Een leven vol passie en armoede

‘5 weetjes over Rik Wouters’

De Mechelse beeldhouwer, schilder, tekenaar en etser Rik Wouters leefde een zeer kort maar bewogen leven. De fauvist onderging samen met zijn eeuwige muze en vrouw Nel een armmoedig leven. Desondanks heeft de Belgische kunstenaar een oeuvre om u tegen te zetten. Na 33 jaar sterft Rik Wouters aan kanker en laat zijn vrouw en de rest van de wereld achter met zijn eenvoudige ontwerpen die een feest van licht en kleur zijn.

  1. Wouters was geen twijfelaar in zijn loopbaan.
Rik Wouters

Al zeer snel weet Rik Wouters wat hij wel en niet wil in zijn leven. Op zijn 12de beslist hij namelijk de school te verlaten om bij zijn vader te kunnen werken. Als houtsnijder ontwikkelt hij in het atelier van zijn vader een grote passie voor beeldhouwen. Wanneer hij op zijn 17de de smaak volledig te pakken heeft, zet hij zijn studies weer verder en trekt naar de Mechelse en Brusselse Academie voor Schone Kunsten. Hij kan zich nu volledig op zijn passie storten, ‘kunst’. Door het zetten van deze stap, springt hij tegelijk ook in het bohémienleven, dat de vroege twintigste eeuw kenmerkt.

2. Nel: zijn vrouw, zijn lief, zijn muze.

Zijn muze & vrouw Nel

In Brussel leert Wouters de vier jaar jongere, zeer aantrekkelijk Hélène Duerinckx, Nel, kennen. De Franstalige uit Schaarbeek zal vanaf dan de belangrijkste persoon in Wouters’ leven zijn. Zij leert hem Frans, hij leert haar Nederlands. De twee kennen een passionele liefde die zich nadien ook verder zet op professioneel vlak. Wanneer Nel een professioneel model blijkt te zijn, poseert ze regelmatig voor haar grote liefde. Wouters’ bijna volledige oeuvre is een eerbetoon en uitdrukking van zijn liefde voor Nel. Je vindt dan ook niet veel werken waar Nel niet het model is. Niet vele jaren na hun ontmoeting trouwen Rik en Nel.

3. Passie boven armoede

Met dit naaktbeeld ‘Dromerij’ behaalt hij een 2de prijs in een vrij prestigieuze jeugdwedstrijd

Het pasgetrouwde koppel leidt geen rijkelijk leven. Ze verhuizen regelmatig en verblijven dan in kleine armzalige stekjes in Brussel, Mechelen en uiteindelijk in Drogenbos, met uitzicht op het Zoniënwoud. De dorpen, huizen en natuur worden nu ook, naast Nel, zijn modellen. Zijn omgeving en manier van leven dwingen Wouters tot verassende vogelperspectieven en meeslepende lichtinvallen. Op die manier werd ‘neo-impressionistisch-luministisch’ zijn handelsmerk.

Het armzalig leven dat hij met liefde en passie met zijn vrouw deelt, is hard. De twee besparen soms op eten om dure verf te kunnen kopen die voor een volgend meesterwerk moet dienen. Uiteindelijk loont de moeite. Na een tijd wordt Wouters beloond voor zijn doorzettingsvermogen en talent. Hij wint enkele prijzen en weet een contract af te sluiten met een galerij. Zijn armzalige levensstijl mag hiermee nog niet voorbij zijn, door de stijgende erkenning maakt het zijn leven toch meer dragelijk.

4. Ensor of Cézanne?

Naakte personages in het woud

Wouters liet zich niet enkel door zijn vrouw en omgeving inspireren, maar ook door bekende collega’s. zo was James Ensor een groot voorbeeld voor hem.

Wanneer Wouters’ goede vriend Simon Lévy hem een boek cadeau doet met zwart-wit reproducties over Paul Cézanne, is Rik Wouters verkocht. Op de cover van het boek staat een geschematiseerd tafereel van naakte figuren in een bos. Wouters liet zich hierdoor inspireren en maakte een gelijkaardig werk. Ondanks zijn liefde voor Cézanne, blijft Wouters voet bij stuk houden wat betreft de spectaculaire kleurencombinaties van Ensor.

Naast Cézanne en Ensor heeft Wouters ook het werk van vele andere kunstenaars nauwkeurig bestudeerd.

5. Tragisch einde

Zelfportret met zwarte ooglap

De aanhoudende armoede speelt hem na enkele jaren parten. Omdat de kunstenaar zich geen kwaliteit kan veroorloven, spendeert hij veel tijd in kleine ruimtes waar hij met terpentijn, goedkope chemicaliën en giftige verfverdunners werkt. Deze stoffen blijken na enkele jaren voor gezondheidsproblemen te zorgen. Hij klaagt over aanhoudende hoofdpijn die hem in zijn vroege dertigerjaren belemmert nog dagenlang te werken.

In 1914 barst Wereldoorlog Een los en wordt Wouters opgeroepen als soldaat. Niet langer zijn creatieve uitspattingen kwijt kunnen, voor lange tijd verwijderd zijn van zijn vrouw en zijn aanhoudende gezondheidsklachten doen Wouters verder aftakelen. De jonge kunstenaar krijgt de diagnose kraakbeenkanker. Door zijn ziekte heeft Wouters enkele zware ingrepen ondergaan en verloor hij onder ander een oog. Nadien werd hij blind aan zijn ander oog, waardoor hij niet langer meer kon schilderen. Op 33-jarige leeftijd sterft hij in 1916.

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Birgit Tureluren’s story.