Het beste van NL: Hoe zit dat eigenlijk? 🇳🇱

Dat Nederlandstalige Hip-Hop een dominante plek heeft veroverd in de streaming charts is voor de meeste geen verrassing meer, maar uiteraard is er meer te vinden aan muziek van Nederlandse bodem. Daarnaast lijkt het ook zo te zijn dat Nederlandse muziek meer aandacht krijgt op streaming services; met een gelanceerde Nederlandse muziek omgeving op Spotify en bijbehorende playlists die door de week heen prominent geprogrammeerd worden.

De meningen zullen verschillen of je muziek in hokjes kunt plaatsten, genres zijn tenslotte altijd discutabel en anno 2018 kan je jezelf afvragen of de genres zoals ze vroeger zijn opgesteld nog relevant zijn. Het is niet voor niks dat Spotify meer dan 1,800 verschillende genres toekent aan de muziek beschikbaar op het platform.

Iets wat voor mij een mooi uitgangspunt is om de muziek van Nederlandse bodem eens onder de loep te nemen. We denken namelijk dat we een redelijk onderscheid kunnen maken tussen verschillende muziekstromingen in ons land, maar kunnen we dit ook bevestigen middels de data die Spotify beschikbaar stelt?

De dataset

De volgende datapunten zijn verzameld om het bovenstaande te onderzoeken;

  • Om tot een selectie van Nederlandse artiesten te komen (van klein tot groot) ben ik uitgegaan van vier Spotify playlists en alle artiesten die hierin geplaatst zijn. Het gaat hier om ‘Het Beste Van NL’ , ‘Je Moerstaal’, ‘Troubadour’ en ‘Liever Hollands’.
  • Om de relatie tussen al deze 240 artiesten te achterhalen moeten we middels Spotify’s API het related artist endpoint gebruiken. Wellicht bekend van wanneer je jezelf door Spotify begeeft en middels de artiesten pagina 20 gerelateerde artiesten kunt inzien. 240 artiesten maal 20 gerelateerde artiesten (veel hebben uiteraard overlap) brengt ons op een totaal van 996 verschillende artiesten.
  • Daarnaast verzamelen we ook de gerelateerde genres voor de 240 ‘start’ artiesten, iets wat Spotify toekent aan artiesten en beschikbaar stelt via de API.

Het Nederlandse muzieklandschap

Door onze eigen perceptie van genres links te laten liggen en al deze connecties te visualiseren middels een netwerk grafiek, kunnen we zes groepen definiëren in het Nederlandse muzieklandschap. Dit ziet er als volgt uit;

de connecties tussen de 996 artiesten

Wat goed is om te weten is dat van die 996 artiesten er 105 de Nederlandse Spotify charts hebben gehaald in 2018 (het merendeel afkomstig vanuit het Hip-Hop genre). Het is daarom een selectie van klein tot groot wat een mooi volledig beeld schetst van het landschap.

Cluster 1: ‘De Evergreens’

De eerste groep die we kunnen definiëren is het Evergreen cluster. Dit zijn artiesten van Nederlandse bodem die al een tijdje meegaan, maar waar we nog wel met z’n allen uit volle borst op meezingen. Wist je bijvoorbeeld dat BLØF al het hele jaar aaneengesloten in Spotify’s chart staat met momenteel 1.3 miljoen maandelijkse luisteraars? Of dat Acda en de Munnik het voor elkaar hebben gekregen om ‘Het Regent Zonnestralen’ vijf keer in Spotify’s Top 200 te krijgen dit jaar, met 400.000 mensen die maandelijks naar de band luisteren?

Andere artiesten die zich in dit cluster bevinden zijn o.a.; Boudewijn de Groot, Rob de Nijs, Nick en Simon, Trijntje Oosterhuis en Racoon.

Bijbehorende genres tot dit cluster zijn voornamelijk ‘Dutch Pop’ en ‘Classic Dutch Pop’ met hier en daar een deviatie naar het ‘Levenslied’ genre.

Gerelateerde artiesten tot Paul de Leeuw in het ‘Evergreen’ cluster

Cluster 2: ‘De Toppers’

De tweede groep die gedefinieerd kan worden is het ‘De Toppers’ cluster, welke zich tussen genres zoals ‘Dutch Pop’ en ‘Levenslied’ bevindt. Niet verrassend vinden we in deze groep dan ook aardig wat artiesten terug die hebben opgetreden tijdens De Toppers concertreeksen, zoals Wolter Kroes, Gordon, Martin Morero, Rene Froger, Xander de Buisonjé en meer.

