Maiden Voyage

สำหรับคนที่เพิ่งหัดเล่นเพลง Maiden Voyage ของ Herbie Hancock นี้ อาจจะมีปัญหาบางอย่างในการโซโลบน Change นี้ ด้วยเหตุผลว่า มันเต็มไปด้วยคอร์ด sus4 ก็เลยอาจมีความสงสัยว่า เอ … เราจะใช้สเกลอะไรดี?

หากเราดูจาก Lead Sheet เพลง Maiden Voyage จะเริ่มด้วยคอร์ด Dsus4 วันนี้ เราจะลองมาคิด+วิเคราะห์ดูง่ายๆ คือ ถ้าคุณเล่นโน้ต F# แทนที่จะเป็น G(4th) คุณก็จะได้คอร์ด D7 (D Dominant 7) ซึ่งเป็นคอร์ด V ของ Key G ดังนั้น คุณก็เล่น G Major Scale หรือ ถ้าจะให้ถูกต้องกว่านี้ คือ D Mixolydian Mode หรือ G Major Scale ที่เริ่มจาก D

คอร์ดๆนี้จะบ่งบอกอะไร? ตามประสบการณ์ ผมจะเห็นคอร์ด sus4 เป็น คอร์ด V ที่มีเสียงคู่ 4th ที่(น่าจะ) ฟังดูดี และ สร้างความน่าสนใจดี หรือ เหมือนๆกับว่าคอร์ด sus4 นี้เหมือนกับว่า มันถูกปลดปล่อยให้เป็นอิสระ คือ มันไม่เป็นทั้ง Major หรือ Minor หรือ มันไม่มี 3rd ซึ่งนั่นก็คือ มันโคตรที่จะ Open และ Undefined ดังนั้น สำหรับผมแล้ว Pentatonic จึงจะมักถูกใช้กับคอร์ดนี้ หรือ ถ้าเราอยากให้มันฟังดูน่าสนใจขึ้นไปอีก (More Interesting) คุณก็ใช้ Chromatic Extensions หรือ Melodically Extend ในสเกล มันก็โอนะ

ทีนี้ สมมติ ถ้าหากผมเล่น F Natural แทนที่จะเล่น F Sharp ในคอร์ด Dsus4 ล่ะ มันก็กลายเป็นว่า ผมเลือกเล่น II Dorian Mode ในคีย์ C ไปซะงั้น ใช่ไหมครับ (แต่ผมจะเรียนมาแบบเล่น D Mixolidian Scale, without the 3rd ทุกกรณี ครูผมเขาเรียก “Thirdless Scale” ก็เพราะมัน “Absent 3rd”)

หรือ อีกวิธีหนึ่ง ผมจะมองคอร์ด sus4 ในฐานะของคอร์ด Dorian Minor Seventh(คือ Mode II ของ Major Scale) แต่ว่า Root ที่สอดคล้องกับคอร์ด V นั้นเป็นอันเดียวกับ Major Scale in Bass เช่น Gsus4 ก็จะเขียนประมาณว่า Dm7/G (หรือ F/G) ดังนั้น สมมติเมื่อมือเปียโนและคุณเล่นคอร์ด sus4 คุณก็เล่น Left-Hand Voicing เป็นคอร์ด Dm7 แล้วก็โซโลบนคอร์ดนี้โดยคิดเป็น Dm7 ทีนี้มือเบสเขาก็จะเล่น G เป็น Root และทีนี้ Voicing ของเรามันก็มีซาวด์ประมาณคอร์ดDm7 แต่จริงๆมันคือ Gsus4 (อย่าเพิ่งงง ค่อยๆคิดตามครับ)

ดังนั้น สำหรับตัวอย่าง คอร์ด Dsus4 ก็คืออันเดียวกันกับ Am7/D ซึ่งก็หมายความว่า สมมติ ถ้าผมเล่นเปียโนกับคนเบส ผมก็เล่น G-B-C-E เป็น Left-Hand Voicing สำหรับคอร์ด Am7 ในขณะที่ผมก็แค่โซโลด้วย A Dorian ซึ่งก็คือ G Major โดยไม่ต้องกลัวเรื่อง Avoid Notes เลย

ทีนี้ เราก็รู้อยู่ว่า คอร์ด Dsus4 ในเพลง Maiden Voage นั้น มันก็คือสเกลที่มี Natural 4th และ Minor 7th จะมีอะไรเล่นได้อีกล่ะ อย่าง Mixolydian ก็โอเค Dorian ก็โอเค จริงๆทั้ง Harmonic หรือ Jazz(Melodic) Minor ก็ดีโคตรเหมือนกัน หรือ คุณจะ Shifting ระหว่าง Modes ของ D ก็ยังได้ ฟังดูดีอีกต่างหาก อย่าง Mode ที่ผมชอบใช้ก็คือ 5th Mode ของ G Harmonic Minor (หรือ Spanish Phrygian) ซึ่งก็คือ I b9 Maj3 4 5 b13 b7 I (D Eb F# G A Bb C D). (อันนี้ สังเกตว่ามันมี Major 3 อยู่ด้วย แต่ ให้เราเล่นเป็น Passing Note อย่าไปเล่นเป็น Landing Note เชียว)

การโซโลเพลงนี้นั้น เราสามารถโซโลใน Rhythmic ที่หลากหลาย หรือ เล่นในแบบ Modal Way อย่างที่คุณเล่นเพลง So What/Impression นั่นแหละ แต่เวลาผมเล่นบนกีตาร์ ก็ประมาณว่าให้ซาวด์มันฟังดู Lighter Feel สักหน่อย แฮ่ม !

สิ่งที่ผมอยากจะบอกเพิ่มเติมก็คือ วิธีที่เราจะเล่นในคอร์ดที่เราไม่ค่อยคุ้นเคยนั้น ให้คุณ “ร้อง” ออกมาด้วย คือเล่นคอร์ดแล้วก็ร้องดูว่า What Sounds Good บนคอร์ดนั้น ฟังดูแล้วเราชอบไหม จากนั้น ก็ถ่ายทอดลงกับกีตาร์หรือเครื่องดนตรีของคุณ บางปัญหาของผม ผมก็แค่ใช้ “หู” ตัดสิน คือ ขอแค่ฟังแล้วรู้สึกดี ก็เล่นเลย อันนี้คุณครู Ichikawa บอกผมเสมอว่า “Trust Your Ears, Not Your Mind.”

หวังว่าคงจะมีประโยชน์นะครับ