Galeri x Esnaf

İstiklal Caddesinin ya da Nişantaşı’nın ara sokaklarındaki bir galeri de esnaf sayılmaz mı? Esnaf sadece manav veya ayakkabıcı mıdır? Bence galeriler tam da birer esnaftır. Fakat iyi esnaf mıdır? Onu tartışalım.

Türk insanı ile esnaflık birbirine çok yakın bir yerde duruyor bence. İkisinin de insana çağrıştırdığı şey yakınlık ve samimiyet. Yabancılar Türkiye’de sokaktaki insanların birbirlerine teyze, kızım diye hitap etmesine şaşırıyorlar ya mesela, bunu bize has bir özellik olarak görüyorlar. Bence esnaflık kavramı da bizim toplumumuza has, benzer bir anlam taşıyor.

Bu konu nereden çıktı şimdi? derseniz, bugün uğradığım bir galeriden çıktı. Bir apartman dairesinde bulunduğu için kapıyı çalmanız gereken tarzda galerilerdendi bu. Asansöre binip 2. Kata çıkıyor, kapıyı çalıyorsunuz. Kapıyı açan galeri sorumlusu ise yüzünüze gülümseyip merhaba ya da hoşgeldiniz ‘demiyor.’

Benzer birşeyi ilk defa geçen sene Pera’da bir galeride görmüştüm. Çok garip gelmişti. O sefer ‘yabaniler demekki’ deyip geçmiştim fakat şimdi düşününce, geneldeki durumun pek farklı olmadığını görüyorum.

Ne bileyim bir galeri görevlisi hakkında illa birşey konuşacaksak temsil ettikleri sanatçılar veya sergi hakkındaki bilgisi/bilgisizliği üzerine konuşalım mesela. Ama daha o noktaya geçememişiz, hala ‘selam verdim almadın’ı tartışıyoruz. Komik değil mi?

Zaten galeriler gün boyu ‘müşteri’den çok ‘izleyici’ ağırlıyor. Esasında esnaflık satış yapmak değil, ilişki kurmak ile ilgili. Sen işini iyi niyetle yaparsan her anlamda yükselirsin zaten satışta yaparsın, isim de başka birşey de.

Hal böyle olunca, insanların sanatla ilgili çekingen oluşlarını anlayabiliyorum. Snobluk mu dersiniz? Kurum kültürü mü? Yoksa galeri görevlisinin kişisel bezmişliği mi?

Bahsettiğim durum sanatın -şahane klişe bir tabirle- ‘geniş kitlelere ulaşma’ misyonuna çok ters duruyor.

Sevgili şehirli insan, (bonus olarak kreatif endüstrilerde çalışan insan), en çok korktuğun şey toplumun insanlıktan uzaklaşması değil mi? Tebessüm eden yaşlı teyzeleri Instagram hesabına koymuyor, birbirine saygı duymayan 21. yüzyıl toplumuna eleştiri temalı sergiler açmıyor musun?

Fakat hala daha iki hoş sohbete hasret kalıyoruz.

Fotoğrafı Cape Town’da Whatiftheworld adlı bir galeride çekmiştim.