Gerelateerde artiesten tot Wolter Kroes in het ‘Toppers’ cluster

Cluster 3: ‘Levenslied’

Vanuit de Evergreens via De Toppers komen we uit bij het cluster ‘Levenslied’. We vinden hier een groep artiesten terug die geassocieerd worden met het genre ‘Carnaval’ en ‘levenslied’. We zien hier een combinatie tussen een nieuwe generatie artiesten in dit genre en artiesten die al wat langer meedraaien. Artiesten zoals Mart Hoogkramer, Danny Froger, Quido van de Graaf en Brian Voet maken deel uit van deze groep.

Gerelateerde artiesten tot Mart Hoogkramer in het ‘Paling Sound’ cluster

Cluster 4: ‘Hip-Hop’

Het Hip-Hop cluster is duidelijk te onderscheiden van de rest van de artiesten. Interessant om te zien is dat we binnen deze groep ook diverse vertakkingen zien. Zo zie je bijvoorbeeld een duidelijk onderscheid tussen de nieuwe generatie Nederlandstalige Hip-Hop en de artiesten die al wat langer meegaan. Ook binnen de nieuwere generatie artiesten zien we diverse ‘stromingen’.

Artiesten die zich in deze groep bevinden zijn o.a. The Partysquad, The Opposites, Jiggy Dje en Opgezwolle, maar ook artiesten zoals Sevn Alias, Frenna, Jacin Trill en Ronnie Flex.

Gerelateerde artiesten tot The Opposites in het ‘Hip-Hop’ cluster

Cluster 5: ‘New Pop Generation’

Deze groep vond ik persoonlijk het meest verrassend en niet persé een cluster waar ik op voorhand rekening mee had gehouden. Deze groep aan artiesten bevindt zich in het midden van de netwerkgrafiek en ziet vertakkingen naar de Evergreens en het Hip-Hop cluster. Al bevinden zich er in deze groep (nog?) minder artiesten dan in de andere, dit lijkt een new pop generation te zijn met artiesten zoals Teske, Rubin Annik, Rob Dekay, Suzan & Freek, Linde Schöne en Paul Sinha.

Gerelateerde artiesten tot Teske in het ‘New Pop Gen’ cluster

Groep 6: ‘Alt Indie’

Het laatste cluster ‘Alt Indie’ bestaat uit artiesten zoals Eefje de Visser, Spinvis, Go Back To The Zoo, Klangstof en Blaudzun. De artiesten in dit cluster hebben veelal de genres Dutch Rock, Dutch Indie en Dutch Pop meegekregen.

Gerelateerde artiesten tot Eefje de Visser in het ‘Alt Indie’ cluster

Middels data hebben we een begin gemaakt aan het schetsen van het Nederlandse muzieklandschap. De grote vraag is nu of het bevestigend werkt voor je (onderbuikgevoel) of dat je er altijd anders over gedacht hebt. ;-) Persoonlijk had ik sommige connecties tussen artiesten nooit gelegd en ontdekte ik nieuwe (kleinere) groepen wanneer je deze zes globale clusters verder uitdiept.

De interactieve visualisatie is hier te vinden. Let wel, gezien de hoeveelheid artiesten kan je computer het er wat moeilijk mee kunnen hebben, net als dat het kan even duren voordat het volledig geladen is. Een artiest zoeken? Command + F en de naam invoeren.

Disclaimer

  • Binnen de clusters bevinden zich wellicht nog meer stromingen. Om een globaal beeld te krijgen van het muzieklandschap in Nederland is er voor gekozen het bij deze 6 groeperingen te houden.
  • Gezien de initiële selectie van artiesten is gedaan door naar Spotify playlist curatie te kijken is het mogelijk dat er sommige artiesten niet in de netwerk grafiek staan. Artiesten zoals Hardwell en Martin Garrix hebben internationaal gerelateerde artiesten en vallen daarom buiten dit netwerk. Echter, met bijna 1000 artiesten kunnen we dit als een goede representatie van Nederland zien.
  • De gerelateerde artiesten zijn verkrijgbaar via Spotify, dit is op geen enkele manier zelf toegekend. Lees hier meer over hoe deze selectie wordt toegekend door Spotify.