ການປະຕິວັດຂອງສັງຄົມມະນຸດ ນັບແຕ່ອະດີດເຖິງປັດຈຸບັນ

ການປະຕິວັດ ຖ້າແປຄວາມໝາຍຕາມໂຕມັນແລ້ວແປວ່າ “ການປ່ຽນແປງ” ເຊິ່ງ (ອາດຈະ) ໝາຍເຖິງການປ່ຽນແປງຈາກຂັ້ນໜຶ່ງໄປສູ່ຂັ້ນໜຶ່ງ ອາດເປັນການປ່ຽນແປງໄປສູ່ຄວາມຈະເລີນ ຫລືຊຸດ ໂຊມລົງກໍເປັນໄດ້.

ຕົວຢ່າງທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນກໍຄື ການປະຕິວັດຊາດປະຊາທິປະໄຕຂອງປະເທດລາວເຮົາ ໃນປີ ຄ.ສ 1975 ຈາກລະບອບໜຶ່ງມາເປັນລະບອບໜຶ່ງ ແບບໜ້າມືເປັນຫລັງມື ຄືປ່ຽນຈາກລະບອບລາຊາທິປະໄຕມາເປັນລະບອບປະຊາທິປະໄຕຂອງປະຊາຊົນ.

ໃນນີ້ ການປະຕິວັດທາງສັງຄົມ ຫລືການປ່ຽນແປງທາງສັງຄົມນັ້ນ ເຮົາມີຂໍ້ມູນທາງວິຊາການຈາກປະເທດຕາເວັນຕົກ ນຳມາໃຫ້ພວກເຮົານັ້ນໄດ້ຮຽນຮູ້ແລະສຶກສານຳກັນ ຕັ້ງແຕ່ໃນອະດີດຈົນມາຮອດປັດຈຸບັນຄື :

1. ການຟຶ້ນຟູສິລະປະວິທະຍາຂອງນັກປາດຊາວເກັກບູຮານມາສຶກສາໃໝ່ : ຄືຫລັງຈາກທີ່ວິຊາຄວາມຮູ້ຂອງຊາວເກັກໄດ້ຢຸດລົງໄປເປັນເວລາດົນ ຕັ້ງແຕ່ສະໄໝອະນາຈັກໂລມັນ ແລະສະໄໝກາງ ເນື່ອງຈາກວ່າ ສາສະໜາຄິດມີອິດທິພົນສູງຫລາຍ ການຟື້ນຟູທາງດ້ານສິລະປະວິທະຍາ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ວິທະຍາການສາຂາຕ່າງໆ ຖືກນຳມາສຶກສາໃໝ່ ແລະພັດທະນາຍິ່ງໆຂຶ້ນເປັນລຳດັບ.

2. ການປະຕິຮູບສາສະໜາຄິດ : ໄດ້ເຮັດໃຫ້ສາສະໜາຄິດແບ່ງອອກເປັນສອງນິກາຍທີ່ສຳຄັນຄື : ໂລມັນກາໂຕລິກ ແລະໂປແຕດສະແຕນ ເຊິ່ງໄດ້ພາກັນປັບປຸງຄຳສອນ, ອົງກອນແລະວິທີການເຜີຍແຜ່ໃຫ້ເໝາະສົມກັບມະນຸດ ແລະສັງຄົມຍິ່ງຂຶ້ນ ທີ່ສຳຄັນຄື ເປີດໂອກາດໃຫ້ວິທະຍາການສາຂາຕ່າງໆ ມີຄວາມເຫັນຂັດແຍ່ງກັບຄຳສອນຂອງສາສະໜາໄດ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຮູ້ໃນສາຂາວິຊາຕ່າງໆ ຈະເລີນກ້າວໜ້າຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ ໂດຍສະເພາະໃນປະເທດເອີລົບຕາເວັນຕົກ.

3. ຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ : ການປະຕິຮູບສາສະໜາທີ່ເວົ້າມາແລ້ວວ່າ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ມະນຸດເລີ່ມສຶກສາປາກົດການທາງທຳມະຊາດຢ່າງມີລະບົບລະບຽບ ແລະພັດທະນາໄປສູ່ຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດຢ່າງສົມບູນ ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງມືທີ່ສຳຄັນໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ຂອງສັງຄົມມະນຸດ.

