Circulair? De hele wereld is circulair..

Ingrid Zeegers wordt gezien als één van de pioniers van de circulaire economie. In 2010 werkte ze aan hele bijzondere innovaties mee bij Philips. Nu is ze aanjager van Circulair Friesland.

Het begrip ‘circulair bestaat nog niet zo lang en daarom legt Zeegers uit: 
“Eerder dachten we, we maken iets moois, brengen dat naar de consument en dan vergeten we wat er daarna mee gebeurd. Eigenlijk is dat al heel lang gaande en we noemen dat het lineaire systeem. Sinds een paar jaar beginnen we door te denken en te ontwerpen in de tijd. Tegenwoordig proberen we afval juist te zien als waardevolle stoffen. Een product zo ontwerpen dat je er later nog gebruik van kan maken. Recyclen is eigenlijk down-cyclen. Papier bijvoorbeeld begint als mooi wit papier, wordt krantenpapier en eindigt als wc-papier. Steeds wordt de waarde van de grondstof minder. Terwijl je ook nog zou kunnen nadenken of het nodig is om papier te gebruiken. Recent zijn er ook boeken en kranten verschenen die niet op papier zijn gedrukt maar op plastic. Als je dan zorgt dat de inkt afwasbaar is, kun je het plastic weer omsmelten en ben je echt aan het recyclen. Die inkten zijn alleen wel chemisch, maar die wil je er afwassen want anders kan het in het riool komen. Dat wil je niet, dus je wilt zorg dragen dat die inkten van een kwaliteit zij dat ze op dat plastic blijven zitten, maar ook als ze afgewassen zijn misschien wel als grondstof in het riool kunnen komen. Dus je gaat hele andere inkten ontwerpen. En dat is circulaire economie”.

Ingrid Zeegers in gesprek met Ad van WIjk tijdens InnoFest

En wat is nu circulair Friesland?
“Het bijzondere aan Friesland is dat het één van weinige regio’s is die de grondstoffenstroom al heel goed in kaart heeft gebracht. Ook is er in 2010 een duurzaamheidsvisie opgesteld. Wat bleek is dat veel materiaal niet goed inzetbaar was en als afval weer verdwijnt. Vervolgens hebben een aantal bedrijven gezegd, hier moeten we wat mee en hebben ze de handen ineengeslagen om hier mee aan de slag te gaan. Maar als er geen organisatie is die dit bij elkaar houdt, dan verzandt het hele idee en blijft het erbij. Nu moet het anders, en is er een vereniging in het leven geroepen om het vliegwiel draaiende te houden. En dat is de vereniging Circulair Fryslân. Iedere week krijgen we verzoeken van partijen om zich aan te sluiten, inmiddels zijn er 25 leden. Dit is een verzameling van kennisinstellingen, bedrijven en de overheid. De kern is dat het systeem anders ontworpen moet worden. De verschillende partijen moeten meer met elkaar samenwerken en veel beter van elkaar weten waar de andere partij mee bezig is. Om zo af te stemmen op welke elementen de ander zit te wachten”.

Wat is je drijfveer?
“Op dit moment zijn we het afvalprobleem van het verleden aan het oplossen. Over veel dingen is in het verleden niet nagedacht. “Eigenlijk zijn wij al een kleine 100 jaar dom geweest. We zijn nu eigenlijk het grote afvalprobleem van het verleden zijn we nu aan het oplossen. Maar we hadden dat nooit moeten doen. Er is geen een wezen in de wereld die zo stom met zijn eigen leefomgeving omgaat. Want wij vervuilen hem. Geen enkel dier vervuilt zijn eigen leefomgeving. Dus we zijn gewoon dom geweest en we worden eindelijk een beetje wakker.
Bij Philips hebben we hele bijzondere innovaties gedaan. En daar ken ik duurzaamheidgoeroe Marjan Minnesma van. Samen mogen wij met alle partijen die nu meedoen, nadenken hoe we dat gaan organiseren. Wat Circulair Fryslân zo bijzonder maakt is dat het erg bottum up is en heel erg hands on. Projecten zijn gedefinieerd, doelstellingen afgesproken en in 2018 willen we heel concreet zijn. Bij de vereniging zit heel veel goede energie, alles is nu geïnventariseerd en als je al die leuke initiatieven op Innofest ziet, die denken allemaal al heel anders. Daar moeten wij van leren.

Tekst: Cees Terpstra & Sijbe Vogel

Foto: Alex Ploeger