Çılgın Devlet Desteklerine Giriş

Girişimcisiniz veya girişimci olmak istiyorsunuz ama sermaye gerekiyor. Girişiminizi nasıl finanse edeceğinizi araştırmaya başladığınızda kafa karıştıran bir sürü devlet teşvikleri, melek yatırımcılar, risk sermayesi yatırımları, crowd-funding ve hatta banka kredisi gibi seçenekler olduğunu göreceksiniz ve elbette her birine bolca zaman ayırıp araştırmaya kalktığınızda muhtemelen içinden çıkamayacaksınız. Hangi seçeneklerin sizin için en ekonomik, risksiz ve sizin ihtiyacınıza uygun olduğunu anlamanın gerçekten belirli bir düzeyde hukuk, finans/muhasebe ve işletme bilgisi gerektirdiğini fark edeceksiniz. Üzülmeyin, kesinlikle bu durumda olan ilk kişi siz değilsiniz :)

Bu yazımda size genel fikir vermesi açısından çılgın devlet desteklerine (ya da teşviklerine) giriş yapacağız. Hızlı bir ufuk turu ve genel bilgiler paylaşıp detaylı bilgileri başka yazılara bırakacağım. Devlet destekleri derken bilişim sektörüne yönelik teşvikleri kastediyor olacağım.

Özellikle son bir kaç yılda devletimiz, çeşitli bakanlık ve kuruluşlar eliyle zaten vermekte olduğu bazı teşviklerin hem kapsamını genişletti, hem miktarları her yıl sürekli arttırdı hem de çeşitlendirdi. Bu böyle devam edecek gibi gözüküyor. Neticede toplanan vergilerin bir kısmı teşvik mekanizmaları ile (adına ister sübvansiyon deyin) yine halkımıza dağıtılarak bu sayede ekonomimiz desteklenmeye çalışılıyor. Bu ne derecede başarılı sonuçlar veriyor, paralar boşa mı harcanıyor gibi pek çok soru sorabilirsiniz. Ama neticede bir şeyler yapılmaya çalışılıyor ve bundan en üst düzeyde yararlanacaklar olanlar da elbette girişimcilerimiz.

Peki girişimcileri asıl ilgilendiren bu bilişim devlet destekleri neler? İlgili kurumlar hangileri? Nasıl yararlanırız? Bunlara kimler başvurabilir? Teşviklerin amaçları neler? Teşvik miktarları, başvuru prosedürleri gibi pek çok bilgiyi bu yazımdan itibaren paylaşmaya çalışacağım. Bu yazımda öncelikle teşvik işine bir giriş yapalım istedim. Bakalım elimizde girişimci olarak yararlanabileceğimiz hangi devlet teşvikleri varmış.

Öyle çok dallandırıp budaklanmadan iki bakanlıktan ve bu bakanlıklara bağlı kurumlarımızdan söz edeceğim. Bunlar;

Bunların yanı sıra T.C. Kalkınma Bakanlığına bağlı bölgesel kalkınma ajanslarının da her yıl değişen bazı bölgesel teşvikleri var. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı İŞKUR’un da işverenlere yönelik bazı personel çalıştırmayla ilgili teşvikleri söz konusu. Ancak onları şimdilik sonraya bırakalım.

Bu bakanlıklarımızdan Ekonomi Bakanlığı teşviklerini doğrudan kendisi verirken, diğer bakanlıklarımız daha çok kendilerine bağlı kurumlar eliyle teşvikleri yönetiyorlar. Şimdi elimizdeki deyim yerindeyse popüler alternatifler neler hızlıca bir bakalım.

TÜBİTAK Destekleri

tubitak

Güzide bilim kurumumuz verdiği pek çok akademik desteğin yanı sıra girişimcilere de destek veriyor. Hatta diyebilirim ki ülkemizdeki en popüler başlangıç aşaması girişimcilik destek programını TÜBİTAK ve anlaşmalı uygulayıcı kuruluşlar (Teknoparklar diye anlayın siz) sağlıyor.

Girişimcilik desteği ve TÜBİTAK denince akla şu iki destek programı gelmeli:

Bu destekleri etraflıca şurada (BİGG 1512) ve burada (1507) okuyabilirsiniz.

KOSGEB Destekleri

kosgeb_logosu

KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı) adından da anlaşılacağı üzere küçük ve orta ölçekli işletmelerin ekonomideki payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek amacıyla kurulmuş ve günümüzde Bilim, Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bağlı bir kamu kuruluşu. Ancak KOSGEB desteklerinden tüzel kişilikler (firmalar) yararlanabildiği gibi, henüz bir firma kurmamış ancak bir iş fikri olan girişimciler de yararlanabiliyorlar. Esasen KOSGEB’in günümüzde girişimcilere verdiği destek diğer kamu kuruluşlarından daha fazla diyebiliriz. Desteklerden faydalanmak için KOSGEB veri tabanına firmanızı kaydettirmelisiniz.

