Mükemmeliyetçilik ve Gelişim

İnsan, yeryüzüne bakıma muhtaç bir halde gelir. Ailesi tarafından yetiştirilerek hayata hazırlanır. Bu sosyal çevre onun gelişimini ve ileriki yaşamındaki pek çok içselleştirilmiş süreci belirleyici özellik taşır.

İnsan birçok şeyi yaparak öğrenir. Bu süreçte hata yapmak esastır. Hatasız insan olmaz. Hatasız öğrenme mümkün değildir. İnsan, yürümeyi öğrenmesi için çoğu kez düşer kalkar. İlk eğitimini aile içerisinde alır. Ailenin bakış açısı çocuk üzerinde oldukça etkilidir. Beyin buna göre zihinsel şemalar geliştirir. Zamanı gelir. Aile içerisinden çıkar, eğitim hayatı başlar. Farklı bir çevre içerisine girmiş olması, farklı insanlarla iletişim kuruyor olması zihin yapısında değişiklik meydana getirir. Bu da, farklı zihinsel şemalara sahip olmasına ve farklı davranışlar sergilemesine yol açar. Eğitimi içerisinde, rekabetçi unsurlar ve yarış atı muamelesi görmesi o kişiyi hatasız olma eğilimi gösterme ve kendisine olan saygısını yitirme noktasına getirebilir.

Mükemmeliyetçilik, insanın gelişimini ve ilerlemesini tıkayan bir mekanizmadır. İnsan bir şeyler yaparak daha iyisine ulaşabilir. Zaten mükemmel kemale ulaşmış anlamındadır. Kemale ulaşmak ise her zaman olan ilerlemenin ve gelişimin sonucu olarak ortaya çıkacak bir zihin yapısıdır.

Zihin, birçok konuda mükemmel iş yapacağım saplantısı içerisinde hatasız olmaya çabalar mükemmeliyetçilerde. Örneğin, her konuyu en ince ayrıntısına kadar bilmesi gerektiğini sanır. Her konuyla ilgili çıkan her kitabı, makaleyi, videoyu takip etme isteği uyandırır. Kısıtlı zaman içerisinde dünyada yaşayan insan için bu imkansız bir amaçtan öteye gitmeyecektir. Boş bir amaç olması da cabasıdır.

Mükemmeliyetçi insan kendisini ödüllendiremediği için, sıkıntılar yaşar. Depresif bir kafa yapısı içerisinde sıkıntı ve üzgün bir yaşamı kendisine zerk eder. Hayatı zehir etmesi kendisine zarardır fakat farkında değildir.

Mükemmeliyetçi insan üretim konusunda çok geridedir. Örneğin, mükemmel bir yazı yazamadığı için yayınlamaz ya da yazmaktan vazgeçer veya mükemmel müzik yapamayacağını düşündüğü için deneme zahmetinde bile bulunmaz. Örnekler çoğaltılabilir. Mesele hızın bu kadar önemli bir olduğu devirde, yavaş kalınmasıdır. Hızlı ve seri üretim yaparak rekabetin sınırlara dayandığı bir dünya paradigması içerisinde geri kalmışlar mükemmeliyetçiler olacaktır.

Mükemmeliyetçiliğin ortaya çıkışının bir diğer sebebi toplumsal yargılamalardır. Toplumun eleştirmeleri, kınamaları ile yetişen nesiller hata yapmaktan korkar hale gelir. Bu hatasız olma isteği, mükemmel iş yapma ve davranış sergileme zihniyetine evrilir. Bu da genç dimağların çürümesi için yeterli sebeptir.

Mükemmeliyetçiliği bizzat yaşadım. Evet, ben de bir mükemmeliyetçiyim. Bununla yaşamaya alıştım fakat değişim yapma zamanının gelip geçtiğini, yaşımın ilerlediği fark etmem sayesinde hızlanmaya karar verdim. Kimsenin hatasız olmadığı ve hata yapmadan öğrenmenin ve gelişmenin asla mümkün olmadığı bu dünyada, daha çok hata yaparak bu geliştirmiş olduğum — evet mükemmeliyetçiliği kendi kendime yaptım, kendi kendime büyüttüm içimde- yenmeye çaba sarf ediyorum. Yeni bir şeyler deneyince ister istemez meydana gelen değişimin ve gelişmenin oldukça memnun edici olduğunu fark ettim.

Peki ne yapmalı? İnsanın muhakkak yapmaktan zevk aldığı bir iş vardır. İnsanın aşkla yaptığı bir uğraşı vardır muhakkak. Kendisine kaybettiği ve zamanın nasıl geçtiğini anlamadığı bir uğraş. İnsan bunu kendi içinde keşfedip, kendisine yapılan olumsuz eleştirilere kulak asmamalı. Bunun da, mükemmeliyetçiliği tetikleyeceğini düşünüyorum. İnsan kendi yolunda ilerlemeli.

Sonuç olarak, mükemmeliyetçiliğin bir seçim olduğunu düşünüyorum. Etrafı fazla önemseyip, ne diyeceklerine fazla kulak asıp, kendi gelişimini durdurmanın en büyük sebebi olduğunu sanıyorum. Kurtulmak belki mümkün değildir tamamen ancak kontrol altına alınabilir. İnsan hata yapar ve yapmalıdır. İnsan kendi içindeki sese kulak vermeli ve tutkusunu takip etmelidir bana göre. Sonrasında zaten işler mükemmelleşmeye başlar. Zamana bırakıp, sabırla çalışmaya devam etmek mükemmeliyetçiliğin çözümü olabilir. Uzun lafın kısası: Çalışmaya devam. :)

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Ümit Çonay’s story.