Ray Kurzweil ve “Bir Zihin Yaratmak” adlı yapay zeka kitabı hakkında tanıtım yazısı

Her geçen gün büyük verinin ve yapay zekanın kullanımı ile elde edilen muazzam sonuçlar hakkında yeni bilgiler okumaktayız. Yine bu iki alan aracılığıyla ortaya çıkan yeni iş ve proje fırsatları biz bilişim profesyonellerini ister istemez konuyla ilgili kılıyor.

Özellikle bir şekilde yapay zeka ile ilgili araştırma veya çalışma yapanlar Ray Kurzweil ismi ile muhakkak karşı karşıya gelmiştir. Ciddi eleştiriler alıyor olsa da Kurzweil bilişim alanında çalışma yapan bir çok kişi için bir kanaat önderi olmuş durumda. Yazar “Singularity is near” (Türkçe İnsanlık 2.0) adlı kitabı ile kendisinden sıkça bahsettirmiş bir kişilik. Kurzweil, doksanlı yıllarda teknoloji dünyasının geleceğine ilişkin yaptığı onlarca tahmin ile geleceği %86 doğru oranda tahmin edebilmiş bir insan. Sırf bu yönüyle dahi geleceğin dünyasını daha iyi anlamak adına takip edilmesi gereken bir kişi.

Bu yazıda da Kurzweil’in yapay zeka araştırmalarının temeli, geçmişi ve geleceğine ışık tutmaya çalıştığı “Bir zihin yaratmak” isimli kitabını tanıtmaya çalışacağım. Yüzlerce sayfalık bir kitabı birkaç paragrafta özetlemek pek mümkün olmasa da henüz kitabı duymamış ve okumaya fırsat bulmamış kişilere yazarı ve kitabı tanıtma amacı güdüyorum.

Öncelikle kitabın dili konusunda bir uyarım olacak, Kurzweil multidisiplin bir kişi olduğu için bahsettiği konuları anlamak hakikaten zor. Bu nedenle hızla okuyup bitireceğiniz bir kitap değil ayrıca çevirmen arkadaş keşke biraz daha özenebilseymiş daha faydalı bir eser olabilirmiş.

Kurzweil kitabında genel olarak yapay zeka yaratmanın yolunun pek tabi olarak insan beynini ve çalışma sistematiğini iyi anlamaktan geçtiğini söylemekte. Teknolojinin ivmelenme kanunu (The Law of Accelerating Returns) ile (bu teori ona ait) teknolojideki gelişmelerin ivmelenerek hızlanacağını bunun da yapay zeka çalışmalarında çığır açacağını iddia etmekte. Şu an bilimin beyni anlama noktasında ne durumda olduğunu, daha önce yapılan yanlışları, bugün hala sıkıntılı olan tahminleri (kuantum hesaplama v.s.) ve nihayetinde de beynin doğru anladığımız yerlerini anlatıyor. Beyninizin kapasitesi ile paylaştıkları yaratıcının beyin üzerindeki sanatını da anlamanızda yardımcı oluyor. Evrimsel süreçte diğer canlılar ile insan arasında ne gibi farklılıklar olduğunu insanın kendi beyni ile nasıl özel bir durumda olduğunu farkına varıyorsunuz.

Kitabın bir çok bölümünde neokorteks ve onun insan zekasında üstlendiği rolü dillendirmekte. Yapay bir neokorteksin nasıl modellenebileceğine dair tahminlerini paylaşıyor. Nöronların bilgiyi tanıma sırasında nasıl çalıştığını ,bunun bilgisayar tarafından nasıl modellenebileceğine dair tahminlerini ve bu konudaki mevcut diğer çalışmalara değiniyor. Zihnin Şekil Tanıma Teorisi (ZŞTT) ile neronların çalışma prensiplerinden bahsediyor ve onlarca yıldır kendi çalışmalarında referans aldığı bilgileri, bu bilgilerin gerek kendi işlerine gerek sektörün ünlü uygulamalarına (siri, IBM Watson) ne gibi etki ettiklerini olduğunu göstererek anlatıyor. Şu an dünyanın farklı yerlerinde yapay neokorteks çalışmalarının ne durumda olduğunu (fare beyni simüle edilebilmiş), örnek çalışmaların ne zaman insan neokorteksi seviyesine gelebileceğini de somut örneklerle anlatıyor.

Yazar er ya da geç insanoğlunun yapay zeka konusunda çok ciddi başarı sağlayacağına inanıyor, bu inanç kendinde o halde ki yapay zeka yolunda dikkat edilmesi gereken etik ve felsefi hatta dini konulara da atıflarda da bulunuyor. Bilinç, zihin, ruh gibi konular açısıdan yapay zekayı değerlendiriyor. Moore yasası, cooper yasası ve bilgi teknolojisi konusunda yaşanan gelişmelere atfen yapay zeka konusunda önümüzdeki yıllarda muazzam gelişme beklediğini anlatmakta ve bu tahminlerini grafikler üzerinden de açıklamakta.

Kendim dahi uzun yazıları sevmediğim için bu kadar ile yetiniyorum ve tüm arkadaşlara bu kitaptan yararlanmalarını şiddetle öneriyorum. Geleceğin dünyasını şimdiden anlamak adına Kurzweil’in kitabı okunması gerekenler listesinde yer almayı hakediyor.

Bir diğer kitap tanıtımında görüşmek üzere.