Waar ben ik in dat hele verhaal?


Er kwam een zin binnenrollen: ‘Waar ben ik in dat hele verhaal?’

Ik keek naar die zin, ik liep er eens om heen, en bedacht me dat het een tekenfilm was. De ‘ik’ liep wat verloren rond in de straten van wat een heel verhaal moest zijn, maar kon het stratenplan, het verhaal niet vatten. ‘Waar’ ben ik nou? Dat waar was belangrijk om het ‘ik’ te verbinden aan dat ‘hele verhaal’.

Ik. Waar. Verhaal. ? Drie woorden en een vraagteken. Daar gaat het dus over.

Natuurlijk, als je gaat inzoomen valt er meer over te zeggen. De ‘ik’ — en dat weten we nu wel — kun je uiteenrafelen in minstens een bewuste en een onbewuste ik. Het ‘ik’ zelf lijkt dus uit meer dan een enkel ik te bestaan. Er is een soort buiten — en binnenkant. Op z’n minst, maar ik hou het nu even overzichtelijk. Het ‘waar’ heeft te maken met richting. Ook daar kun je spreken van een richting inslaan, een bewuste keuze om daarna de verrassende ontdekking te doen dat er een veel groter onbewuste keuze lijkt te zijn. We lijken altijd uit te komen, waar we op dat moment iets te doen hebben, of nodig zijn. Waar, de richting, leidt ons altijd ergens naartoe. Bewust, maar vooral onbewust. Tenminste, als je het wil zien. Want daar gaat dan het verhaal over. De ‘ik’ en het ‘waar’ zijn onderdelen van het ‘verhaal’. Het verhaal staat niet apart, los, in een hoekje te wachten. Ik ben het verhaal, waar brengt me bij het verhaal, en het verhaal, als ik het zie, was er altijd al.

Is bovenstaande nou filosofische gebrabbel over drie woorden en een ?

Denk eens terug aan die tekenfilm. En schets je eens een beeld van jou in welke situatie dan ook. Zie je daar je ‘ik’, je vraag naar ‘waar’ en het hele ‘verhaal’ ? Neem bijvoorbeeld je werk. Waar is de ‘ik’ in je werk, waar is de ‘waar’ in dat werk, en wat is het ‘verhaal’ in het werk ? ‘Waar ben ik in dat hele verhaal?’

Of neem je relaties. Ik. Waar. Verhaal. ?

Neem je eigen leven. Ik. Waar. Verhaal. ?

De punten tussen de woorden zijn de momenten waarop we ademhalen. De momenten waarop we nadenken. Of naar ons hart luisteren. Het zijn de momenten van een keuze. Het is zoals de psychiater Viktor Frankl schreef: ‘Between stimulus and response there is a space. In that space is our power to choose our response. In our response lies our growth and our freedom.’

De zangeres Wende Snijders heeft jaren geleden een lied geschreven dat mij aan het denken zette over de respons. Een stukje tekst uit dat lied ‘De wereld beweegt’:

‘De wereld beweegt, ze duwt ze trekt

Ze zingt ze zaait

Ze deint ze draait

We draaien mee

We graaien mee we grijnzen

en we gieren mee

We gaan vooruit met volle kracht

We draaien door uit alle macht

We tollen rond en klimmen op

Maar wie vangt, wie zwemt, wie bidt, wie sust, wie kust, wie blust, wie draagt, wie helpt, wie wacht?’

Er kwam vandaag een zin binnenrollen: ‘Wie ben ik in dat hele verhaal?’

Ron van Es, Adviseur Cultuur & Organisatie, Founder Factory of Things.

Ik werk in teamsessies aan de belangrijke vragen over de cultuur en waarden in het werk. Onderzoeken, luisteren en helder formuleren.