Waarom banken zo massaal op blockchain springen

Ik ga in dit stuk niet uitleggen wat blockchain is, dat kunnen anderen veel beter. Wat ik wel ga doen is mijn visie geven op de waarom van blockchain en waarom banken er zo massaal op springen.

Blockchain is open, razendsnel en programmeerbaar

Banken maken vandaag de dag nog altijd gebruik van de oudste computers beschikbaar. Dat is niet omdat ze geen geld hebben voor nieuwe computers, maar het is te risicovol voor ze om die oude stoffige systemen te upgraden. Het enige wat is veranderd in het bankieren de afgelopen jaren is de voorkant. Hetgeen wij zien en welk apparaat we gebruiken als we een transactie doen of ons saldo willen bekijken via de bank-app.

Transacties verwerken gebeurt eigenlijk via een gedigitaliseerde variant van de papierwinkel die een hele generatie al niet meer kent. De grap is dat met blockchain iedereen kan wat een bank kan. Gratis. Daarnaast kan iedereen controle uitoefenen op de uitgevoerde transacties op de blockchain, het is volledig open voor iedereen. Het mooiste van alles is, het is programmeerbaar. Je kunt er dus constant en direct op doorontwikkelen.

Stilstand is achteruitgang

Omdat we zo afhankelijk zijn van het huidige financiële systeem en praktisch verplicht zijn een bankrekening te hebben — waarvoor we ook nog eens moeten betalen — hebben banken een aardig luxe positie in onze maatschappij. Een positie waar verandering in zit, dankzij blockchain. Banken springen massaal op blockchain omdat het ze miljarden kan besparen, maar het idee achter programmeerbaar geld is juist dat we allemaal kunnen innoveren binnen het financiële systeem. Wat banken graag willen is ons niet voorzien in dat gereedschap, maar er zelf beter van worden. Dat is hun goed recht, natuurlijk. Alleen missen ze denk ik een stukje visie, waarbij vooral wordt gekeken hoe het business model kan overleven — in plaats van bijdraaien. Met deze technologie hebben we de kans het volledige financiële systeem in één klap voor iedereen positief te veranderen.

Hoe we betalen, hoe we geld verdienen, hoe we geld beheren, hoe we geld creëren, welke functies we willen dat geld heeft en dat biedt weer nieuwe kansen. Programmeren in geld is iets dat we niet konden en het was al helemaal niet iets waarmee we thuis achter de laptop konden beginnen. Nu dus wel. Geld wordt op die manier van iedereen. Daarom ligt volgens mij de uiteindelijke payment/financiële blockchain-consumententoepassing die door miljoenen mensen wordt gebruikt niet bij banken.

Dat betekent niet dat banken gaan verdwijnen, ze krijgen alleen een andere rol. Er ontstaat een stukje accountability, maar ze gaan vooral meer in dienst staan van haar gebruikers. Zo krijgen we met elkaar meer keuze vrijheid over ons geld, het beheer ervan en hoe we geld gebruiken. Banken krijgen door blockchain dus eigenlijk een ander verdienmodel, net als dat het startups, freelancers en MKB nieuwe verdienmodellen oplevert.

Digitaliseren van geld

We hebben gezien hoe geld de afgelopen jaren steeds digitaler is geworden. Cash geld wordt op sommige plaatsen al niet meer geaccepteerd en kun je op die plekken alleen nog met plastic betalen. Banken hebben er baat bij dat we niets meer met cash doen, op meerdere manieren. Fysiek geld maken kost geld. Digitaal geld “bijdrukken” kost niks. Ook is iedere transactie die je doet via je bank opgeslagen, voor altijd. Zo ontstaat er een patroon in je uitgaven, is te zien waar je bent, wat je koopt en wanneer. Dit is hele waardevolle informatie en die geven we allemaal vrij aan de bank waar we een rekening hebben. Dat roept toch aardig wat ethische en privacy vraagstukken op. Er is daarnaast ook geen inzicht in wat er met die gegevens gebeurt en maakt het eigenlijk niet uit of je het wel goed vindt wat er met die gegevens gebeurt.

Met blockchain heb je een protocol dat wordt geaccepteerd door de meerderheid van de computers (gebruikers) op het netwerk. Dat betekent dat je aan een digitale valuta, benodigd om een blockchain te laten werken, niet zonder goedkeuring van het merendeel van het netwerk kunt sleutelen. Er kan dus niet ineens meer digitaal geld bij worden gemaakt zonder dat het merendeel van de gebruikers akkoord is. Wanneer je dat in een scenario zet waarbij banken hun eigen blockchain draaien, privé, op hun eigen servers — hebben we daar als gebruikers van die diensten alsnog geen zeggenschap over. Er verandert dus eigenlijk niets.

Van fouten leer je, maar in een systeem waarin je niets tot nauwelijks iets kunt veranderen werkt niet. Programmeerbaar geld geeft ons de mogelijkheid constant te innoveren. We kunnen testen en spelen met scenario’s en toepassingen. Fouten maken zorgt er juist voor dat het hele systeem direct kan worden verbeterd, maar dat kan alléén als iedereen toegang heeft tot het systeem. Geld maken we op deze manier eigenlijk een beetje open source.

Geld ligt gevoelig

Blockchain snijdt aan alles dat we nu als normaal beschouwen. Voor heel veel mensen zijn financiën een gevoelig puntje. Blockchain voegt een stukje sociale controle toe aan de financiële wereld. Iets dat broodnodig is denk ik, maar wat het vooral doet is iedereen een stukje zeggenschap geven over wat geld is en wat geld doet. Dat klinkt misschien een beetje eng, want verantwoordelijkheid krijgen en nemen wordt ons niet standaard geleerd.

Wat vooral belangrijk is, denk ik, is die blockchain een beetje vergeten. Het op de achtergrond zetten zoals de meeste mensen nu ook niet weten hoe de legacy systemen van banken werken, hoe transacties nou eigenlijk echt worden verwerkt en hoe geld nou eigenlijk wordt gemaakt. Met als grootste verschil dat je medezeggenschap krijgt in aanpassingen en toevoegingen aan het protocol, maar ook inzicht hebt in hoeveel geld er daadwerkelijk (maximaal) beschikbaar is.

Voor SMC050 schreef ik:

Hoe technologie zowel tegen je als voor je kan worden gebruikt. Hoe veranderingen en vooruitgangen in de technologie zorgen voor veranderingen op de werkvloer, onze samenleving, ethische kwesties oproepen, maar vooral ook onze eigen denkwijze tot in den treure aan de kaak stelt. Aan ons mensen is de afgelopen 50.000 jaar niet veel gesleuteld, qua hersencapaciteit, qua patronen en qua bedrading. Dat betekent echter niet dat we onze eigen evolutie niet kunnen forceren, want mensen blijven uitvinders en instrument bouwers. We vinden wel een weg naar de ultieme verandering van het menselijke bestaan.

Met blockchain hebben we allemaal een instrument in handen dat ons bestaan op talloze fronten (nu al) veranderd.

Oorspronkelijk geplaatst op buerra.nl