App’lerin geleceği tehlikede mi?

Web mi App mi son zamanların tartışılan konusu. Google I/O 2016’da da bu konuya dokunan birçok yenilik tanıtılmıştı.

Öncelikle uygulama parçaları diyebileceğimiz ‘Instant Apps’ ile başlayalım. Uygulamanın sadece ihtiyaç duyduğunuz bölümünü link üzerinden açmanızı sağlayan, birazdan detaylarından bahsedeceğim PWA gibi herhangi bir uygulama indirmek gerekmeksizin hızlıca kullanabileceğiniz bir özellik. Geliştirmek için yeni bir uygulama yazmadan, mevcut uygulamayı modüler yazmak yeterli. Google Play sadece ilgili modülü kullanıcının karşısına getiriyor. Bir uygulama kullandığınızdan tüm bağlı servisleri (login plugin, ödeme metotları vb.) de kullanabileceksiniz, bence bu da PWA’ya göre üstünlüğü. Özellikle nadiren kullandığınız uygulamalar için oyunu değiştirebilecek bir yenilik.

Progressive Web Apps’ nam-ı diğer PWA ise, ne bir internet sitesi ne de bir uygulama. PWA, bu ikisini birleştiren ve uygulama indirmeyi gerektirmeden onun deneyimine yaklaştıran Google’ın yeni projesi. Yazdığınız ana modüller, yerel depolamada saklanıyor. Bir kere girdikten sonra da çok daha hızlı giriyorsunuz ve daha önce baktığınız içeriğe offline durumda da erişebiliyorsunuz. Ana sayfaya ikon olarak ekleyip, bildirimi de attığınızda uygulamadan çok da farkı kalmıyor. Üstelik GPS, jiroskop, akselerometre, navigasyon, kamera gibi cihaz özelliklerine de erişim imkanı tanıyor. Henüz iOS desteklemese de yayılmaya başlayan PWA’nın örneklerini görmek için bu siteyi ziyaret edebilirsiniz.

Peki PWA da nereden çıktı? İlk düşüncem, Google’ın web’den app’e kayan trafik sebebiyle bunlara yatırım yaptığı oldu. Neden mi? Google’ın en büyük gelir kaynağı hala arama reklamları. Bu da webin önüne geçen mobilin ve de uygulamaların öneminin arttığı bir dünyada Google’ın işine gelmeyecek. Dahası bildiğiniz gibi reklam tarafında en büyük rakibi olan Facebook’un da yaptığı yatırımlara (Whatsapp ve Instagram) bakarsanız kullanıcıyı daha çok tanımak üzere yaptığını görebilirsiniz. Bu konu özelinde söylenebilecek çok şey var ancak farklı bir yazının konusu olur. Özetle, insanların uygulamalara yöneldiği, bu trendin de Facebook’a yaradığı bir dünya şüphesiz ki Google’ın işine gelmez. İşte tam burada PWA geliştiricilerinden biri ile konuştuğumda konu çok farklı noktalara gitti. Konuştuklarımızı size aktarayım, yorumu size bırakayım.

Uygulama indirmek kullanıcılar için her zaman zorlu. Gün geçtikçe artan data kaygısı, cihazda hafıza sıkıntısı ve uygulamaların boyutunun artması son zamanların sık rastlanan kullanıcı rahatsızlıklarından. ‘Vertical apps’ trendiyle tek bir amaca yönelik sonuç odaklı uygulamalarla kullanıcılar 50–60 uygulama yükler bunlardan 15 tanesini ancak kullanır duruma geldi. Yetmezmiş gibi yakın zamana kadar 100MB üzerindeki app’lerin wifi olmadan indirilememesi de cabasıydı. Güncellemek ise ayrı bir dert. Uygulama iyi değilse her güncelleme sonrası bir şeyleri yeniden yapmanızı ister. Çok iyi ise otomatik güncellemeye alın biz her hafta bir güncelleme çıkıyoruz der. ‘Continuous development’ şüphesiz ki geliştiriciler açısından önemli ve değerli bir yaklaşım ancak sürekli güncelleme çıkıyor olmanın kullanıcılar tarafında nasıl yansıma bulduğu tartışılır. Son olarak bir de tabi ki şirketlerin farklı platformlar için farklı uygulamalar geliştirme ve bakım zorunluluğu var (Xamarin vb. bir platform ile yazılmıyorsa).

Özellikle işin sosyal sorumluluk tarafıyla ilgili yorumlarını ise olduğu gibi aktarayım; günde $20 kazanıp, 500MB data için $2–5 ödüyorsanız ve de telefonunuzda yeterli hafızanız yoksa PWA size interneti daha erişilir kılacaktır.

Uygulamaların artılarına fazlasıyla vakıf olduğumuz için biraz da eleştirel gözle yazmaya çalıştım. Ancak tabi ki bu yeni çözümlerin uygulamalar kadar performanslı çalışması, gesture’larla deneyimi zenginleştirmeleri, biyometri ve tokenization gibi cihaz özellikleriyle logini kolaylaştırmaları için zaman geçmesi gerekecek. Bu süre boyunca Google ile birlikte diğer partiler de mobil web’e, app ihtiyacını azaltacak ChatBot’lara, akıllı asistanlara yatırım yapmaya devam edecek gibi gözüküyor.