Nanay (mother) Aurora and her husband Pedro Lacia: “Three years ago, everything before me was blurred. Now, I can see clearly.”

Story courtesy of Satur L. Oro

This is a personal testimony of a member of a group called PuLPuG, in Poblacion, Damulog, Bukidnon. The term PuLPuG has become controversial. This is mainly because there are people who did NOT bother to find out its real meaning. Instead, they put a meaning to the word that the organizer and supporters never thought of. For the anti-PuLPuG people, the word means to pulverize or annihilate the political opponents of an up-coming political candidate, who does not exist. But PuLPuG is an acronym: Pundo para Likayan ang maka Purdoy nga Gasto which means: Fund to Avoid Catastrophic Expenditures. Its aim is to pay for the transport cost of bringing to and taking back a patient from the hospital and for the food provision of two watchers, in case the patient is admitted into the hospital. The members raise the funds by contributing Php 20 per month per household. As soon as the patient is in the hospital, the sick relies on the PhilHealth insurance system or the Point-of-Care service. Both belong to the health care delivery program of the Philippine Government.

I’m Reynante Petras Miñoza, 42 years old, married to Jackeylou Lacia. We have two children and we live in Purok 1, Damulog, Bukidnon. I am self-employed as a carpenter and masonry worker. I barely earn enough for the needs of my family. I do not own properties, like land or large working animals. My father and mother-in-law live with us. They are quite advanced in age and are staying with us as my dependents. Although my in-laws manage a store, it is not big enough to provide for their food and medical needs. My wife is a full-time housekeeper and takes care of our two children and her parents.

My mother-in-law, AURORA LACIA, 74, looks after the store. Her eye sight is so bad that she cannot recognize people who come and buy some goods in the store. Very often she makes mistakes in giving out change. She recognizes some but only because she is familiar with their voice. It breaks my heart to see her groping around because she wants to go somewhere. She really cannot go where she wishes to go without a guide.

My mother-in-law has been suffering this affliction for about four years. I brought her to an eye specialist. The doctor surmised that given the advanced stage of the cataract, Nanay Aurora must have been carrying this ailment for three or four years. She needed an eye operation, if she was to regain her vision. We went home because we could not afford the cost of the operation. We have absolutely nothing to pay for the operation. We have no property to sell to cover the expenses. No-one would lend us money because we could not guarantee to repay the loan.

Last June a friend encouraged me to join PuLPuG. I have a lot of respect for him so I joined. He even lent me some money so that I would not procrastinate. In the Poblacion the members agree that the monthly dues would be Php 25 per household.

Some members of our group urged me to see the officers of our organization and present the case of my mother-in-law. They said that our community-based group can meet the cost of the transport and food allowance for the watchers. That was all that their Php 25 per month per household could do. But the officers decided that they would accompany me to seek assistance from the Federation.

The community-based groups contribute Php 200 per month to the funds of the Federation. PuLPuG is pro-actively promoted by BISAP-MuCAARD, Inc., a non-government organization. The funds of the Federation were boosted by donations from the friends of BISAP and House of Representative Manuel F. Zubiri.

There are many times that the hospital does not have the medicines prescribed by the doctor. The family will have to purchase the medicine outside the hospital. PhilHealth does not pay for these nor will it refund the said expenses. X-rays, MRI scans, blood and other similar expenses are not covered by PhilHealth or the Point-of-Care. The funds of the Federation are meant to respond to these needs.

With endorsement from the officers of the Poblacion PuLPuG and a long deliberation by the BISAP staff and Federation officials, Nanay Aurora’s cataract operation would be supported by the Federation. The October 14 scheduled operation would push through. The reduced charge of Php 10,000.00 for the doctor’s fee and medication will be paid by the Federation.

October 14 was a Saturday. The Federation could not produce the cash because Land Bank was closed. Would the doctor accept a promissory note from PuLPuG Federation that the cash would be delivered by Monday? He did. The operation went through.

On the day that the Federation paid the bill, the patch covering Nanay Aurora’s eye was removed. The blurred vision was gone. She could see clearly and her world became bright. She regained her sight but we have no debt to pay. We didn’t mortgage our little house. We are still here protected from the sun and the rain.

Thank you, PuLPuG. Thank you, House Representative Manuel Zubiri. You do not know me nor Nanay Aurora. You have not met her. She has not met you. But you helped her. Thank you BISAP — you batch of volunteer staff to help Lumads, Muslims and Christians make Damulog a home where we can live and journey together towards justice, development and peace.

My entire extended family — Nanay Aurora, Tatay Pedro, our two children, my wife Jackeylou and I — thank you all from the bottom of our hearts.

DAGHAN, DAGHANG SALAMAT!

========================================

Usa kini ka personal nga testimonya basi sa akong nasinati-an mismo sa among grupo’ng PuLPuG diri sa Poblacion, Damulog, Bukidnon. Kun atong diritso pamati-on ang ngalang PuLPuG, murag adunay mga negatibong interpretasyon labi na kun aduna nay mga nag-unang issue o mga intrega nga nahi-sukip sa tagsa-tagsa ka opinyon. Pero ang kahulogan sa pulong PuLPuG mao ang Pundo para Likayan ang maka-Purdoy nga Gasto. Para lamang sa pag-tubag sa pami-lite pa-ingon ngadto sa hospital sa pasyente ug sa usa ka watcher. Kini nga pundo o kwarta gikan sa among tagsa-tagsa nga bulsa sa membro nga among gibutang sa grupo matag bulan para andam pamilite sa ma-hospital namong ka-uban. Kay didto sa hospital aduna may doctor, mga kagamitan ug aduna tay PhilHealth o Point-of-Care.

