Tek Tıkla Ödeme

Tek Tıkla Ödeme (One Click Payment) 2000 yılında Amazon tarafından patentlendiyse de altyapısının kurulması ve aktif şekilde kullanılması uzun bir zaman aldı. Amazon yine farkını gösterdi ve globalde büyük e-ticaret siteleri arasında bu deneyime öncülük etti. TTÖ’yü ( Tek Tıkla Ödemeyi buradan sonra kısaca böyle yazalım) ilk kez duyduğumda Amazon’un başına bela olmuştu. Büyük beklentilerle çıkan TTÖ deneyimi, kullanıcılardan “ödediğimin farkına varmadım”, “Ben aslında ödemeyecektim/almaktan vazgeçecektim ama almışım” gibi tepkiler aldı. Amazon TTÖ güncellemesini geri çekti ve ilk deneme başarısızlıkla sonuçlandı. Böylece TTÖ’nün bir ödeme sistemi değil çok hassas bir kullanıcı deneyimi olduğunu tüm e-ticaret ve ödeme sistemleri dünyası öğrenmiş oldu.

Tek Tıkla Ödeme Nedir?

Devam etmeden önce Tek Tıkla Ödemenin kısa bir tanımını yapalım. TTÖ, e-ticaret sitelerinin kredi kartı bilgilerini tutarak veya kredi kartı tutabilen kuruluşlardan API ile bir token alarak ödeme sayfasında kredi kartı bilgilerini tekrar sormadan ödemeyi tamamlayabilmesidir.

TTÖ’nün yegane amacı alıcının hayatını kolaylaştırarak satışları arttırmaktır. Asıl yararı düşük sepeti ortalaması ve yüksek satış oranı (kısa aralıklarla fazla satış)olan sitelere olacaktır. Örneğin Teknosa’da Morhipo’da yaradığı kadar işe yaramayacaktır. 90 TL lik bir kot pantolonu almaya karar vermek 1–2 dakika sürebilirken, 2500 TL lik bir bilgisayarı almaya karar vermek genellikle günler alır. Bir kaç gün düşünen bir kişi için 1 dakikalık kredi kartı bilgisini girme süreci hiç de önemli değilken, kot pantolon alacakların çoğu kredi kartıyla uğraşmadığı için satın almadan vazgeçmektedir.

TTÖ’nün asıl yükselişi ise doğal olarak mobil ile olmuştur. İki nedenden dolayı; birincisi kimse ufacık ekranda kredi kartı bilgisini girmeyi sevmez, ikincisi ise mobilde hayat çok daha hızlıdır. Benim yaşadığım en güzel Tek Tıkla Ödeme deneyimini yazmadan geçmeyeyim. Bir kaç yıl önce 90 saniyelik bir trafik ışığında beklerken Morhipo mobil aplikasyonundan ayakkabı satın aldım. Sadece 90 saniyede açtım, baktım, beğendim, adresimi seçtim ve ödememi tamamladım.

Türkiye’de Tek Tıkla Ödemenin Başlangıcı

eBay’in PayPal’ı kullanarak Amazon’a cevap vermesi çok da gecikmedi. PayPal daha önce Recurring Payment (düzenli ödemeler) ürününe sahip olduğu için TTÖ ürünü olan Reference Transaction ürününü hızlı bir şekilde yayınladı. Farklarını kısaca söylemek gerekirse Recurring Payment senkron ödemeler alabildiğiniz (Aylık 30 TL) ve ödemelerden asenkron olarak haberdar olduğunuz (yani takibi zor, bkz: IPN) bir sistemdir. Reference Transaction ise asenkron ödeme alabildiğiniz (bugün 20 TL , bir hafta sonra 200 TL ve ne zaman ne kadar isterseniz) ve senkron bir şekilde haber alabildiğiniz (API ile anında cevap alarak) sistemdir.

