Ziektes, seizoenen en lichaamssappen

Uit Hippocrates, Vol I, Heracleitus on the universe:

‘For just as every year participates in every element, the hot, the cold, the dry and the moist — none in fact of these elements would last for a moment without all the things that exist in this universe, but if one were to fail all would disappear, for by reason of the same necessity all things are constructed and nourished by one another — even so, if any of these congenital elements were to fail, the man could not live. In the year sometimes the winter is most powerful, sometimes the spring, sometimes the summer and sometimes the autumn. So too in man sometimes phlegm is powerful, sometimes blood, sometimes bile, first yellow, and then what is called black bile.’

Volgens de oude Grieken bestond de mens uit vier lichaamssappen: zwart gal, geel gal, slijm en bloed. Bij een gezond mens zijn deze in balans. Als een persoon ziek is, had dit te maken met een onbalans tussen deze 4 lichaamssappen. Echter worden deze lichaamssappen in de persoon versterkt door de verschillende seizoenen. Zo is slijm meer aanwezig in de persoon in de winter. Dit verklaart bijvoorbeeld waarom mensen in de winter vaker verkouden zijn als in de zomer.

Hoewel het idee van verschillende lichaamssappen en de onbalans die voor ziekte zorgt allang achterhaald is, is het wel interessant te zien hoe de Grieken op zoek gingen naar een verklaring waarom verkoudheid vaker in de winter dan in de zomer voorkomt. Door op te vallen dat slijm, natuurlijk onder andere dankzij verkoudheid, vaker het lichaam verlaat in de winter als in de zomer, verklaarden zij zo de onbalans in de desbetreffende persoon. Zo verklaarden zij ook de verschillende ziektes en behandelmethodes. Wanneer een persoon slechts 1 lichaamssap had, zou hij niet snel ziek worden en zou er slechts 1 manier zijn om hem te genezen. Omdat het er 4 zijn, kan men dus per seizoen last krijgen van verschillende ziektes en zijn er meer manieren om een persoon te genezen.