Ako si Reynante Petras Miñoza, 42 anyos, minyo kang Jackeylou Lacia, adunay 2 ka anak ug nagpuyo sa P-1, Damulog, Bukidnon. Usa ako ka panday-mason nga may igo-igo rang kita para sa akong pamilya. Wala akoy lain gikuha-an sa among panginahanglan. Wala akoy tiningom sarang bahandi ug wala akoy luna o yuta ug walay mga hayop. Ani-a uban sa akong pamilya ang akong ugangan nga mga tigulang na ug wala pud igong gikuha-an sa panginahanglan gawas sa gamay niyang sari-sari store o tindahan nga ang kita dili gani igo sa tambal ug sa inadlaw nga panginahanglan sa mga tigulang tungod sa ka-gamay sa capital.

Ang akong asawa usa ka housekeeper kansang buhat mao ang pag-atiman sa among duha ka gagmay pang mga anak ug sa duha ka tigulang nga gapangidaron na sa 74 anyos.

Kining akong ugangan nga babaye nga si AURORA LACIA, 74 anyos, maoy ga bantay sa iyang tindahan. Adunay mga panahon nga masipyat sa pag-panukli ug maga-lisod sa pag-ila sa tawo labi na kun dili mado-ul kaayo kaniya; ang kasagarang pag-ila mao ang tingog sa tawo. Kini sulod sa pipila na ka tuig nga iyang gi-antos nga sistema. Gani sa paglakaw, kinahanglan siya ug maga-giya kaniya ug mag-gamit sa sungkod nga maoy iyang himo-on ug giya. Lisod kaayo ug pait sud-ungon ang kahimtang sa akong ugangang babaye.

Sa pag-susi sa doctor, ang akong ugangan nga babaye adunay sakit nga cataract sulod na sa 3 ngadto sa 4 ka tuig ug kinahanglan na nga operahan didto sa ospital ang iyang mata para maka-balik ang iyang maayong panan-aw ug kini nag-kinahanglan sa dakong kantidad.

Walang-wala gayud kami sa maong kantidad para ma-operahan ang akong ugangan. Wala kami mabaligya o ma prenda nga butang para ma tubag ang maong panginahanglan.

Sa mi-aging bulan sa Hunyo ning maong tuig sa 2017, ang BISAP naga-mugna ug pundok nga PuLPuG ug ako nahi-apil nii-ning maong pundok sa PuLPuG. Kami nagahatag sa tag ₱25.00 matag bulan isip kuha-an namo sa pundo para sa among ka-ubanang masakit para pleti paingon sa hospital ug pag-kaon sa watcher.

Kini usa ka programa sa BISAP Inc., mahitungod sa maayong panglawas sa tawo ug kini gisuportahan ni RPT ug sa iyang mga kahigala-an didto sa gawas sa nasud. Aduna usab suportang pinansiyal gikan kang congressman Zubiri nga kining ma-ong kantidad ana-a karon gi-pundo sa PuLPuG Federation.

Ang among grupo magahatag usab sa tag ₱200.00 isip monthly dues ngadto sa namugnang PuLPuG Federation, kay ang federation nga pundo para itubag sa mga tambal nga paliton sa gawas ug sa mga laboratory charges sa pasyente.

Tungod kay membro man ko sa grupong PuLPuG, akong gisulayan sa pag-duol sa grupo namo sa Poblacion mahitungod sa among problema sa pag pa-opera sa akong ugangan nga kinahanglan na dad-on sa hospital atong October 14, 2017, kay mao ang gihatag nga schedule sa Doktor sa mata ug sa ospital.

Sa akong pagduol sa grupo, ako nakadawat sa kantidad nga P1,000.00 basi sa nasabutan sa grupo para sa ma-admit nga pasyente ug mao nga amo dayun nadala ang akong ugangan ngadto sa ospital para ma-operahan sa maong gi-takdang panahon.

Pero ang doctor ug ang hospital nag-kinahanglan sa kantidad nga ₱10,000.00 nga bayad sa hospital, doctor’s fee ug tambal. Kini nga kantidad dakong kalbaryo para kanamo tungod kay wala gayud kami igong ma-adtoan para maka-tabang sa among problema ug ang operasyo sa akong pasyente gikinahanglan man gayud kaayo.

Kami ming-dangup sa PuLPuG Federation ug sa dakong pasalamat kay ang maong kantidad natubag sa federation. Kay ang federation mutubag sa laboraty fee ug sa mga tambal sa gawas nga adunay limitasyon nga P10,000.00 matag pasyente.

Natubag sa federation ang tanang kantidad sa gastohun sa hospital nga ga-kantidad sa P10,000.00. Wala kami naka-pangutang o naka-prenda ug butang kay wala man pud mi butang nga sarang ika-baligya o ika-prenda.

Sa pagka-karon ning ma-ong pag-sulat October 16, 2017, ang akong ugangan hayag na kaayo ang pana-aw ug dili na siya mag lisud sa pag-panukli ug sa pag-ila sa tawo.

Tungod ni-ini ako uban sa akong pamilya ug sa akong ugangan, kami kinasingkasing magapasalamat sa among grupo, sa federation ug sa mga tawo nga naga suporta pinansiyal sa maong proyekto ug usab sa BISAP Inc., nga naga-emplimentar sa maong proyekto, ug sa mga tawong nagboluntaryong naga-giya ug nag-matoto sa among grupo.

DAGHAN, DAGHANG SALAMAT !

HINA-OT kitang tanan ana-a ang mithi ug diwa sa pagtabangay.

Ang Ginoo sa kanunay maga-giya ug maga-panalipod kanato labi na kanatong nga hinikawan sa bahandi…

Atong ising-git ug ipakuyanap sa tibuok DAMULOG…

MABUHI ang PuLPuG !!!