Πρωτοπόροι στην απαισιοδοξία

Η Ελλάδα παραμένει σταθερά πρώτη ως προς την απαισιοδοξία των νοικοκυριών στην Ε.Ε. Το στοιχείο είναι πραγματικό, απογοητευτικό και θλιβερό. Είναι όμως ενδεικτικό της ψυχολογίας που επικρατεί στη χώρα και στον πυρήνα λειτουργίας του καθημερινού ανθρώπου, το σπιτικό του.

Πρόκειται για βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την έρευνα οικονομικής συγκυρίας (Ιούλιος 2016) που κάνει κάθε μήνα το ΙΟΒΕ. Από το 1981 και για κάθε μήνα, οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας γίνονται στις επιχειρήσεις στους τέσσερις τομείς της οικονομίας και από τον Μάιο του 2008 και στους καταναλωτές, στο πλαίσιο του προγράμματος που χρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση για τον υπολογισμό του δείκτη οικονομικού κλίματος σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα, ενώ δημοσιεύονται αναλυτικά στις εκδόσεις της Κομισιόν. Τα στοιχεία προέρχονται από περισσότερες από 1.000 επιχειρήσεις και αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.500 καταναλωτών.

Ο δείκτης λοιπόν καταναλωτικής εμπιστοσύνης επιδεινώνεται ελαφρώς τον Ιούλιο, μετά από ένα δίμηνο βελτίωσης, φθάνοντας στις -69,2 (από -68) μονάδες και εδραιώνει, δυστυχώς, το αίσθημα απαισιοδοξίας των ελληνικών νοικοκυριών.

Ο δείκτης που μετράει με την ίδια μεθοδολογία σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. ουσιαστικά μας δείχνει το πώς αναμένουν ότι θα είναι το μέλλον σε σχέση με το σήμερα, τα νοικοκυριά. Αυτό που είδαμε τον μήνα που έκλεισε είναι πως στα νοικοκυριά υπάρχει μια αύξηση της απαισιοδοξίας διότι αναμένουν στο μέλλον αυξήσεις των επιβαρύνσεων που έχουν μέσω των φορολογικών και ασφαλιστικών μέτρων.

Τι σημαίνει η εξέλιξη αυτή

Βρισκόμαστε ουσιαστικά σε πολύ δυσμενή κατάσταση σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ε.Ε. Πολύ καλύτερα βέβαια από πέρυσι τον Ιούλιο όταν επιβλήθηκαν τα capital control. Για να βελτιωθεί όμως το κλίμα σημαντικά, θα πρέπει να φανούν θετικά αποτελέσματα από τις όποιες προσπάθειες καταβάλλει η χώρα σε όλα τα επίπεδα. Αυτό θα λένε πάντα οι τεχνοκράτες και θα παπαγαλίζουν οι πολιτικοί για να κερδίζουν χρόνο, σε μια αδιέξοδη πρακτική.

Όσο κι αν δεν το πιστεύουμε, η χώρα που έπεται έχει μεγάλη απόσταση από εμάς και είναι η Βουλγαρία (-25,4 από -27,4 μον.). Αυτό είναι και το πιο δραματικό στοιχείο που αποδεικνύει το αδιέξοδο. Όταν σε μια καθημαγμένη πρώην Ανατολική χώρα, όπου μισθοί, δικαιώματα κλπ, είναι στο ναδίρ, αλλά ο δείκτης αυτός είναι πολύ χαμηλότερος, είναι προφανές πως το πρόβλημα του ελληνικού λαού είναι πολύ πιο ουσιαστικό από την επιπόλαια προσέγγιση των δεικτών για την ερμηνεία της ψυχολογικής κατάστασης. Το πραγματικό και σοβαρό πρόβλημα είναι πως δεν υπάρχει πολιτικό ή κοινωνικό αφήγημα στο οποίο να μπορεί να πιστέψει.

