Yapay Zeka: Gelecekte robotların da duyguları olabilir mi?

Selin Bayraktar
Sep 2, 2018 · 3 min read

Bir robotun size terapi uygulaması hakkında ne düşünürdünüz? Duygusal açıdan akıllı makineler belki de gözüktüğü kadar uzakta değildir. Geçtiğimiz yıllarda, yapay zeka (artificial intelligence) , insan duygularını okumak konusunda çok gelişti. Fakat okumak anlamakla aynı anlama gelmiyor. Eğer yapay zeka duygulara sahip değilse, bizi gerçekten anlayabilmesi mümkün müdür? Eğer mümkün değilse robotlara sahip olmadıkları özellikler yüklüyor olabilir miyiz?

Yapay zeka, dar uygulamalara odaklanmış gibi gözükmesine rağmen, makine öğrenimi ve bilgisayar vizyonu gibi başlıklar altında hızla gelişmeye devam ediyor. Bu gelişen yapay genel zeka (artificial general intelligence) her şeyden biraz yapabiliyor ve gelecekte de bazı kişilik özellikleri göstermesi bekleniyor. Bu kişilik özelliklerine insanlarla daha doğal iletişim kurması ve problem çözmek için değişik çözümler üretebilmesi için duygulara sahip olması gösterilebilir.

En yeni nesil yapay zeka, bilgisayarların kullanabileceği verilerin yanı sıra iyileştirme işlem gücünün artması sayesinde ortaya çıktı. Bu makineler, her zaman insana ait olarak algılanan görevlerde gittikçe daha da rekabetçi oluyorlar. Yapay zeka yaptığı onca şeyin yanı sıra surat tanıyabiliyor, yüz çizimlerini fotoğraflara dönüştürebiliyor ve sesi tanıyabiliyor ama bu özelliklerin dışında gelecekte robotlar gerçekten duygu sahibi olabilir mi?

Duygular bizim mantığa dair algılarımızdır … Tepkilerimizdir. Anılarımızdan ve deneyimlerimizden yola çıkarak, bu duyguları yaratırız. Bütün insanlar duygularını farklı deneyimler; hepimizin duygusu arasındaki ortak nokta ise bizim duygularımız sadece bize gerçek gelir. Bir birey olarak ben, başka birinin oluşturduğu duyguları yaşayamam, sadece benim ona yarattığım tepkiyi yaşayabilirim. Eğer makine tepkilerini duygu olarak hissederse ve ona göre gerçekse, o zaman makinenin de insanlar gibi duygulara sahip olabileceğini söylemek mümkün müdür?

O zaman gelecekte makinelere duygu eklemek bir deneyden fazlasıdır. Bu şekilde daha doğal iletişim kuran robotlar elde etmek, sürekli tuşalara basmak ve önceden belirlenmiş cevapların dışına çıkmak mümkündür. Aynı zamanda duygular, bir bilgisayara, insanlar gibi amaç sahibi olmak ve problemlere alışılmadık çözümler üretmek gibi insansı özellikler yükler.++

Diğer bir yandan, makineler mantıkla çalışır ve duygular mantığa aykırıdır. Duygular belki de hep insanlara ve hayvanlara özgü bir özellik olarak kalacaktır. İnsanları ele alalım: biz, duygularımızın, zihinsel ve fiziksel durumunu etkilemesine ve bizi çok uç noktalara itmesine izin veririz. Duygular, insanlığa hem büyük faydalar sağlarken hem de güçlü bir silah görevi görür ve bundan dolayı mantıklı değildir.

Makinelerin oluşumu mantığa bağlıdır ve bu sebepten dolayı insanlar tarafından tasarlanan makinelerin duygu sahibi olması onun yaratılmasını sağlayan mantıkla çelişir. Makineler sadece

simüle etmek için programlanabilir ki bu duyguya sahip olmakla aynı şey değildir.

Neden bir makinenin duygulara sahip olması mümkün değildir? Hesap makinesini örnek alalım. Görevi matematik işlemleri yapmaktır ama neden? Çünkü hesaplama yapmak için programlanmıştır. Bu da bizim cevabımızdır. Tüm makineler bir amaca hizmet için programlanmıştır. Makineler o işi kendi karları için değil, onu yapmak için programlandıkları için yaparlar.

Aslında bir makineyi yapay zekayla programlamak mümkündür fakat bir makineyi nasıl programlarsak programlayalım her zaman mantıkla hareket edecektir. Her zaman aksiyonlarının mantıklı bir açıklaması olacaktır. Belki de makineye duygu yüklemenin tek yolu sistemde kısa devre oluşması ve makinenin dünyayı tamamen mantık dışı bir şekilde algılamasıdır. Ancak bu bile duygu olmayabilir ve dünya üzerinde bulunması tehlike arz edebilir. İşte bu yüzden makinelerin asla duyguları olamayabilir.

Günümüzde gelişen teknolojiyle her gün yeni programlar gelişmekte ve yapay zeka hızla ilerlemekte fakat robotlara insansal duyguların yüklenebilir olup olmadığı hala büyük bir soru işareti. Ya robotları daha zeki tasarlayıp onlara algılama yeteneğini verebiliriz ya da yapay zekada ne kadar ilerlersek ilerleyelim asla duyguları programlamayacağız. Yapay zeka için de büyük bir gizem olan bu konu acaba nasıl sonuçlanacak? Bir gün robotların da duyguları olacak mı?

Selin Bayraktar