Op het strijdtoneel met Gladiatoren

Het Gallo-Romeins museum is de afgelopen maanden de setting geweest voor een tentoonstelling van oude vechtersbazen uit onze streken, de gladiatoren. Grote standbeelden, kleine stenen met ‘raak me aan’, en blinkende helmen wisselden elkaar af. Jammer genoeg deden de ellenlange audiofragmenten iets van die schoonheid af.

Bij het binnenkomen van de tentoonstelling wordt je niet meteen ondergedompeld in de wereld van de Gladiatoren. Het begint met stenen waarin taferelen van vechtende gladiatoren en dieren te zien zijn. De echte sfeer zit er dan nog niet in. Het gevoel dat je echt in de wereld van ruwe mannen en vechtende leeuwen bent binnengestapt ontbreekt. Ook de informatie via de audioguide is vaak overbodig of te langdradig. Als je echt informatie wil horen bij de stukken maar je wilt het op een leuke manier ontdekken, kan je ook kiezen voor de ‘kinder’ uitleg. Je krijgt nog steeds relevante informatie maar het is veel minder langdradig.

Na het eerder algemene stuk komt de tentoonstelling echt op gang. Aan weerszijden van een gang staan er verschillende soorten gladiatoren afgebeeld. Met naam en uitleg staan ze op de muur te pronken in hun traditionele outfit en wapenuitrusting. Iedere soort gladiator had een speciaal kenmerk que uitrusting wat hem uniek maakte. Na de gang komen enkele van de indrukwekkende stukken. Echte helmen die zijn opgegraven uit onder andere Pompeii, waar een gladiatorenschool was, staan netjes op een rij. Wat opvalt is de verschillen tussen sommige helmen. Zo zijn er simpele exemplaren met enkel kijkgaten en amper versieringen, de helm van een Secutor. Deze was praktisch heel goed gemaakt want een Secutor vocht vaak tegen een netvechter. door het gladde oppervlak en de kleine kijkgaten kon noch het net, noch de drietand van een netvechter, veel schade aanrichten. Andere helmen, zoals die van Thraex, werden rijkelijk versierd. Hoe dan ook, heel erg praktisch konden de 3 kilo zware ijzeren helmen ook niet geweest zijn. Zeker niet onder de blakende zon.

Een mooi versierde gladiatorenhelm van een Thraex. De oogklepjes konden open en je ziet ook een brede rand die veel bescherming biedt aan de nek. Verder staat er nog een kam en vele, vaak symbolische, figuren afgebeeld op de helm.

Als je stenen van het Colosseum wil aanraken, zit je in Tongeren ook op het goede adres. Na de helmen stap je namelijk de arena binnen. Uitleg van hoe gevechten werden georganiseerd komt uitgebreid aan bod. Hier zijn er wel een aantal verrassingen. Gladiatorengevechten waren zeer sociale aangelegenheden. Er kwam veel organisatie aan de pas en vaak was het ook ter aangelegenheid van speciale feesten. Het hele gebeuren bestond ook niet alleen uit de gevechten. Eerst kregen de gladiatoren een feestmaal voorgeschoteld, de avond voor een gevecht. Een feestmaal is wel misschien niet het juiste woord. Voor sommigen onder hen zou het wel eens hun laatste maal kunnen zijn. Veel gladiatoren schreven zelfs een testament voor het gevecht. Als de dag begon was er eerst een parade. De gladiatoren werden voorgesteld en daar kwam veel volk naar kijken. Deze evenementen waren niet alleen pracht en praal. Ook executies van criminelen werden live uitgevoerd als tussendoortje, en wilde dieren opjagen en doden hoorde bij het spektakel.

Een mini versie van de beroemdste arena waarin gladiatorengevechten plaatsvonden.

Het einde van de tentoonstelling toont het ook het einde van de gevechten. We zien taferelen in steen gebeiteld die verhalen vertellen over hoe gevechten eindigden en wat de uitslag was. Er waren verschillende situaties waarop gevechten konden uitdraaien. Een van de deelnemers kon sterven tijdens spel, iemand gaf zich over, of het blijft onbeslist. Afsluiten doet de tentoonstelling met mooi woorden van vrouwen van gladiatoren waarvan de man is gestorven.

Sybille Bruneel

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.