İlk TTÖ Türkiye’de Morhipo tarafından PayPal ile entegre edildi. Hala hem mobilde hem webde kullanılan deneyimde kullanıcı ilk kez PayPal ile ödemesini tamamladığında sonraki alışverişlerde TTÖ kullanmak isteyip istemeyeceği soruluyor. Onay verilirse sonraki tüm ödemelerinde PayPal seçiliyse ve öde ye basılırsa ödemeniz yapılacaktır diye bir onay kutusu çıkıyor ve onay verilirse ödeme tamamlanıyor.

Tek Tıkla Ödeme Yayılıyor — İyzico TTÖ altyapısı

Alternatif ödeme sistemlerinin dışında PSP’lerin (Payment System Provider) TTÖ çıkarması çok önemliydi. Neyse ki İyzico hızlı davranarak ürünü çıkardı ve yaygınlaştırmaya başladı. Böylece sadece PayPal gibi alternatif ödeme sistemi dediğimiz sistemlerle değil, sanal POS deneyimi üzerinden de TTÖ yapılabilir hale geldi. İyzico’nun TTÖ ürününün ne kadar yaygınlaştığı ile ilgili net bir bilgim yok. Ama konu hakkındaki blog postlarını buradan bulabilirsiniz: https://blog.iyzico.com/tek-tikla-odeme-tercih-edilme-sebebiniz-olacak/

Hepsiburada ve BiTaksi (Mastercard — BKM Express)

Hepsiburada kendine yakışanı yaparak TTÖ’ye hızlı bir geçiş yaptı. Kullanıcı deneyimlerinde başta TTÖ hakkında detaylı bilgi verilmesi olmak üzere bazı şeyleri eksik bulsam da sektör liderinin bunu yapması çok önemli bir gelişmeydi.

Ve değinmeden geçemeyeceğimiz savaşçı bir girişim var. Eğer yanlış bilmiyorsam ne Mastercard’ın ne de BKM Express’in TTÖ ürünü vardı. Hala da public olarak böyle bir ürünleri yok. Buna rağmen BiTaksi bu iki önemli ödeme firmasını entegrasyona ikna etti. Bu iki firmadan da public ürünlerini bir an önce bekliyoruz.

Son soru: Tek Tıkla Ödeme Güvenli Mi?

Bu soruyu ikiye ayıralım:

Satıcı için güvenli mi?: Kredi kartı bilgisini kendisi tutan Hepsiburada gibi şirketlerın bir tarafa bırakıp API ile bu hizmeti vere PayPal, İyzico, BKM ve Mastercard gibi şirketlerden bahsetmek lazım. Hepsi aynı protokolle çalışıyor. Size her bir kullanıcınız için bir Token (veya referenceID diyebiliriz) yolluyor. Bu token’lar iki nedenden dolayı kredi kartı bilgisi gibi hassas bir data değiller.

  • Sadece bir kullanıcı ve bir eticaret sitesi için bir bağ oluşturuyor. Yani bir kişi çalsa ve kullansa bile o kullanıcının hesabından sizin hesabınıza para aktarır. Siz de en kötü durumda iade edersiniz.
  • Sadece e-ticaret sitesinin API credentials’ları ile çalıştırılabiliyor. Yani tüm yazılımı ve sistemi kaptırmanız gerekiyor

Bunun yanında kullanıcının görmediği arka tarafta doğru tanımlamaların yapılabilmesi gerekiyor. Best Practise için bir çok detay var ama bir örnek olarak “Bir alıcı 2000 TL’den daha fazla ödemeyi TTÖ ile yapmamalı”

Alıcı açısından ise: Satın alım yaptığınız siteye sizin hesabınızdan istediği zaman para çekme izni verdiğinizi unutmayın. Sadece güvendiğiniz ve emin olduğunuz sitelerde kullanmanız veya alıcı koruması olan sistemleri tercih etmeniz daha doğru olacaktır.

Sonuç Olarak

Tek Tıkla Ödeme şu anda elimizdeki en güzel ödeme altyapısı. Bunun hem önyüzde hem arka taraftaki geliştirmeleri doğru kurulduğunda e-ticareti de mobil ticareti de bir kaç adım ileri götürecektir. Ben Türkiye’nin bu konuda öncü ülkelerden biri olabileceğini düşünüyorum.

Like what you read? Give Çağlar Yalı a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.