Jean Jacques Rousseau

“To be something, to be oneself and always one, a man must act as he speaks; he must always be decisive in making his choice, make it in a lofty style, and always stick to it.”

Rousseau is een filosoof die onder andere veel heeft betekend voor de pedagogische stroming. In zijn werk Emile behandelt hij de ideale opvoeding. Zoals in het bovenstaande citaat aangegeven, is het voor Rousseau belangrijk dat iedereen een autonoom individu is: iedereen moet zijn eigen keuzes maken. Dit geldt dus ook voor de opvoeding. Volgens Rousseau houdt dit in dat het kind veel vrije tijd krijgt. Kinderen hoeven niet aan verplichte lesroosters mee te doen, maar mogen zelf kiezen hoe ze de dag besteden. Iedereen kind ontwikkelt aan de hand van zijn of haar eigen tempo. Dat klinkt ideaal. Kinderen leren om ‘kinds’ te zijn, hoeven nog geen dingen te doen die ze niet willen doen, leren om zichzelf te vermaken en hun fantasie en creativiteit krijgt genoeg ruimte. Daarnaast is het ook eigenlijk gek dat het hele huidige schoolsysteem gebaseerd is op de gedachte dat ieder kind hetzelfde leertempo heeft. Lezen leer je in groep 3, de tafels in groep 4, etc. Is het ideaalbeeld van Rousseau dan ook beter dan het huidige systeem?

Nee, dat denk ik niet. Er zijn voordelen aan hoe scholen op dit moment zijn ingericht. Kinderen leren om te gaan met verplichtingen en leren sociale vaardigheden door onderdeel van een klas te zijn. Daarnaast is leren makkelijker op jonge leeftijd en door een basisconcept te hebben op veel verschillende terreinen (ieder kind leert rekenen, taal, etc.), kunnen ze later beter een beslissing maken wat ze willen doen. Daarnaast lijkt Rousseau’s ideaal niet heel realistisch. Als kinderen de hele dag vrij zijn, hoe groot is dan de kans dat zij uit zichzelf gaan leren tellen? Hoe zij de wortelverdeling leren, en andere abstracte wiskundige termen? En hoe leren kinderen dan te schrijven en de praten, zonder een idee te hebben van het alfabet? En later, als de kinderen volgroeid zijn tot volwassenen met een kantoorbaan, hoe gaan zij dan om met verplichtingen? Een heel vrije opvoeding lijkt niet goed aan te sluiten op de arbeidsmarkt. En wat als kinderen niet uit zichzelf de hele inhoud van een pak hagelslag gaan tellen, en daarmee leren rekenen? Wat als kinderen de hele dag gaan gamen en daarmee sociale vaardigheden missen?

Rousseau maakt een paar belangrijke punten in Emile. Het is belangrijk dat mensen autonoom zijn, hun eigen keuzes leren maken, zich niet verschuilen achter een groepsidentiteit en ontwikkelen op een eigen tempo. Toch is het ook belangrijk dat kinderen leren omgaan met verplichtingen en dingen leren uit boeken in plaats van uit de praktijk. Het ideale schoolsysteem zou denk ik een combinatie tussen beiden zijn. Ideaal zou zijn dat ieder kind jaarlijks een rijtje taken krijgt wat het kind moet leren. Dan leert het kind toch om te gaan met verplichtingen en kan een kind naar school gaan. Daarnaast heeft het kind wel de vrijheid om te bepalen wat hij of zij wanneer gaat doen (ga ik vandaag het alfabet oefenen? Of ga ik vandaag leren tellen?). Hierdoor worden fantasie en creativiteit gewaarborgd, maar wordt het kind ook op een realistische manier opgevoed.

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.