกมากเกินไป
- แสดงความรู้สึกร่วมไปกับลูก ทั้งเรื่องที่ลูกดีใจและไม่ชอบใจ
- ยอมให้ลูกผิดพลาด
จัดเตรียมสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมให้ลูกพึ่งพาตัวเอง
- ใช้กล่องมีสีสันแยกของเป็นประเภท
- เก็บของไว้ที่เดิม กำหนดสถานที่ที่ชัดเจน
- ให้ความมั่นใจ “ทำได้สิ!”
- เลือกของใช้ให้เหมาะกับลูกๆ ให้ลูกมั่นใจเวลาใช้อุปกรณ์
- ให้ลูกเจอของจริงมากๆ ให้ได้สัมผัสบรรยากาศ
- พ่อแม่คือสิ่งแวดล้อมของลูก เราต้องสุภาพ ทำให้ลูกดูเป็นตัวอย่าง