4. ການປ່ຽນແປງທາງການເມືອງເປັນລະບອບປະຊາທິປະໄຕ : ຫລັງຈາກການປະຕິວັດຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງປະເທດຝຣັ່ງ ເມື່ອປີ ຄ.ສ 1789 ແລ້ວນຳເອົາລະບອບປະຊາທິປະໄຕມາໃຊ້ໃນການປົກ ຄອງປະເທດແລ້ວ ປະເທດອື່ນໆໃນທະວີບເອີລົບໄດ້ປ່ຽນແປງການເມືອງ-ການປົກຄອງໃນປະເທດຂອງຕົນ ຈາກລະບອບສົມບູນນາຍາສິດທິລາດ ມາເປັນລະບອບປະຊາທິປະໄຕ ເຮັດໃຫ້ໂຄງສ້າງອຳນາດ, ໂຄງສ້າງສັງຄົມ ແລະໂຄງສ້າງເສດຖະກິດ ປ່ຽນແປງຈາກການຜູກຂາດຂອງຄົນບາງກຸ່ມ ບາງພວກ ມາເປັນຂອງຄົນສ່ວນໃຫຍ່ໃນສັງຄົມ ອັນນັ້ນເປັນການສົ່ງເສີມໃຫ້ເກີດຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາການສາຂາຕ່າງໆຢ່າງຫລວງຫລາຍ.

5. ການປະຕິວັດອຸດສາຫະກຳໃນເອີລົບຕາເວັນຕົກ : ໃນສະຕະວັດທີ 18 ປະເທດອັງກິດແລະປະເທດທາງເອີລົບຕາເວັນຕົກ ໄດ້ເກີດການປະຕິວັດອຸດສາຫະກຳຂຶ້ນ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຄວາມຕ້ອງການຂອງເຕັກໂນໂລຊີ ເພື່ອໃຊ້ແທນແຮງງານຄົນແລະສັດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ ນັບວ່າເປັນແຮງຍູ້ດັນທີ່ສຳ ຄັນ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າທາງວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີຫລາຍຍິ່ງຂຶ້ນ ແລ້ວນຳໄປສູ່ຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າທາງວິຊາການຕ່າງໆຢ່າງວ່ອງໄວ.

6. ການສະແຫວງຫາອານານິຄົມຂອງຊາວເອີລົບ : ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດທາງການຄ້າ ເຊິ່ງເປັນຜົນມາຈາກການປະຕິວັດອຸດສາຫະກຳ ເຮັດໃຫ້ເກີດການແຜ່ຂະຫຍາຍທາງວັດທະນະທຳລະຫວ່າງຊາວເອີລົບ ແລະຊາວອານານິຄົມໃນດິນແດນຕ່າງໆ ແລ້ວນຳໄປສູ່ການສຶກສາມະນຸດ, ສັງຄົມ ແລະວັດທະ ນະທຳຂອງສັງຄົມເຫລົ່ານີ້ຂຶ້ນ.

7. ການປ່ຽນແປງທາງສັງຄົມ ແລະບັນຫາສັງຄົມ : ຈາກປັດໄຈຕ່າງໆທີ່ວ່າມາທາງເທິງນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ສັງຄົມໃນປະເທດເອີລົບຕາເວັນຕົກເກີດການປ່ຽນແປງຢ່າງວ່ອງໄວ ໂດຍສະເພາະຜົນຂອງການປະ ຕິວັດອຸດສາຫະກຳ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດບັນຫາຄວາມບໍ່ມີລະບຽບທາງສັງຄົມ, ສະຫວັດດີການທັງສັງຄົມ, ການໃຊ້ແຮງງານເດັກ ແລະແມ່ຍິງ, ການຂະຫຍາຍຂອງຕົວເມືອງ, ບ່ອນຢູ່ອາໄສ, ສາທາລະນະສຸກ ເປັນຕົ້ນ ຈຶ່ງເກີດມີຄວາມເຄື່ອນໄຫວ ໃນການທີ່ຈະແກ້ໄຂ ແລະປະຕິຮູບສັງຄົມໃຫ້ເໝາະສົມກັບສະ ພາບສັງຄົມໃໝ່ ທີ່ປ່ຽນແປງໄປຈາກກ່ອນເກົ່າ.

8. ການເກີດຂຶ້ນຂອງປະເທດອະເມລິກາ : ອະເມລິກາປະກາດເປັນອິດສະຫລະ ໃນປີ ຄ.ສ 1776 ແລະກາຍເປັນສູນກາງຂອງຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າຂອງວິທະຍາການດ້ານຕ່າງໆ ນັບແຕ່ນັ້ນເປັນຕົ້ນມາ.

ສຸດທ້າຍນີ້ ຫວັງວ່າຂໍ້ຂຽນທີ່ຜ່ານມານັ້ນ (ອາດ) ຈະເປັນປະໂຫຍດໃນການປະດັບສະຕິປັນຍາໃຫ້ກັບທຸກຄົນທີ່ໄດ້ອ່ານ ເພື່ອໃຫ້ມີຄວາມຮູ້ ແລະສະຫລຽວສະຫລາດຍິ່ງໆຂຶ້ນໄປ.

“ຈົບ”
Show your support

Clapping shows how much you appreciated bounsong keoboasay’s story.