Hoe kijk je terug?

Ron van Es
Jul 21 · 4 min read

Stephen Covey, bekend auteur van leiderschapsboeken, heeft een beroemde verbeeldingsoefening bedacht bij zijn opmerking ‘Begin met het einde voor ogen’. Dat ‘begin met het eind voor ogen’ is een gewoonte die je kunt aanleren volgens Covey. En wat dan helpt is je je eigen begrafenis voor te stellen. Zo beeldend mogelijk. Kist, kerk, mensen. Maar wat vooral belangrijk is in die verbeelding is hoe mensen over jou zullen spreken. Wat zeggen ze daar bij die kist waar jij in ligt? Welke verhalen vertellen ze? Wie was je voor hen? Het is misschien te makkelijk om hier te veronderstellen dat ‘manager van het jaar’ van je bedrijf, of ‘hij hielp onze omzet te verdubbelen’, of ‘zij kon zo hard werken’ nou niet bepaald verhalen zijn die verder zullen komen dan de deur van de aula van de begraafplaats. En toch lees ik nog wel eens rouwadvertenties waar niets persoonlijks in staat. Wat betekende je voor anderen? Daar gaat het om. Waarin heb jij een verschil gemaakt? Niet in de omzet van je bedrijf of de reorganisatie, maar in de harten van de mensen om je heen en bij jezelf?

De verbeeldingsoefening van Stephen Covey kan behoorlijk confronterend zijn, heb ik wel gemerkt. Niemand kijkt graag naar zijn eigen einde. Maar het helpt wel om je reis verder te bepalen.

Vraag je eens af, in je verbeelding, hoe ziet jouw einde er eigenlijk uit? Sluit je ogen zien en kijk eens naar je eigen film. Wie zullen er zijn, wie spreken er, wat wordt er gezegd? Wat zul je hebben betekent? Niet wat heb je bereikt, maar hoe heb je dat bereikt zal belangrijk zijn. Welk gevoel ‘overvalt’ je nu als je dit allemaal ziet. Schrijf het vooral eens uitgebreid op zodat je er steeds weer naar terug kunt bladeren.

Portrait of my Father.

Portrait of my Father.

Ik ben al meerdere malen in het Crocker Art Museum in Sacramento geweest en heb dit schilderij ook meerdere malen gezien en elke keer overkomt me dat gevoel dat ik naar een intiem moment kijk van iemand die zijn stervende vader van dichtbij heeft gezien. Vastgelegd in een enorm schilderij. Je komt een zaal binnen van dit museum en daar hangt het. Dat laatste moment van een oude man, de vader van de kunstenaar.

De kunstenaar heet Stephen J. Kaltenbach en deed er 7 jaar over om dit eerbetoon aan zijn vader te maken. Hij noemde zijn schilderij ‘Portrait of my Father’ en het begeleidend schrijven zegt: ‘This painting is a memorial, one that celebrates a loved one and his passage from this life to the next.’

Hier is de kunstenaar aan het werk geweest die als een alchemist dat ene moment van leven en dood heeft vastgelegd en mij als kijker elke keer weer laat nadenken over mijn leven en mijn overgang naar het volgende.

De telefoon van de wind.

Als in Japan de tsunami in 2011 de kust hard treft, is het gevolg verschrikkelijk. Golven van soms 15 meter hoog slepen mens en haard mee. 15.894 vinden de dood en er worden officieel nog 2.558 mensen vermist. Velen blijven verweesd en verdwaasd achter. Het verdriet is enorm, hoe dit te verwerken?

De telefoon van de wind.

Op 60 meter hoogte van de kust ligt de tuin van Itaru Sasaki, inmiddels 73 en tuinontwerper. Hier verzamelen mensen zich, delen leed, drinken thee samen en rouwen in zijn tuin. Om leed te verwerken heeft hij ooit een oude telefooncel gekocht. In de cel een telefoon die niet is aangesloten, dat zie je meteen, maar het is een manier om met de doden te communiceren. Het leed met hen te delen. Het gemis uit te leggen. Vooral voor mensen die daar moeite mee hebben, gevoelens te uiten, is de telefooncel een veilige ruimte. Hier mogen tranen vloeien. Itaru Sasaki noemt zijn telefooncel ‘Kaze no Denwa’, de telefoon van de wind.

In een stuk in de Volkskrant volgt de journalist Jeroen Visser de jonge Hirotake Murakami, die zijn oudste broer verloor. Hier, in deze telefooncel, kan hij eindelijk met hem praten. ‘Tien tot vijftien minuten zijn verstreken. Hirotake heeft alles gezegd wat hij wilde zeggen. Hij neemt nog even een moment voor zichzelf en hangt dan op. Als hij naar buiten stapt, heeft de harde wind ineens plaatsgemaakt voor een zachte bries. Het voelt als een bevestiging van het gevoel dat hij al had: dat de wind zijn woorden heeft meegenomen naar zijn broer.’

Ik las dit verhaal met het idee van heimwee in mijn hoofd. Heimwee naar die grote verbondenheid met elkaar, ook na de dood. En dat we dat ook zo sterk kunnen voelen en weten als we in een telefooncel staan met een telefoon die nergens op is aangesloten enkel met ons hart en dieper weten. En, dacht ik, is het niet wonderlijk dat een telefooncel, die door meer dan 300 mensen per maand wordt bezocht, ons daarbij helpt? Net als het altaar in ons huis, het beeld in kerk of tempel, of een steentje in onze zak.

Een verbeelding, een schilderij, een telefooncel, alles verbindt, alles is onderdeel van het geheel waar we met elkaar in leven, en sterven, en leven.

Er is zelfs een compositie gemaakt n.a.v. deze windtelefoon. Beluister hem hier. Misschien kun je dit muziekstuk eens beluisteren als je nu nadenkt over jouw einde van je reis?

Ron van Es School for Purpose Leadership

    Ron van Es

    Written by

    Schrijver, spreker, coach, filmmaker, partner Purpose Day, psychosyntheticus, purpose-driven leadership. School for Purpose Leadership. www.purposeleadership.nl

    Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
    Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
    Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade