Goed eten? Mama is de baas!

De Youth Food Movement voert campagne voor structureel voedselonderwijs op school. En dat is hard nodig: veel kinderen zijn nog steeds te dik en de meeste kinderen eten onvoldoende groente en fruit (slechts 1% van de schoolkinderen eet voldoende groente per dag). Voorlichting over voeding schiet blijkbaar te kort en ouders en kinderen hebben onvoldoende kennis en motivatie het goede te doen.

Het is dus mis. En hartstikke moeilijk! Want veel producten die we kunnen kopen ervaar ik als steeds complexer; ook de ‘gezonde’ zijn bewerkt en bevatten allerlei ingrediënten die je niet zomaar verwacht: suiker heeft veel verschillende namen op verpakkingen.

Tegelijk groeit de beschikbare voorlichting: meer of minder transparante keurmerken, schijf van 5, campagnes, vlogs, blogs, ik voel dat we inmiddels in een dicht bos lopen zonder iets te zien. Voeding is technisch geworden en vereist kennis. En zelfs dan is het moeilijk: want wat moet je als food bloggers het ei semi-wetenschappelijk ter discussie stellen?

Gevolg is dat niemand meer lijkt te weten wat goed eten is. We kunnen slecht beoordelen wat gezond, lekker en genoeg is. Dan krijg je kinderen die calorieën tellen (ben ik echt tegengekomen in gesprekken). Kinderen die zoeken naar vinkjes. Ik vind dat een schrikbeeld.

Er moet dus iets gebeuren. Schooltuinen, koken op school, samen eten, smaaklessen, geweldig! Alleen zitten Nederlandse kinderen (bij benadering) nog geen 20% van hun wakkere tijd op school. Opvoeden gebeurt dus voor een belangrijk deel ook daarbuiten. En –dat hoor ik ook van families- uiteindelijk beslist mama of papa meestal wat er thuis op tafel staat.

Ouders worden nu misschien niet altijd effectief bereikt: veel voorlichting gericht op ouders die uitlegt wat gezond eten is, voelt soms wat directief: eet dit nou maar; dat is goed voor je (kind). Maar wat moet je dan doen als je een fijne grote taart wilt bakken samen?

Mijn kinderen hebben weinig kennis over voedsel. Wat ze wel hebben is gevoel voor eten. Lekker, niet lekker, goed voor je, niet goed voor je, zin in en genoeg; het gaat vanzelf. Normaal en in overleg. Maakt me dat een goede moeder? Nee hoor. Een hele gewone.

Ik denk dat de opgeheven vinger zijn beste tijd heeft gehad. We moeten wat verschuiven in de manier waarop we families leren en inspireren ten aanzien van goed eten.

Ik vind de voedingsrichtlijnen zoals ze die in Brazilië hebben heel interessant. Vanwege de grote culturele verscheidenheid is daar nauwelijks aan te geven wat mensen zouden moeten eten. Een deel van de richtlijnen zijn dan ook meer gericht op het sociale van eten: kook en eet samen, dan eet je beter en gezonder. Of zoals zij het zeggen: ‘Diet is more than the intake of nutrients.’

En dat is ook voor ons interessant: wat mama (en papa) namelijk graag wil is een fijn moment met haar gezin. En haar kind wil dat ook: 70% van de kinderen geeft aan liever met hun ouders iets te doen dan bijvoorbeeld media te gebruiken (IKEA Playreport 2015).

Wat nou als we die twee dingen combineren: samen goed eten als manier om de rust en het contact binnen het gezin te vergroten. Dan slaan we twee vliegen in één klap.

Dus ja, verplicht voedselonderwijs op school. Ik teken de petitie van de Youth Food Movement, natuurlijk! En jij hopelijk ook. Maar daar mag het niet stoppen. Laten we niet langer inzetten op suiker en calorieën maar gezinnen helpen heel gewoon te zijn. Samen eten vanwege het samen. En eten omdat het lekker is. En samen koken! En zo vanzelf leren wat goed voor je is.

Astrid Poot

Moeder, bedenker van CoChef en creatief directeur FamilievanFonk.