Emotional First Aid : ปฐมพยาบาล(เบื้องต้น)อาการบาดเจ็บทางอารมณ์ #1

(อาการบาดเจ็บทางอารมณ์ที่เรามักเจอในชีวิตประจำวัน)

เราต้องเจอกับความบาดเจ็บทางอารมณ์เป็นเรื่องปกติ เช่น การถูกปฏิเสธ หรือความล้มเหลวอยู่เสมอในชีวิต เช่นเดียวกันกับการได้รับบาดเจ็บทางร่างกาย เช่นถูกมีดบาด หรือแผลถลอก เคล็ดขัดยอก ในขณะที่เราให้ความสำคัญเต็มที่กับการดูแลรักษาบาดแผลที่เกิดขึ้นตามร่างกายอย่างโดยด่วนที่สุดเท่าที่จะทำได้ แต่เรากลับลืมที่จะดูแลเอาใจใส่ในแบบเดียวกันนี้กับบาดแผลที่เกิดขึ้นกับจิตใจและอารมณ์

เมื่อเราถูกมีดบาด ไม่มีใครหรอกที่จะเดินไปรอบๆโดยที่ปล่อยให้เลือดไหลไม่หยุดอยู่อย่างนั้น เราตระหนักดีว่าการละเลยแผลมีดบาดนั้นอาจนำไปสู่การเป็นแผลติดเชื้อ ซึ่งยิ่งทำให้ต้องใช้ระยะเวลารักษาแผลนั้นนานขึ้น ดังนั้นเราจึงรีบทำความสะอาดแผล ใส่ยา และติดพลาสเตอร์ เพราะเรารู้ว่านั่นเป็นการทำให้กระบวนการรักษาเกิดขึ้น, ลดความไม่สบายลงทันที และป้องกันไม่ให้บาดแผลเล็กน้อยกลายเป็นแผลที่ใหญ่ขึ้น

แต่เมื่อมาถึงความบาดเจ็บทางอารมณ์โดยทั่วไป เรากลับไม่ได้ตระหนักหรือใส่ใจในทำนองเดียวกันนี้ เราไม่ได้รู้สึกถึงความจำเป็นในการทำความสะอาดแผลใจ ไม่ได้มีความเร่งร้อนในการปฐมพยาบาล ไม่มีความกลัวว่าบาดแผลเล็กจะลุกลามกลายเป็นแผลใหญ่ ซึ่งในความเป็นจริงนั้น ความบาดเจ็บทางอารมณ์มีความเสี่ยงและส่งผลต่อสวัสดิภาพทางอารมณ์ มากเช่นเดียวกันกับความบาดเจ็บทางร่างกายที่ส่งผลต่อสุขภาพกาย ความบาดเจ็บทางอารมณ์ก็สามารถ “ติดเชื้อ” ได้เช่นเดียวกันถ้าเราละเลยมัน มันจะต้องใช้เวลาในการรักษาให้กลับมาเป็นปกตินานมากขึ้นหากเราไม่ใส่ใจดูแล และมันจะทำให้เราเจ็บปวดอยู่เรื่อยๆไปหากเราไม่ใส่ยาหรือติดพลาสเตอร์ที่เหมาะสม

อาการบาดเจ็บทางอารมณ์(ทั่วไป)ที่เรามักเจอในชีวิตประจำวัน

โดยปกติแล้ว เราไม่ได้รีบไปหาหมอทุกครั้งที่เรามีอาการไอ แผลถลอก หรือปวดท้อง เรามักจะดูแลรักษาเบื้องต้นที่บ้านของเราเอง และแน่นอน ถ้ามันไม่ดีขึ้นเราจึงไปหาหมอ แต่โดยส่วนใหญ่แล้ว อาการเจ็บป่วยเบื้องต้นเหล่านี้เราจะดูแลรักษาด้วยตัวเองโดยใช้ความรู้พื้นฐานที่เรามีมาโดยไม่ต้องพึ่งหมอทุกครั้งไป และนั่นก็เป็นความจริงเช่นเดียวกันกับการเจ็บป่วยใจเบื้องต้น เราควรมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับอาการบาดเจ็บทางอารมณ์และการปฐมพยาบาล ซึ่งนั่นจะช่วยให้เราสามารถดูแลสุขภาพใจของเราได้ในขั้นต้นโดยไม่ต้องพึ่งผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

นี่เป็นอาการเจ็บป่วยทางอารมณ์โดยทั่วไป ที่จำเป็นต้องได้รับการปฐมพยาบาล

1. การถูกปฏิเสธ : เราเจอการถูกปฏิเสธอยู่ตลอดเวลา โดยคนรัก หัวหน้างาน เพื่อน หรือแม้แต่คู่สมรส การถูกปฏิเสธเปรียบเหมือนการถูกบาดหรือแผลถลอกทางอารมณ์

