Het ‘omzien’ in je werk.

Ron van Es
Aug 18 · 4 min read
Image for post
Image for post

In deze ingewikkelde tijd is het voor een organisatie meer dan ooit goed zorg te dragen voor eigen mensen. Hun welzijn draagt bij aan het goed functioneren van de organisatie. Ofwel: output is een gevolg van juiste input. Meer filosofisch: zo binnen, zo buiten. Wie je bent als organisatie, wat je doet en wilt, hangt nauw samen hoe je aan de binnenkant leeft. Ja, dat is een kwestie van cultuur. Zoveel mogelijk verbinding blijven houden met waarom je als organisatie begonnen bent en nu bestaat. Waarom doen we wat we doen, en doen we dat nog goed?

Cultuur wordt niet op één dag geboren en is geen kwestie van een missie statement, dat weet iedereen zo langzamerhand wel. Dooddoeners werken niet meer. Diepgevoelde betekenis wel. Om die levens te houden is een open gesprek over belangrijke thema’s op het werk essentieel. Zo’n thema — vreemd genoeg voor sommige organisaties nogal beladen — is compassie. In mijn boek ‘Ertoe doen, de cirkel van betekenisvol leven’ schrijf ik uitgebreid over compassie. Het is een instrument voor elk individu, maar ook voor een organisatie dat als een kompas kan werken. Wat is mijn verhouding met cliënten, patiënten, burgers, klanten, medewerkers, mensen? Natuurlijk is het idee van compassie veel vaker beschreven en oudere verhalen geven voldoende stof tot nadenken. Maar waarom is het thema dan zo beladen?

Image for post
Image for post

Mogelijk heeft het idee van efficiënt werken, het model van Lean denken, Excel sheets, productiviteit een te belangrijk aandeel in de cultuur gekregen. Zo’n groot aandeel dat het gesprek over bijvoorbeeld compassie, of in een ander woord: barmhartigheid, te weinig aandacht meer heeft. Toch is juist werken vanuit een diepere betekenis, compassie of zoals een zorgprofessional als Andries Baart leert ‘presentie’ van groot belang voor het slagen van een organisatie.

‘Erkennen wat er is, erkennen wat je diep van binnen te weten bent gekomen, maar wat er al was, heeft ook te maken met het erkennen dat je iets wilt. En dat willen wil zelf dan ook. Erkennen van jezelf gaat jou dus moeite kosten. Erkennen is dat je gaat staan en je mond opendoet. Stem geeft aan wat je wilt, of wat er gewild wordt. Dat vraagt om moed, want de angst afgewezen te worden of te falen, duwt je makkelijk weer terug. In dat erkennen geef je dus antwoord op de vraag. Welke vraag?’

Hoe krijgen we het gesprek op dit soort belangrijke thema’s (weer) op gang? Mijn idee was en is door taal. Taal die dieper kan doordringen in ons gevoel en emotie. Taal die soms het onuitsprekelijk verteld waardoor eigen verhalen los kunnen komen. Dat is de reden dat ik voor poëzie heb gekozen door de bundel ‘Zie naar jou om’ te schrijven. In die bundel gaat het over het omzien, ook naar jezelf. Compassie, barmhartigheid voor de ander. Ziek zijn en toch mens willen blijven. De rol van oprechte aandacht.

Wat nu, dacht ik, als poëzie de taal is die het gesprek opent? Om op een andere manier de belangrijke thema’s als het gaat over interne cultuur van welzijn op tafel te krijgen? Medewerkers zich te laten uitspreken? Laten reflecteren op eigen werk? De verbinding met dat werk (weer) te laten ervaren? Samen verhalen delen. Beter begrip te laten krijgen dat juist deze thema’s het werk niet alleen meer betekenis geeft, maar ze ook noodzakelijk zijn om zo je werk optimaal te doen.

Vandaar dat ik graag in de vorm van een Tafelgesprek binnen organisaties die bovengenoemde thema’s wil bespreken. Het is een heel eenvoudige open vorm. Met hulp van een enkel gedicht samen kijken naar hoe het werk geleefd en beleefd wordt. Wat de wortels zijn binnen de cultuur. Hoe de dagelijkse taken meewerken om het werk betekenisvol te houden. Wát is de rol van compassie? Hóe werkt oprechte aandacht? Waar krijgt barmhartigheid de ruimte?

‘Verbeeld je een deur. Sluit je ogen en verbeeld je een deur. Een grote deur, een kleine deur. Hoe dan ook. De deur is dicht. Stel jezelf dan eens de vraag: sta ik aan de buitenkant van de deur of aan de binnenkant? Hoe kijk je in je verbeelding naar die deur? Stel jezelf dan eens de volgende vraag: als de deur opengaat, waar geeft de deur dan toegang toe?’

Praktisch

Een organisatie kan mij uitnodigen voor zo’n Tafelgesprek — meestal nemen we daar 2 tot 3 uur voor. Dat kan binnen een teamverband, een managementoverleg, een heisessie, etc. zijn. Voorbereiding voor een Tafelgesprek is niet nodig. De opvolging van een dergelijk Tafelgesprek is meestal dat de eigen uitgesproken verhalen en verlangens zullen leiden naar vernieuwde interne processen op cultuur.

Ron van Es founder School for Purpose Leadership

We vroegen aan David Katz, founder van Plastic Bank over de rol van compassie in zijn besluitvorming en werkwijze in zijn groeiende organisatie. Het gevolg was een zeer ontroerend gesprek dat tot diep nadenken stemt.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch

Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore

Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store