6 σκέψεις για το τι συνέβη στη Βρετανία

Μερικές πρόχειρες σκέψεις για τα χθεσινά αποτελέσματα:

  1. Τα στατιστικά δείχνουν το μεγαλύτερο γενεαλογικό χάσμα που έχουμε δει από το ’60. Οι πιο συντηρητικοί συνταξιούχοι που παραδοσιακά πάνε να ψηφίσουν, έχουν ωφεληθεί από τη λιτότητα και έχουν χαθεί στη νοσταλγία για μια Βρετανία που επί της ουσίας δεν υπήρξε ποτέ (σχεδόν 70% ψήφισε Brexit και Tories τώρα), βρέθηκε απέναντι σε μια γενιά που έχει πληρώσει πολύ ακριβά τις πολιτικές του David Cameron και δεν είναι πρόθυμη να κλειστεί στο νησάκι της επειδή κάποιοι γηραιότεροι νιώθουν άβολα και αποφάσισαν πως το ’50 ήταν καλύτερα (ως γνωστόν επιστροφή στο παρελθόν δεν υπάρχει). Φαίνεται ότι 72% των νέων πήγε στις κάλπες, κάτι το οποίο έχει να συμβεί πολλές δεκαετίες.
    Μια υποσημείωση εδώ: η στήριξη που πήρε ο Κόρμπιν από τον συνήθως απολιτίκ κόσμο των εργατικών κατοικιών και από τους μουσικούς της Grime σκηνής είναι επίσης ανεπανάληπτη. Μίλησε σε ένα κοινό που κανένας δεν έχει καταφέρει να φτάσει μέχρι τώρα, που πίστευε (και είχε δίκιο σε μεγάλο βαθμό) πως η πολιτική δεν τους αφορά και δεν τους υπολογίζει. Αυτό το κατόρθωμα και μόνο χρήζει τεράστιας ανάλυσης.
  2. Οι νεότεροι ψηφοφόροι ολοφάνερα θέλουν κάτι διαφορετικό. Παρόλο που οι μιλένιαλς έχουν βαφτιστεί “τα παιδιά της Θάτσερ” και θεωρούνται σχεδόν φυσικοί καπιταλιστές, η ανασφάλεια με την οποία έχουμε μεγαλώσει, η αδυναμία να βρεθεί σταθερή δουλειά με προοπτικές και το γεγονός ότι κανένα κόμμα δεν έχει στο πρόγραμμα του τίποτα πέραν ευχολογίων περί στάρταπ (η πιθανότητα επιτυχίας των οποίων είναι περίπου 6% στη Βρετανία) έχει κάνει τη σοσιαλδημοκρατία θελκτική ξανά. Αλλά εδώ υπάρχει ένα μεγάλο ζήτημα: οι “μιλένιαλς” είναι διαβασμένοι καταναλωτές. Δεν μπορεί να τους το πουλήσει οποιοσδήποτε. Χρειαζόταν κάποιος που να φαίνεται πως το εννοεί. Έπρεπε να είναι κάποιος σαν τον Κόρμπιν (ή τον Μπέρνι Σάντερς στην Αμερική). Που μας οδηγεί στο τρίτο συμπέρασμα.
  3. Ο Κόρμπιν είχε μια φοβερή εκστρατεία. Αλλά δεν ξεκίνησε έτσι. Ήταν διστακτικός, ξένισε πολύ κόσμο τα προηγούμενα δύο χρόνια και φυσικά δεν βοηθήθηκε καθόλου από το κόμμα του που αποπειράθηκε να τον εκδιώξει και τον Τύπο που τον έθαβε συνεχώς. Δεν βοήθησε και ο ίδιος την κατάσταση. Αλλά στην εκστρατεία έδειξε άλλο πρόσωπο. Και βγάλανε αυτό το μανιφέστο που είναι ότι πιο ριζοσπαστικό έχει βγει στη Βρετανία από το ’80 (κάτι που δεν λέει και πολλά, ένα σοφτ κεντρο-αριστερό μανιφέστο είναι). Και αποδείχτηκε αυτό που πολύ λέγαμε για χρόνια. Οι Εργατικοί δεν μπορούν να κερδίσουν απλά παίζωντας την Pepsi στην Coca Cola των Συντηριτικών. “Λιτότητα αλλά με χαμόγελο” δεν συνιστά πραγματική εναλλακτική. Όταν αυτή εμφανίστηκε, ήρθε και η στήριξη από τον κόσμο. Επιφυλάσσομαι για πολλά θέματα με τον Κόρμπιν, ειδικά στην εξωτερική πολιτική του, αλλά το κύμα είναι μαζί του.
  4. Για ακόμα μια φορά αποδεικνύεται ότι όταν δεξιά κόμματα ενσωματώνουν ψηφοφόρους από τα πιο δεξιά τους, τους κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Οι Tories νομίζανε ότι κάνανε τη μανούβρα του αιώνα όταν ενσωμάτωσαν όλη την ατζέντα του UKIP, πιστεύωντας ότι οι ψηφοφόροι του θα ακολουθήσουν. Τελικά αυτό δεν έγινε και όπου έγινε δεν βοήθησε και ιδιαίτερα. Και τώρα θα πρέπει να αντιμετωπίσουν το γεγονός ότι πολλοί μέσα στο κόμμα τους δεν είναι καθόλου ευχαριστημένοι με την κατάσταση.
  5. Οι Tories, έχοντας κάψει όλους τους πιο κεντρώους πολιτικούς τους, είναι αποδυναμωμένοι. Χάνουν ψηφοφόρους από παντού και δεν έχουν κανένα έρεισμα στους νέους (μόλις 23% των 18–25 φαίνεται να τους ψήφισαν). Στην κεφαλή έχουν απομείνει ένα μάτσο κλόουν που δεν πιστεύουν καν στο πρόγραμμα που πρέπει να εφαρμόσουν (η Μέι ήταν εναντίον του Brexit και ο Μπόρις Τζόνσον είναι γνωστό πως το χρησιμοποίησε απλά για να αναδειχθεί). Η Μέι είναι η μόνη που έχει μείνει και μπορεί να κρατήσει το τιμόνι, αλλά αποδείχθηκε ανεπαρκέστατη σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορώ να φανταστώ πως μπορεί να υπάρχει περίπτωση να κερδίσει νέο γύρο εκλογών.
  6. Η πολιτική αναταραχή στην Ευρώπη θα συνεχιστεί. Νομίζω ότι αυτό είναι πασιφανές. Αλλά πλέον η μπάλα φαίνεται να φεύγει από τους οπαδούς του “Make X Great Again”. Πιθανώς ο Τράμπ και το Brexit να έχουν ταρακουνήσει ψηφοφόρους που ήταν λιγότερο διεκδικητικοί στο παρελθόν. Σίγουρα ταρακούνησε τη νέα γενιά που φαίνεται να μην έχει καμία διάθεση να ταμπουρωθεί πίσω από τα σύνορα της και να διώξει τους κακούς ξένους. Και αν και είμαι σίγουρος ότι θα μετανιώσω που αφήνω να εγκατασταθεί λίγη ελπίδα μέσα μου, ίσως τελικά γλυτώσουμε τα χειρότερα.