Τα νοικοκυριά της Ευρώπης

Την Βουλγαρία ακολουθούν από κοντά η Κροατία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία (-14,5 από -18,2 μον.). Στην Κύπρο, η καταναλωτική εμπιστοσύνη επιδεινώθηκε τον Ιούλιο. Ο μέσος δείκτης σε ΕΕ και Ευρωζώνη μεταβλήθηκε αρνητικά, κυρίως στην Ε.Ε., λόγω της μεγάλης πτώσης του στο Ην. Βασίλειο, εξαιτίας του αποτελέσματος εξόδου της χώρας από την ΕΕ στο δημοψήφισμα του Ιουνίου. Ανοδική τάση είχαμε σε 9 χώρες (από 15 τον Ιούνιο και 11 τον Μάιο). Θετικούς δείκτες παρουσίασαν τον Ιούνιο και πάλι 8 χώρες: οι σκανδιναβικές (Σουηδία, Φινλανδία, Δανία), το Λουξεμβούργο, η Τσεχία, η Ολλανδία, η Μάλτα και η Ιρλανδία.

7 στους 10 περιμένουν επιδείνωση

Οι προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους για τους προσεχείς 12 μήνες, έχουν ενδιαφέρον. Ειδικά οι δείκτες για την κατάσταση των νοικοκυριών, την αποταμίευση, την ανεργία και τα δημόσια οικονομικά.

Το 71% των νοικοκυριών, λοιπόν, αναμένει εκ νέου ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης και το 3% (από 7%) προβλέπει αντίθετα βελτίωση.

Οι προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας το προσεχές δωδεκάμηνο καλυτέρευσαν ήπια τον Ιούλιο. Το 76% των καταναλωτών προέβλεψε μικρή ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας.

Στην πρόθεση για αποταμίευση τους προσεχείς 12 μήνες το 91% των νοικοκυριών θεωρεί μη πιθανή ή καθόλου πιθανή την αποταμίευση ενώ το 7% (από 10%) αναμένει το αντίθετο.

Για την εξέλιξη της ανεργίας τον επόμενο χρόνο το 75% των νοικοκυριών βλέπει αύξηση με το 6% (από 9%) των ερωτηθέντων αναμένει το αντίθετο.

Υποχώρηση εκείνων που «αποταμιεύουν»

Ως προς τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» αυξήθηκε τον Ιούλιο στο 64% (από 59%), ενώ το ποσοστό εκείνων που αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους παρέμεινε στο 12–13%. Οι καταναλωτές που δηλώνουν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αντιπροσωπεύουν το 10% (από 13%) του συνόλου των ερωτηθέντων, ενώ όσοι δηλώνουν ότι «έχουν χρεωθεί» παραμένουν στο 14–15%.

Δεν θα αγοράσουν αυτοκίνητο

Συγκρίνοντας Ιούλιο με Απρίλιο στην πρόθεση αγοράς αυτοκινήτου το επόμενο έτος, το 93,1 (από -91,3 μονάδες) ήταν αρνητικό. Ο αντίστοιχος δείκτης στην ΕΕ και την Ευρωζώνη διαμορφώνεται από 66 έως 73. Το 91% (από 89%) των καταναλωτών στην Ελλάδα δηλώνει ότι δεν είναι καθόλου πιθανό να αγοράσει αυτοκίνητο εντός του προσεχούς δωδεκαμήνου.

Δεν θα φτιάξουν σπίτι

Στο ίδιο επίπεδο κινείται η πρόθεση για αγορά ή κατασκευή κατοικίας (-96,6 από -97) μονάδες. Το 96% των ελληνικών νοικοκυριών δεν θα προβεί σε αγορά ή κατασκευή κατοικίας τον επόμενο χρόνο.

Για βελτίωση ή ανανέωση του σπιτιού, το ποσοστό των ελληνικών νοικοκυριών που δηλώνουν ότι είναι πιθανό να πραγματοποιήσουν σημαντικές δαπάνες αυτού του είδους το επόμενο διάστημα παραμένει στο 5%, με το 85% (από 83%) να αναφέρει ότι αυτό δεν είναι καθόλου πιθανό.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ

Εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ, στήλη “Ιχνηλασίες”

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Μιχάλης Ατσαλάκης’s story.