Image for post
Image for post

When I get out of the taxi I see him. Lost in thought, he sprays an orange tree with water. “Good afternoon!” exclaims my father. My uncle, Bassam, turns around and drives his wheelchair down the mountain to greet us. He smiles. He has a special smile that lives up to his name. I bend over to kiss him, his cheek feels clammy. I cherish this memory. Today, a year ago, not only my uncle, but also a Palestinian national icon passed away.

Image for post
Image for post

Bassam Shaka’a is married to my father’s sister. In 1976, he was elected mayor of Nablus, the largest Palestinian city in the Israeli-occupied West Bank. He once told me that if his family had not lost their land and orange groves in the war of 1948, he would have become a farmer. …


Image for post
Image for post

Als ik de taxi uitstap zie ik hem. In gedachten verzonken besproeit hij een sinaasappelboom met water. ‘Goedemiddag’, roept mijn vader. Mijn oom, Bassam, draait zich om en rijdt zijn rolstoel de berg af om m’n vader en mij te begroeten. Hij lacht. Hij heeft een bijzondere lach waarmee hij zijn naam eer aan doet. Ik buig me voorover om hem te kussen zijn wang voelt klam aan. Ik koester deze herinnering. Deze week is niet alleen mijn oom maar ook een Palestijnse nationale icoon overleden.

Bassam Shaka’a is getrouwd met de zus van mijn vader. In 1976 werd hij tijdens lokale verkiezingen gekozen als burgemeester van Nabloes, de grootste Palestijnse stad op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Hij vertelde me ooit dat hij boer was geworden als zijn familie niet hun land en sinaasappelboomgaarden had verloren in de oorlog van 1948. Eind jaren zeventig en begin jaren 80 leidde hij samen met de andere gekozen Palestijnse burgemeesters stakingen, demonstraties en burgerlijke ongehoorzaamheidsacties tegen de bouw van nederzettingen. Het Israëlische militaire bestuur reageerde daarop met collectieve strafmaatregelen. Scholen werden gesloten, mensen werden massaal gearresteerd en de stad ging geregeld gebukt onder algehele uitgaansverboden. …


Image for post
Image for post

Binnenkort mogen we als kiezers weer naar de stembus. We kiezen onze lokale vertegenwoordiger voor de komende vier jaar en in een van de laatste raadgevende referendums mogen we onze mening geven over de nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.

Terwijl de overheid zich zorgen maakt over mogelijke desinformatie van statelijke actoren, zijn burgers op zoek naar informatie om hun keuze te bepalen. Hoewel nepnieuws in staat lijkt te zijn om verkiezingscampagnes te verstoren en de publieke opinie te beïnvloeden heeft een gesloten overheid dezelfde onvoorspelbare resultaten.

Nepnieuws

In dit groeiende debat over hoe nepnieuws het beste aangepakt zou moeten worden, is de neiging bij overheden gericht op het uitbannen van nepnieuws. Het lijkt soms alsof politici die hard ‘nepnieuws!’ roepen vaak zelf niet een al te beste trackrecord hebben op het gebied van transparantie. …


Image for post
Image for post

In Nederland is, in tegenstelling tot de ons omringende landen, data uit het handelsregister niet vrij toegankelijk voor iedereen. Ondanks dat het handelsregister een ‘openbaar register’ is, is toegang tot gegevens uit het handelsregister beperkt door tarifering. In landen als het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Australië maar ook in België, Noorwegen en Denemarken, is de overheid ervan overtuigd dat de waarde van het handelsregister niet zit in het vragen voor een bijdrage per opgevraagd gegeven maar in het volledig openstellen ervan.

Gesloten handelsregister kosten meer

Het vrij en toegankelijk openstellen van het handelsregister in een machine-leesbare vorm, zo stellen zij, is niet alleen goed voor innovatie, economie, handel en investeringen maar helpt ook bij het aanpakken van belastingontwijking, fraude en terrorisme. Bovendien kosten handelsregisters die gegevens als open data ontsluiten belastingbetalers, ondernemers en de overheid veel minder dan gesloten registers, zoals het handelsregister dat in Nederland wordt beheerd door de Kamer van Koophandel. …


Image for post
Image for post

Pas over enkele maanden vinden verkiezingen voor de Tweede Kamer plaats. Toch is het goed om nu alvast vooruit te kijken naar de vragen die een nieuwe coalitie zal moeten beantwoorden. Wat zijn de vijf cruciale stappen die een nieuwe coalitie moet nemen om open data echt vooruit te brengen.

