Vergeten worden

Na een korte stilte had mijn zeventien jaar oudere broer geantwoord met drucht, oudhollands voor aandrang.


Zoals verwacht raakte ik al vrij snel met mijn zeventien jaar oudere broer verwikkeld in het Spel Der Vergeten Woorden tijdens de autorit naar het verjaardagsfeest van onze verre neef Marcus. Bij de eerste rotonde riep hij dorken, bij de tweede verkeersdrempel kaatste ik zwelten terug en zo verlieten we de bebouwde kom met een gelijke stand.

In het begin probeerde ik onze spaarzame gesprekken nog weleens de filosofische kant op te sturen. Zo was er die keer toen we onderweg waren naar een familieweekend in Ommen en ik tijdens een net begonnen potje opmerkte dat de dingen die je het liefst wil vergeten om jezelf te beschermen, vaak juist de dingen zijn waar je altijd aan blijft denken, en dan ook nog op de raarste momenten en dat het dan misschien een teken is dat je het niet moet willen vergeten. En of hij dat herkende. Na een korte stilte had mijn zeventien jaar oudere broer geantwoord met drucht, oudhollands voor aandrang.

‘Hoe oud is Marcus eigenlijk geworden?’ vroeg mijn broer na zijn zanderen en tijdens het inhalen van een rode Toyota met een Belgisch kenteken.
‘Zesenvijftig,’ antwoordde ik. ‘Stond op de uitnodiging.’
‘Grappig, helemaal gemist. Geef je nu al op, broertje?’
‘Nog niet,’ zei ik. ‘Mornen, 6–6.’
Mijn broer haalde een vrachtwagen met een slecht vastgemaakte lading kunststof kozijnen in, wreef over z’n kin en zei daarna gadeling.

Ik denk dat, na spreken in het openbaar en doodgaan, vergeten worden de grootse angst is die wij als mensheid kennen. Een relatie kan bijvoorbeeld uitgaan om diverse redenen, en het doet pijn omdat je diegene mist, maar het grootste verdriet gaat zitten in het besef dat de ander nu zonder jou doorgaat en jij steeds sneller uit beeld verdwijnt omdat je niet meer nodig bent. Je bent bedankt voor bewezen diensten en met een beetje geluk kom je nog eens terecht op een lijstje met inmiddels vergeten, maar zeker niet onbelangrijke gebeurtenissen, zoals de vliegende start van Marco Borsato’s carrière door het op RTL 4 nadoen van de inmiddels al lang vergeten Italiaanse zanger Billy Vera (7 april 1990) en de plotselinge verdwijning van Guus Hiddinks borstelsnor na dertien jaar trouwe dienst (1 december 1998). Is die angst om vergeten te worden zo nadrukkelijk bij ons aanwezig omdat wij mensen kuddedieren zijn? Is ook mijn bestaansrecht afhankelijk van anderen? Dat had ik graag aan mijn zeventien jaar oudere broer willen vragen onderweg naar dat familieweekend in Ommen, en dat zou ik ook hebben gedaan als hij mij niet het oudhollandse woord voor aandrang had geleerd.

Na twee uur rijden zag ik het eerste verkeersbord met daarop de plaatsnaam van onze bestemming. Ruim honderdnegentig kilometer afgelegd en Het Spel Der Vergeten Woorden was nog altijd in volle gang, al had ik uit pure armoede wel een woord gespeeld dat reeds in een potje eerder deze maand was voorbijgekomen. Dat was tegen alle regels in, maar mijn broer had er niks van gezegd.

Toch vermoed ik dat het geheugen van mijn broer net zo’n krachtige machine is als die van mij. Vrijwel alles wordt weggeschreven, vaak tot in de kleinste details, en die terabytes aan interne data kunnen razendsnel en op de meest onbenullige momenten worden geraadpleegd. Zoiets moet erfelijk zijn, het is wie wij zijn, deze superkracht is ons familiewapen.

Bij een stand van 53–52 parkeerde mijn broer de auto voor de woning van onze verre neef Marcus. Ik stapte uit, nam een flinke teug frisse lucht en zei gnuiven.
‘En we hebben een winnaar,’ antwoordde mijn broer en met een triomfantelijke druk op de kleine afstandsbediening gooide hij de autodeuren in het slot. ‘Het spijt me broertje, maar gnuiven wordt nog steeds gebruikt. Het is dus zeker weten geen vergeten woord.’
We liepen richting de voordeur en door het grote voorraam zag ik onze familie al in de kring zitten. Koffie ging rond, slingers aan het plafond.
‘Je hebt gelijk,’ zei ik. ‘Ik denk dat ik soms te snel wil vergeten. Dat is nooit goed.’
‘Zal wel,’ antwoordde mijn zeventien jaar oudere broer, ‘maar de verliezer trakteert op de terugweg bij de McDonalds. Zo is het spel, zo zijn de regels.’

Geschreven voor Het Schrijversgenootschap

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.