Girişimci Yatırımcı İlişkileri

Yatırım arayışı, sunumlar, toplantılar, mailler, kanyon, sözleşmeler, raporlar…

Hadi işimize para bulmak için yatırımcılarla görüşelim.

1- Her yatırımcı sizin yatırımcınız olmayabilir. Daha önce 17 projeye yatırım yapsa dahi sizin işinizle ilgilenmeyebilir. Bu nedenle zamanınızı doğru yatırımcılara kanalize etmeli yatırımcınızı iyi araştırmalısınız.

2- Mail atın, konusuna: Projemize Yatırım Arıyoruz, İlginizi Çekecek Bir Projemiz Var vb. gibi. İçeriğine de 2–3 satırla iş fikrini, hangi aşamada olduğunuzu, yatırım ihtiyacınızı yazın. Ek’e de 12–15 slaytlık sunumunuzu 2 megabyte geçmeyecek şekilde PDF olarak ekleyin ve gönderin.

3- Yüz yüze randevuya çağrıldınız. Süper, hadi Kanyon’a gidin ve ‘parası olan’ yatırımcılarla tanışın. (Yatırımcı tipindeki çoğu insan egosunu tatmin etmek için mülakatlar düzenliyor, hatta içtiğiniz kahveyi bile size ödeten tipler var aman uzak durun boşa vakit kaybedip sinirlenmeyin:)

4- Kafanızdaki yatırım ihtiyacınız sunumunuzla örtüşmeli, ağzınızdan çıkan hisse oranı yatırımcı tarafından not edilir net olun. Bir de aralıklı hisse rakamı vermeyin 250.000 USD karşılığı %15–20 hisse dediniz, bu yatırımcı tarafından %15 değil %20 olarak yorumlanır.

5- Yatırım, işinizi yapmak, bir sonraki seviyeye taşımak, işleri büyütmek için kullanılır. Bu nedenle söylediğiniz rakamın detaylarına hakim olmalısınız. İstediğiniz rakamın yüzde kaçı personele gidecek, tanıtım için ne kadar bütçe ayıracaksınız, personel maaşlarının brütü ne, gelir var ise ne kadar gelir vergisi ödeyeceksiniz, ofis kirasının stopajı ne kadar… Bu rakamları ezbere bilmelisiniz, ticaret satarken değil alırken kazandırır.

6- Her şey yolunda iki görüşme yaptınız ve yatırımcı size sıcak bakıyor. Parayı düşünüp heyecana kapılmayın asıl iş şimdi başlıyor. Çünkü artık yatırımcınızla nişanlısınız :)

7- Sözleşme, iyi bir sözleşme hazırlatın. Bunu yaparken illa çok para vermenize gerek yok bir kaç bin TL yeter. Hisse sözleşmesine performans kriteri koydurmayın, örneğin; %20 hisse verdiniz ve sözleşmeye de size kalan %80 hisseyi 2 eşit parçaya bölerek B grubu hisse olarak koydunuz. Ve yatırımcınız size ciro, müşteri, ürün fazları vb. bir hedef koydu. Günü gelip de o hedefi gerçekleştiremezseniz kendi işinizde çalışan hissesi kadar hisseyle baş başa kalırsınız. Diğer taraftan da hedefi gerçekleştirmek için strese kapılıp asıl işlerinizi göz ardı edebilirsiniz.

8- Günlük, haftalık raporlar isteyen yatırımcıya HAYIR deyin. Bu raporları isteyen yatırımcıya buyrun ofise gelin gözünüzle takip edin önerisinde bulunabilirsiniz. İdeali ilk 2–3 ay 15 günde bir ilerleme raporu ve sonrasında her ay düzenli toplantılar yaparak nerede olduğunuzu neler yaptığınızı aktarmanız.

9- Yatırımı siz yönetin, yani şirket hesaplarına tek başınıza erişim yapabilin. Yatırımcılar genelde parayı taksitler halinde şirket hesabınıza aktarır. Siz de 3–6–12 aylık tutarlar hesaba geçtikçe giderleri ödersiniz. Ayın 15'inde maaş ödeyecekseniz 2 gün önce kasanızda para var mı yok mu bilmek için hesapları sizin yönetmeniz gerek.

10- Ne kadar candan olursa olsun yatırımcı ile profesyonel bir birlikteliğiniz olduğunu unutmayın. Sonuçta bir iş yapıyorsunuz, samimi tavırlar ile sizden vaad ettiklerinizden fazlasını isteyen biriyle aranıza mesafe koyun ne de olsa çok muhabbet tez ayrılık getirir.

11- Yatırımcınızı, işinize her kararda müdahale ettirmek zorunda bırakmayın. İşinizi sizden daha iyi hiç kimse bilmiyor. Yatırımcının önerilerini alın ve değerlendirin son kararı hızlıca siz verin.

12- İşler iyi gidiyorsa herkes mutlu, kriz anlarında yanınızda yatırımcı olmaz olamaz. Ekiple baş başa sorun çözmek için sabahlarsınız. İşin patronu sizsiniz yatırımcı değil. Sorun devam eder de işler kötüye giderse işte zurnanın zırt dediği yer orasıdır. Kabul edin ki patron kimse önce onun kellesi gider yani suçlu sizsiniz.

13- Yatırım almak başarı değildir çünkü yatırım alan her 10 şirketten 9'u batar. Başarı metriklerini elde edemediyseniz, para kazanamıyorsanız oturun ve konuşun. Yatırımcınıza A ve B planlarını anlatın. Küçülme, yeni tur yatırım, pivot, exit her ne ise bu planlardan birini seçin deneyin. Baktınız yine olmuyor oturup tekrar konuşun ve oy birliği ile işi kapatıp yollarınızı ayırın. Zorlamanın gereği yok.

Liste uzayıp gidecek ben burada bitireyim devamını sizden isteyeceğim. Lütfen siz de görüşmelerinizdeki anektodları yorum olarak ekleyin.