1. Krijgt iedereen daadwerkelijk het recht op toegang tot digitale overheidsinformatie in een open machine-leesbaar formaat?

Hoewel sinds 2015 de Wet hergebruik overheidsinformatie van kracht is, blijkt de praktijk nog altijd weerbarstig. Het aantal beschikbare datasets groeit traag en van een proactieve houding is overheidsbreed nog geen sprake.

Open data is geen opeenstapeling van pilots maar een kerntaak van de overheid.

Willen we daadwerkelijk de economische en maatschappelijke vruchten kunnen plukken van open data, dan moet de beschikbaarheid, vindbaarheid, kwaliteit en toegang tot die data worden vergroot. Open data is geen opeenstapeling van pilots maar een kerntaak van de overheid. …


Als je burgers meer wilt betrekken bij de politiek, hebben ze wel dezelfde informatie nodig

Het is volgens een groep van burgemeesters, wethouders en raadsleden ‘Code Oranje’. Ze stellen dat de kloof tussen burgers en bestuur kleiner moet worden. Dat bereik je niet door allerlei experimenten, loting en congressen maar door structureel de informatie ongelijkheid tussen bestuur en burgers aan te pakken.

Toen Thorbecke in de 19de eeuw het bestuurlijk huis van Nederland bouwde, had hij niet kunnen voorzien hoe de informatiehuishouding van de overheid met de komst van internet en de digitalisering zou veranderen.

Hoewel we in een tijd leven waarin iedereen afhankelijk is van (real time) digitale informatie, zijn de ramen van het Huis van Thorbecke, met vier bestuurslagen en strikte ministeriële verantwoordelijkheid, nog altijd grotendeels gesloten. …


Image for post
Image for post

We staan niet alleen aan de vooravond van Prinsjesdag en de onthulling van de nieuwe plannen voor het komend begrotingsjaar van het kabinet. Ook kan het niemand zijn ontgaan dat politieke partijen al zijn begonnen met verkiezingscampagnes. Het duurt nog wel even voordat we met z’n allen naar de stembus mogen maar het is nu wel een goede periode om de balans op te maken. Niet alleen van wat de overheid het afgelopen jaar heeft gedaan maar ook welke resultaten de huidige coalitie tijdens deze regeerperiode heeft geboekt.

Open, tenzij?!

Om de balans op te maken heb je overheidsinformatie nodig. Democratie werkt namelijk beter wanneer burgers geïnformeerde keuzes kunnen maken. Open data kunnen daarbij helpen. Maar terwijl open data door het kabinet wel als beleid met het credo ‘open, tenzij’ wordt genoemd, blijkt dit in de praktijk nog altijd te stuiten op culturele stroop. …


Image for post
Image for post

De kwaliteit van de informatiehuishouding van een overheid is in sterke mate bepalend voor de dienstverlening en behoorlijk bestuur, maar wie op zoek is naar data van lokale en decentrale overheden, moet nog steeds door een doolhof.

Image for post
Image for post

Van slechts een handjevol gemeenten is open data te vinden via het portaal data.overheid.nl. Een aantal gemeenten heeft weliswaar een eigen dataportaal maar de daarop gepubliceerde data die zij publiceert verschilt enorm, zowel in categorieën, formaten als kwaliteit.

Je moet het dus nog steeds hebben van de informatie die wordt gedeeld via gemeentewebsites. Tegelijkertijd kiezen steeds meer gemeenten voor een ‘toptaken’- website. …


Tribute to Jo Cox

Image for post
Image for post

A big human and personal loss. Those who have had the privilege to meet Jo Cox know what a great and strong woman she was. Her charm and smiles filled the rooms when we met.

Jo was a true humanitarian. She was a caring powerhouse, giving the voiceless a strong powerful voice. We were part of Oxfam’s humanitarian campaigns team a decade ago, trying to get governments to uphold their promises for civilian protection. I have admired her for her limitless energy to act and spinning the powerful in a different more humane direction. …


Some remarks on TransparencyCamp Europe

Image for post
Image for post

In 2014, when some of us returned back from TransparencyCamp in Washington DC organised by our friends at Sunlight Foundation, we wanted to organise a European edition, here in the Netherlands, ever since.

This week, 400 transparency champions, developers and technologists, civil servants, journalists, diplomats, open data experts and policymakers, gathered in Amsterdam to share their knowledge on how to make government in Europe more open.

It was delighted to see so many friends and colleagues, especially these times, when transparency is debated and needed in all levels of government, from the local and national level up to the European Union and beyond. …

About

Arjan El Fassed

@arjanelfassed | posts and views are my own

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store