Doe het met aandacht

Aandacht is een raar ding — je richt je blik ergens op en dat is het. Door naar je koffiemok, een boom, je handen, een mens te kijken vraagt dat beeld je aandacht. Wat zie ik nou eigenlijk? Pas als je dat beeld kadreert zoals een fotograaf dat doet, valt de rest weg. Dat stuk van het beeld blijft over. Die koffiemok, die boom, die handen, die mens, meer is er even niet. Wat zie ik nou eigenlijk? En dan, op dat moment, in dat kader, in dat beeld, gebeurt er iets bijzonders. Het beeld vraagt je aandacht.

In een artikel schrijft Daniel Goleman over wat die aandacht kan doen tussen jou en anderen, tussen mensen: ‘People experiencing rapport can be more creative together and more efficient in making decisions. For management teams mapping a business strategy or a marketing group planning a new product launch, rapport can mean the difference between an okay result and a great one.’

Goleman gebruikt hier het Engelse woord ‘rapport’, dat staat voor ‘Een nauwe en harmonieuze relatie waarin de betrokken personen of groepen elkaars gevoelens of ideeën begrijpen.’ Dus als je de ander, je collega, met aandacht vangt, ziet, ontstaat er een grote betrokkenheid, die overigens elk besluit dat genomen wordt het werk positief zal beïnvloeden. Dat zeg ik niet. Dat zegt Goleman ook niet. Dat zeggen wetenschappers als Robert Rosenthal, die met een studie aandacht tussen medewerkers heeft onderzocht. Rosenthal kwam met deze conclusie: ‘Gedeelde aandacht geeft positieve gevoelens waardoor het gesprek synchroon wordt.’ Je zou kunnen zeggen dat aandacht hebben voor elkaar in welk gesprek dan ook ervoor zorgt dat we met positieve gevoelens dezelfde kant op kunnen kijken. Zo’n werkwijze heeft zoveel meerwaarde tussen collega’s, bijvoorbeeld al met het geven van feedback aan elkaar.

Bekijk deze video eens waar Daniel Goleman en Bill George spreken over feedback -

Resultaat van aandacht is dus synchroniciteit — een nog weinig gebruikt middel dat teams zoveel meer kan helpen. Carl Jung herkende het fenomeen het eerst en schreef er een boek over. Het makkelijkst is het vandaag de dag te omschrijven als ‘flow’. Het resultaat van synchroon zijn in bijvoorbeeld overleg tussen mensen geeft een saamhorigheid die tot nieuwe oplossingen kunnen leiden. Of zoals Goleman het omschrijft: ‘Intentionally paying more attention to someone may be the best way to encourage the emergence of rapport. Listening carefully, with undivided attention, orients our neural circuits for connectivity, putting us on the same wavelength. That maximizes the likelihood that the other essential ingredients for rapport — synchrony and positive feelings — might bloom.’

Interessant, maar zoals zoveel: makkelijker gezegd dan gedaan. Klopt. Met aandacht werken, luisteren, in een flow komen, is lastig. Vooral als je gewend bent in tegenstellingen te denken. De ‘ja, maar’ cultuur. Mensen die graag een eigen plasje erover willen doen en graag alle andere kanten willen benadrukken zonder goed te luisteren. Waardoor we weer vele uren moeten vergaderen om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen.

Oefening baart, net als altijd, ook hier de kunst van aandacht. Dat kan heel constructief met een methode als ‘Ik Jij Wij’ die door Johan de Kleuver is ontwikkelt. Maar begint natuurlijk met de intrinsieke motivatie om er meer uit te halen met elkaar door aandacht de plaats te geven die het verdiend op de werkvloer.

In onze workshop Cirkel van Aandacht onderzoek ik het gevolg van aandacht op verschillende niveaus zodat we alle menselijke aspecten erbij betrekken. Of zoals Parker Palmer, wiens ideeën ik hierin volg, schrijft: ‘When we reconnect who we are with what we do, we approach our lives and our work with renewed passion, commitment, and integrity.’

Ron van Es, creative director Work and Purpose

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Ron van Es’s story.