2. ความล้มเหลว : บ่อยครั้งที่เราล้มเหลวต่อการทำสิ่งต่างๆให้สำเร็จตามเป้าหมายของเรา ไม่ว่าจะเป็นการสอบให้ผ่าน หรือทำงานที่เราตั้งใจไว้ให้เสร็จ ความล้มเหลวเปรียบเหมือนการเป็นไข้หวัดทางอารมณ์ ซึ่งถ้าปล่อยไว้มันสามารถกลายไปเป็นอาการปอดบวมทางใจได้

3. ความโดดเดี่ยว : เราทุกคนล้วนเคยผ่านช่วงเวลาที่รู้สึก เหงา หรือโดดเดี่ยว จากการที่รู้สึกว่าบางความสัมพันธ์ที่เรามีในชีวิตไม่สามารถเติมเต็มความต้องการทางอารมณ์ของเราได้ ปัญหาคือว่า ยิ่งถ้าเรารู้สึกเหงามากเท่าไหร่ หรือรู้สึกถูกทอดทิ้งไม่ได้รับการดูแลเอาใจใส่มากเท่าไหร่ มันก็ยิ่งทำให้กล้ามเนื้อแห่งความสัมพันธ์ในชีวิตของเรายิ่งลีบ(อ่อนแอ)มากเท่านั้น

4. การสูญเสีย : เราเจอกับประสบการณ์การสูญเสียอยู่เสมอ ; เมื่อญาติของเราเสียชีวิต, เพื่อนย้ายออกจากเมืองไม่ได้ติดต่อกันเหมือนเดิม, ลูกๆต้องย้ายไปเรียนไกลบ้าน, สัตว์เลี้ยงที่รักของเราตาย หรือแม้แต่ต้องออกจากงานที่รักอย่างไม่ทันตั้งตัว ฯลฯ การที่เราฟื้นฟูและสร้างชีวิตขึ้นใหม่หลังการสูญเสีย สามารถเป็นไปได้ทั้งสองทางคือ สามารถดึงเอาความเข้มแข็งต่อการเผชิญความเจ็บปวดออกมามากขึ้น หรือ กลับเพิ่มเติมความอ่อนแอให้กับจิตใจ

5. การคิดซ้ำ วนไปวนมา : มันเป็นเรื่องง่ายมากที่จะติดอยู่ในวงจรของการคิดเรื่องเดิมๆซ้ำๆ ซึ่งทำให้เรารู้สึกท่วมท้นและยิ่งกระตุ้นความเสียใจหรือโกรธ มันยากมากที่เราจะมีพลังไปคิดเรื่องอื่นๆได้ แต่การคิดซ้ำวนไปวนมาเช่นนี้เป็นเหมือนการแคะแกะเกาบาดแผลใจของเรา ซึ่งนั่นไปยับยั้งกระบวนการรักษา และยิ่งทำให้หายช้าขึ้น

6. ความรู้สึกผิด : เราต้องใช้เวลานานหลายชั่วโมงในหนึ่งสัปดาห์ที่จะค่อยๆให้ความรู้สึกผิดในใจบรรเทาลง ซึ่งถ้าความรู้สึกผิดนี้เพิ่มระดับขึ้น มันจะปล้นความตั้งใจของเราที่มีต่อสิ่งต่างๆไป และมันยังทำให้ยากขึ้นที่เราจะจดจ่อต่องานและหน้าที่รับผิดชอบที่มี เจ้าความรู้สึกผิดนี้ ถ้าปล่อยให้อ้อยอิ่งอยู่ในใจนานมากขึ้น มันจะปล่อยพิษใส่ความร่าเริง สุขใจซึ่งจะไปกระทบต่อความสัมพันธ์ที่ดีในชีวิตของเรา และบางครั้งเจ้าความรู้สึกผิดนี่แหล่ะที่เป็นตัวการสำคัญในการทำลายครอบครัว

7. การไม่เห็นคุณค่าในตนเอง : เรามักเจอความอุบาทว์ของการไม่เห็นคุณค่าในตนเองอยู่บ่อยครั้ง — ในวันที่เรารู้สึกต่ำต้อยด้อยค่า ,ตัดสินหรือประเมิณสมรรถภาพด้านต่างๆของตัวเอง หากเรามองไม่เห็นคุณค่าของตัวเองก็เหมือนกับการมีภูมิคุ้มกันด้านอารมณ์ต่ำ(อ่อนแอ) — มันทำให้เราเปราะบาง และอาจจะไม่สามารถเผชิญกับความบาดเจ็บต่อจิตใจที่จะเกิดอีกในอนาคตได้

นี่คืออาการเจ็บป่วยทางอารมณ์(ทั่วไป)ที่เราอาจเจอในชีวิตประจำวันทั้งเจ็ดอย่าง ในบทความหน้าเราจะมาดูด้วยกันว่า อาการบาดเจ็บทางอารมณ์แต่ละอย่างนั้นส่งผลต่อกันและกันอย่างไร รวมถึงจะมาดูวิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้นด้วยกัน