Pek çok KOSGEB desteği var ancak ben daha çok girişimciler ve mikro ölçekli işletmelerin daha rahat ulaşabileceklerini düşündüğüm şu üç desteğinden bahsetmek istiyorum (bilgi kalabalığına gerek yok).

  • Girişimcilik Destek Programı: Ülkemizde kendi işini kurmak isteyen girişimciler için hazırlanmış bir destek programı. Bu desteği alabilmek için Uygulamalı Girişimcilik Eğitimlerini almak gerekiyor. Her ilde çeşitli kuruluşlar (belediyeler dahil) bu eğitimleri düzenliyorlar. 50.000 TL’ye kadar geri ödemesiz destek sağlıyor.
  • AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı: Bu destek programı esasen teknolojik iş fikirlerine sahip tekno-girişimcilerin desteklenmesi için oluşturulmuş bir program. Üstelik bu programdan yararlanabilmek için bir şirketinizin (yani KOBİ) olmasına gerek de yok. Girişimci olarak da destekten yararlanmak için başvurabiliyorsunuz. Eğer girişimci olarak başvurursanız, 20.000 TL’ye kadar geri ödemesiz başlangıç sermayesi desteği de sağlanıyor. Tabi bu şirketinizi kurduğunuzda size bir can suyu niteliği taşıyor. Sermaye desteği hariç, toplam toplam 430.000 TL’ye kadar %75 oranında geri ödemesiz, ve buna ilave olarak makine-teçhizat, donanım, ham madde, yazılım ve hizmet alımı giderleri için (hibe yetersiz kalırsa) 300.000 TL’ye kadar yine %75 oranında ama bu sefer geri ödemeli destek veriliyor. Evet, destek tutarları başlangıç aşamasında bir girişim büyük gözüküyor ama AR-GE çalışmaları hiç de ucuza mal olmuyor. Bu destek esasen TÜBİTAK 1507 ye benziyor. Temelde AR-GE projeleri destekleniyor.
  • Genel Destek Programı: KOBİ’leri fuar katılımı, eğitim, danışmanlık, tasarım, belgelendirme gibi firmanızın büyümesini de teşvik edebilecek faaliyetlerinizi bu destek kapsamında destekler. Destek tutarı her bir destek türü için farklıdır. Ayrıca bölgelere göre de %50, %60 ve %70 oranında destek sağlanıyor.

T.C. Ekonomi Bakanlığı Destekleri

ekonomibakanligi

Ürün/hizmet ihracatını teşvik etmek amacıyla Ekonomi Bakanlığımız da pek çok alanda maddi destek sağlıyor. Hatta diyebilirim ki özel bazı alanlarda (oyun ve mobil uygulama geliştirme gibi) sırf ihracatı teşvik etmek için destekleri var. Bakanlığın teşvikleri değerlendiren ekibi pek fazla kalabalık değilmiş ve sadece bakanlığın Ankarada’ki merkezine başvurabiliyorsunuz (postayla). Herhangi başka bir şehirde temsilciliği yok.

Bilişim sektörünün faydalanabileceği destekler genelgedeki maddelere göre şu başlıklarda toplanıyor:

  • Madde 4. Ürün-Hizmet Tescil Desteği
  • Madde 5. Marka Yurtdışı Tescil ve Korunma Desteği
  • Madde 9. Yurtdışı Birim Desteği
  • Madde 10.Danışmanlık Desteği
  • Madde 11.Acenta Komisyon Desteği
  • Madde 14.Yurtiçi Tanıtım-Eğitim Desteği
  • Madde 15.Bilgisayar Oyunu-Mobil Uygulama Pazara Giriş Desteği
  • Madde 17.Bilgisayar Oyunu-Mobil Uygulama Komisyon Desteği
  • Madde 18.Bilgisayar Oyunu-Mobil Uygulama Geliştirme Desteği
  • Madde 30.Yarışma — Etkinlik Desteği
  • Madde 31.Bireysel Fuar Katılım Desteği

Tüm bu desteklerin detaylarını Madde 4 ile 9 arasını şurada ve Madde 10 ile 31 arasını burada okuyabilirsiniz. Umarım burada kısaca bahsettiğim bilgilerin sizlere bir faydası dokunur. Çevrenizdekilerin de bu bilgilerden yararlanabileceğini düşünüyorsanız lütfen bu yazıyı aşağıdaki butonları kullanarak paylaşın.



Originally published at Girişimcilik, Gelişim, Yaşam.