Waarom iedereen tegen de tweedeling in de maatschappij moet zijn (al is het maar uit eigenbelang)

IEDER1
IEDER1
Sep 7, 2016 · 5 min read
De binnenplaats van de beurs in Amsterdam, 1653. Mede door immigranten en hun handelsnetwerken groeide Amsterdam uit tot de belangrijkste handelsstad van Noord-Europa.

Onderstaande tekst is door prof. dr. Leo Lucassen voorgedragen tijdens de lancering van IEDER1. Hij vertelt dat ‘allochtonisering’ in Nederland van alle tijden is en hoe (snel) samenlevingen zich kunnen aanpassen aan een nieuwe werkelijkheid. Hoe veranderlijk ideëen over etnische homogeniteit en gedeelde waarden zijn. En hij benadrukt waarom IEDER1 een ‘must’ is: waarom iedereen alles uit de kast moet halen om de tweedeling in de maatschappij te stoppen. Loop daarom mee op 25 september met de Parade van IEDER1, laat je horen en vier de verschillen!


In 1668, midden in de Gouden Eeuw, kreeg Pieter de la Court, zoon van een Waalse immigrant naar zijn hoofd geslingerd “Sla doodt de Wael; sla doodt, dat hem de duyvel haal”. De la Court, geboren en getogen in Leiden, was toen één van de meest succesvolle ondernemers van Nederland en bovendien een vooraanstaand politiek en economisch denker. Kortom, een bijzonder goed geïntegreerd kind van een immigrant, die er niettemin op cruciale momenten aan werd herinnerd dat ie er niet echt bij hoorde. Sterker nog, wat sommige inboorlingen betrof werd hij zonder pardon over de kling gejaagd.

In diezelfde tijd moesten de honderdduizenden Duitse immigranten zich een stroom van moffenkluchten laten welgevallen waarin Duitsers als stom en achterlijk werden afgebeeld. En dan heb ik het nog niet gehad over de grote groep Joodse immigranten in die tijd uit Oost Europa, die eeuwenlang als tweederangsburger werden behandeld en die met goed recht de ‘Marokkanen van de 17e eeuw’ genoemd kunnen worden: velen aan de zelfkant van de samenleving, in de ogen van de niet-Joden vaak vreemd — want orthodox — gekleed en mikpunt van spot, gescheld en mishandelingen.

Kortom, als we naar de Nederlandse geschiedenis kijken zijn er genoeg donkere kanten te ontdekken als het om immigratie en integratie gaat. Iedere keer als zich een nieuwe groep aandient, is de eerste reactie er een van angst en uitsluiting. Maar het goede nieuws is dat die ‘allochtonisering’ op den duur ook weer verdwijnt, al duurt het soms wel drie generaties. Uiteindelijk vergeet iedereen weer dat hij of zij buitenlandse wortels heeft en zo kan het beeld dat ‘wij’ van vreemde smetten vrij zijn blijvend worden gekoesterd.

Alleen al daarom is het cruciaal dat wij ons realiseren dat wij vrijwel zonder uitzondering allemaal immigrantenwortels hebben. Vaak reikend tot in de 17e en 18e eeuw, toen Nederland twee eeuwen lang massa-immigratie kende.

Het idee van een gezamenlijk ‘joods-christelijke beschaving’, waar politici tegenwoordig graag mee voor de dag komen als het om het ‘allochtonenprobleem’ gaat, zou voor 1940 niemand hebben begrepen

In de ogen van de dominante Protestantse meerderheid was het beeld van Katholieken en Joden minstens zo negatief als dat van Moslims nu. Elkaar veroordelen op grond van religie ging door tot na de oorlog en trok diepe sporen door Nederland. Tolerantie betekende toen in de eerste plaats de ander met rust laten en zorgen dat er geen burgeroorlog uitbrak, niet elkaar werkelijk respecteren.

‘Wij’ hebben een bijzonder kort geheugen en slaan ons vaak volstrekt ten onrechte op de borst om onze vermeende tolerante inborst en tradities.

Met andere woorden, ‘wij’ hebben een bijzonder kort geheugen en slaan ons vaak volstrekt ten onrechte op de borst om onze vermeende tolerante inborst en tradities.

Het goede nieuws is dat samenlevingen ook weer heel snel kunnen veranderen. Waar ik als kleine jongen met vriendjes nog de enige protestant in ons (katholieke) dorp besloop omdat we wel eens wilden zien hoe zo’n duivel er uit zag, zijn die tegenstellingen helemaal verdwenen. En iets dergelijks geldt voor de emancipatie van vrouwen en homo’s.

Waarom niet NU eisen dat we eens ophouden met het meten met twee maten en met het voortdurend benadrukken van de vermeende verschillen

Nu zal dit op den duur ook wel weer slijten, maar waarom zouden we daar passief op moeten wachten? Waarom niet NU eisen dat we eens ophouden met het meten met twee maten en met het voortdurend benadrukken van de vermeende verschillen?

IEDER1 is bovendien een MUST, omdat islamofobie oprukt en een nieuwe tweedeling werkelijkheid wordt. We zien hier hetzelfde mechanisme dat Katholieken en Joden in het verleden heeft getroffen en hen tijdenlang tot buitenstaanders heeft gemaakt. Voor mensen en de samenleving levert dit alleen maar kosten op: emotioneel, sociaal, cultureel en last but not least economisch. Zelfs als je een rothekel aan allochtonen hebt, zou je nog tegen die tweedeling moeten zijn, uit welbegrepen eigenbelang.

Laten we er in ieder geval voor zorgen dat wij nu èn later tegen onze kinderen kunnen zeggen, wij stonden er toen niet bij en keken er naar, maar hebben alles uit de kast gehaald om die tweedeling te voorkomen.