Althusser aslında kimseyi boğmadı

Ali Bulunmaz
Aug 8, 2017 · 2 min read

1990'lar, hem çözülmenin hem de yeniden yapılanma ve doğumların dönemi; büyük fikirlerin yerini görece daha hafif ve bazı bazı kof görüşlerin aldığı bir zaman dilimiydi.

Akıntıya kapılıp giden insanoğlunun elinden 1990'larda kimi büyük adamlar da kaydı. Onlardan biri Luis Althusser’di. 68 Kuşağı’nın önderlerinden olan bu adam, Ortodoks Marksizmi tepetaklak edip “yapı”yı savununca dikkat çekmişti. “Kapital’i Okumak” ve “Devletin İdeolojik Aygıtları”nı yazıp Marksist teorinin altından girip üstünden çıkınca ismi daha da bilinir hale geldi. “Kapital”, Althusser için hem bir ekonomi modeliydi hem de toplumun yapı ve gelişimini yansıtıyordu.

Ona göre bireyin öne çıktığı bir toplum teorisinin kıçı kırıktı. Gözlenecek olan, insandan öte “yapı”ydı ve bu, toplumu pratikler yardımıyla birbirine bağlıyordu. Bahsettiği pratiklerin başında ekonomi, ideoloji ve politik-legal pratik geliyordu.

Özetle durum bu; Althusser, görüşleriyle 1990'larda adı sıkça duyulan pek çok ismi de etkiledi: Judith Butler, Slavoj Žižek, Anthony Giddens, Étienne Balibar, Guevarist Régis Debray bunlardan sadece birkaçı.

Gelelim işin “magazin” kısmına: 16 Kasım 1980'de, büyük bir aşkla bağlı olduğu eşi Helen’i boğarak öldüren Althusser’in aslında o gün öldüğünü söyleyebiliriz. Kendisine “sorumluluk eksikliği” teşhisi konup akıl hastanesine yollandığında sonun başlangıcındaydı. Tam on yıl, elinden geldiğince o ünlü otobiyografisi “Gelecek Uzun Sürer”i yazmaya yoğunlaşmıştı.

23 Ekim 1990'da geçirdiği kalp krizi yüzünden öldüğündeyse pek çok kişi yirminci yüzyılın son büyük düşünürünün de göçüp gittiğini söyledi. Onun dediği gibi -kendisi için- uzun süren geleceğin bittiği gündü 23 Ekim…

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade